Συντάκτης: Σίσσυ Στρέμπα

Γνωρίζετε γιατί κάθε χρόνο την Πρωτοχρονιά κόβουμε βασιλόπιτα και θεωρούμε τυχερό όποιον τύχει το φλουρί της;

Διαβάστε παρακάτω ποια είναι η ρίζα των αγαπημένων αυτών εθίμων και πώς επικράτησαν με τον τρόπο που τα γνωρίζουμε σήμερα.

Ο Άγιος Βασίλης και η Βασιλόπιτα

Πρέπει να αναφέρουμε ότι ο Άγιος Βασίλης ή Άγιος Βασίλειος Καισαρείας, από θρησκευτική άποψη δεν είναι ο ίδιος με το «δυτικό» Αϊ Βασίλη, τον καλοσυνάτο γέρο με τη λευκή γενειάδα και τα κόκκινα ρούχα, που φέρνει δώρα στα παιδιά. Οι ελληνικές παραδόσεις τον θέλουν ως ζευγολάτη που γυρίζει και ευλογεί τα χωράφια ή ως οδοιπόρο ή μάντη.

Μία παράδοση της Κωνσταντινούπολης λέει τα εξής: Όταν ο άγιος Βασίλειος ήταν Επίσκοπος στην Καισαρεία, ο Έπαρχος της Καππαδοκίας πήγε με σκληρές διαθέσεις να εισπράξει φόρους.

Οι κάτοικοι φοβισμένοι ζήτησαν την προστασία του ποιμενάρχη τους. «Σας ζητάω αμέσως, τους είπε εκείνος, να μου φέρει ο καθένας ό,τι πολύτιμο αντικείμενο έχει».
Μάζεψαν πολλά δώρα και βγήκαν μαζί με το Δεσπότη τους οι κάτοικοι της Καισαρείας να προϋπαντήσουν τον Έπαρχο. Ήταν όμως τέτοια η εμφάνιση και η πειθώ του Μεγάλου Βασιλείου, που ο Έπαρχος καταπραΰνθηκε χωρίς να θελήσει να πάρει τα δώρα. Γύρισαν πίσω χαρούμενοι κι ο άγιος Βασίλειος πήρε να τους ξαναδώσει τα πολύτιμα αντικείμενά τους. Ο χωρισμός όμως ήταν δύσκολος γιατί είχαν προσφέρει πολλά όμοια αντικείμενα, δηλαδή δαχτυλίδια, νομίσματα κ.ά.

Ο Βασίλειος τότε σκέφθηκε ένα θαυματουργό τρόπο: Διέταξε να κατασκευασθούν το απόγευμα του Σαββάτου μικρές πίτες και μέσα σε καθεμιά τοποθέτησε από ένα χρυσό νόμισμα ή κόσμημα. Την επόμενη μέρα έδωσε από μία σε κάθε Χριστιανό. Και τότε έγινε το θαύμα! Μέσα στην πίτα του βρήκε ο καθένας ό,τι είχε προσφέρει!
Από τότε, λέει η παράδοση, κάθε χρόνο, στη γιορτή του αγίου Βασιλείου, κάνουμε κι εμείς πίτες και βάζουμε μέσα νομίσματα.

Η Βασιλόπιτα με το Φλουρί

Το κόψιμο της βασιλόπιτας είναι από τα ελάχιστα αρχέγονα έθιμα που επιβιώνουν. Στα Κρόνια (εορτή του θεού Κρόνου, που λατρεύονταν στην Ελλάδα και στα Σατουρνάλια -saturnalia) της Ρώμης, έφτιαχναν γλυκά και πίττες, μέσα στα οποία έβαζαν νομίσματα και σε όποιον τύχαινε το κομμάτι, ήταν ο τυχερός της παρέας…

Η ορθόδοξη παράδοση συνέδεσε το ίδιο έθιμο με τη Βασιλόπιτα. Έτσι την παραμονή της Πρωτοχρονιάς, με την αλλαγή του χρόνου, κόβεται η βασιλόπιτα. Όταν έρθει η ώρα για το κόψιμο της πίτα. Εκείνος στον οποίο θα “πέσει” το φλουρί θεωρείται τυχερός και ευνοούμενος.

Η βασιλόπιτα συναντάται σε αρκετές παραλλαγές, κυρίως στον τρόπο παρασκευής. Την ώρα κοπής συγκεντρώνεται όλη η οικογένεια.

Ο αρχηγός της οικογένειας αρχίζει με επισημότητα το κόψιμο της πίτας. Πρώτο κομμάτι του Χριστού, μετά του σπιτιού, κι ύστερα των παρευρισκόμενων.

Λίγος χρόνος για τον εαυτό τους, μια βραδιά με φίλους, ποιοτικές στιγμές με τα παιδιά, είναι λίγα μόνο από αυτά για τα οποία ανυπομονούν οι μαμάδες εν όψει των εορτών των Χριστουγέννων.

Φέτος, τα πράγματα δεν θα θυμίζουν τα περασμένα χρόνια. Οι συγκεντρώσεις στα σπίτια και τα ταξίδια στα χωριά και στο εξωτερικό θα είναι δύσκολο έως και αδύνατο να γίνουν.

Αν και η παράλειψη ορισμένων οικογενειακών παραδόσεων είναι απαραίτητη αυτή την περίοδο για την ασφάλεια όλων μας, αυτή η χρονιά μπορεί να είναι και η ιδανική για να επικεντρωθούμε στα σημεία εκείνα των διακοπών που μπορεί να είναι εξίσου ευχάριστα με μια μεγάλη οικογενειακή συγκέντρωση.

10 μαμάδες αποκαλύπτουν τι είναι αυτό για το οποίο ανυπομονούν τις φετινές – πρωτόγνωρες – γιορτές.

Ένα διάλειμμα

“Είμαι δασκάλα και μαμά. Το μόνο που θέλω είναι μια βραδιά ή και δύο, στη διάρκεια των οποίων δεν θα χρειάζεται να διδάξω τίποτα ή να βοηθήσω κάποιον άλλο με τα διαβάσματά του. Θα καθίσω στον καναπέ χωρίς καμία ενοχή που για περίπου μισή ώρα δεν θα ασχολούμαι με τη δουλειά ή το σπίτι”, Χριστίνα.

Τα γλυκά με τα παιδιά

“Μια από τις πιο ευχάριστες εκπλήξεις του να έχεις παιδιά στην εφηβεία είναι ότι σε βοηθούν στη μαγειρική. Στα δικά μου παιδιά πάντα άρεσε να ασχολούνται με την κουζίνα, αλλά τώρα είναι εκείνα που προτείνουν συνταγές και ανυπομονούν να τις φτιάξουμε μαζί. Μάλιστα, βοηθούν και στο καθάρισμα μετά!”, Ευσταθία.

Τις χριστουγεννιάτικες ταινίες

“Λίγες μέρες πριν τις γιορτές βλέπουμε κάθε βράδυ μία γιορτινή ταινία με τα παιδιά. Πάντα μου άρεσε να κλείνω την ημέρα μου στον καναπέ, αγκαλιά με τα παιδιά και τον άντρα μου και φέτος ανυπομονώ περισσότερο από κάθε άλλη φορά γι’ αυτό”, Μελίνα.

Η μουσική

“Αγαπώ τα χριστουγεννιάτικα τραγούδια. Ο άντρας μου μπορεί και μου παίζει στην κιθάρα εκείνα που λατρεύω. Ήδη έχουμε ξεκινήσει να τραγουδάμε γιορτινά. Η μουσική με κάνει πολύ χαρούμενη, ειδικά όταν τραγουδάμε όλη η οικογένεια μαζί”, Μίνα.

Τα παζλ

“Κάθε χρόνο τέτοια εποχή βγάζουμε από την ντουλάπα μας, τα δεκάδες χριστουγεννιάτικα παζλ που έχουμε και ξεκινάμε να τα φτιάχνουμε κάθε βράδυ. Οπότε ανυπομονώ για τις βραδιές που θα καθόμαστε στο χαλί, θα ακούμε μουσική και θα φτιάχνουμε παζλ”, Τζένη.

Τα λαχταριστά γλυκά

“Είναι λυπηρό που ανυπομονώ για τα γλυκά; Υπάρχουν ορισμένα που τα φτιάχνουμε μόνο τα Χριστούγεννα και τα περιμένω ολόκληρη τη χρονιά. Φέτος, που είμαστε στο σπίτι τόσες πολλές μέρες και ώρες, θα απολαύσω περισσότερο τα μελομακάρονα, τα σοκολατάκια και τις άλλες γιορτινές λιχουδιές”, Άντρη.

Να είμαι στο σπίτι

“Κάθε χρόνο τα Χριστούγεννα ταξιδεύουμε για να δούμε τους δικούς μας. Αυτό είναι πολύ όμορφο και μας φέρνει πιο κοντά, αλλά παράλληλα είναι και πολύ κουραστικό. Φέτος, θα μείνουμε σπίτι και ειλικρινά ανυπομονώ να ξυπνήσω ανήμερα των Χριστουγέννων στο κρέβατι μου”, Έλενα.

Οι νύχτες με τα βιβλία

“Από τότε που τα παιδιά μου ήταν μικρά, πριν τα Χριστούγεννα αγοράζαμε ένα βιβλίο ο καθένας και τις παραμονές των Γιορτών ξεκινούσαμε να τα διαβάζουμε. Τα τελευταία χρόνια δωρίζουμε ο ένας στον άλλο βιβλία. Φέτος, ανυπομονώ να διαβάσω το βιβλίο που μου αγόρασε ο μεγάλος μου γιος με τον μπαμπά του”, Άντρεα.

Τα δώρα της φίλης μου

“Συζητούσα λίγα χρόνια πριν με μια φίλη μου για το πόσο αδέξιοι είναι οι σύζυγοί μας στην επιλογή δώρων. Οπότε αποφασίσαμε να ανταλλάσουμε δώρα μεταξύ μας. Πραγματικά, περιμένω με μεγάλη αγωνία να δω τι διάλεξε για μένα φέτος η αγαπημένη μου φίλη”, Κωνσταντίνα.

Τις στιγμές στο σπίτι

“Να μην νιώθω ενοχές. Κάθε χρόνο ακόμα και στις Γιορτές δούλευα πάρα πολύ. Γύριζα στο σπίτι αργά το απόγευμα και ορισμένες φορές, συνέχιζα τη δουλειά από τον υπολογιστή. Φέτος, δεν δουλεύω. Ανυπομονώ να χαρώ κάθε γιορτινή ημέρα με τα παιδιά μου”, Φαίη.