Συντάκτης: Σοφία Κωστάρα

Ο Αύγουστος μάς αποχαιρέτησε παίρνοντας μαζί του τη γεύση από την αλμύρα της θάλασσας, την αίσθηση του καυτού ήλιου δίπλα στο κύμα, τις ατέλειωτες ώρες ξεγνοιασιάς και τα αυτοσχέδια παιχνίδια στο νερό.

Φεύγοντας το καλοκαιράκι παίρνει, πέρα από αποκαΐδια, και κάποια παιδικά χαμόγελα και κάνει τα παιδιά να αναρωτιούνται συχνά γιατί πρέπει να ξαναμπούν στη ρουτίνα του σχολείου, του προγράμματος που τόσο μεθοδικά έχουν καταστρώσει οι γονείς τους, ξεκινώντας το Σεπτέμβριο με “δημιουργική” απασχόληση, φροντιστήρια, αθλητικές δραστηριότητες, μαθήματα μουσικής, ξένων γλωσσών, χορού και ποικίλων άλλων δραστηριοτήτων πριν ακόμα ανοίξουν τα σχολεία.

Τι λένε τα παιδιά γι’αυτό; Τα παιδιά μάς μιλούν και εκφράζονται με διάφορους τρόπους.

Οι γονείς ή προσπαθούν να “χρυσώσουν το χάπι” με εκφράσεις του τύπου “Τέλεια θα περνάς με την καινούργια σου δασκάλα!”, “Οι φίλοι σου σε περιμένουν με ανυπομονησία”, “Θυμάσαι πόσο σου άρεσε πέρυσι;” ή πιο αυστηρά και επιθετικά, αγχωμένοι, προσπαθούν να βάλουν τάξη λέγοντας: “Τέλος η ξεκούραση, τώρα δουλεύουμε”, “Ξεχνάς τα παλιά, φέτος θα στρωθείς”, ”Πάνε αυτά που ήξερες, αρκετά με το αραλίκι, ξεκινάς διάβασμα”.

Την ίδια ώρα οι ίδιοι “λιώνουν” στον κινητό και παραπονιούνται που θα επιστρέψουν στη ρουτίνα που τους καταπίνει σκοτώνοντας την καλή τους διάθεση.

Σε αυτό το σημείο, αρχές Σεπτεμβρίου αρχίζουν και τα πρώτα δειλά “Δε θέλω να γυρίσω στο σχολείο”, “Φέτος δε θα γραφτώ μπαλέτο”, “Γιατί να αρχίσω από τώρα ιδιαίτερα” και τέτοιου είδους εκφράσεις των παιδιών, που αλλάζουν ανάλογα με την ηλικία τους αλλά το παρονομαστής είναι ο ίδιος.

Τα παιδιά είναι απρόθυμα να επιστρέψουν στο αυστηρό πρόγραμμα, στη ρουτίνα που τα βάζουμε για να επιβιώσουν στη λαίλαπα που έρχεται και που θα αναγκαστούν να βιώσουν τα επόμενα χρόνια στο ανταγωνιστικό περιβάλλον για το οποίο τα προετοιμάζουμε.

Τα παιδιά μάς μιλούν, εκφράζουν τους προβληματισμούς και τις επιθυμίες τους με λόγια, με σιωπές, με πονοκεφάλους και πονόκοιλους που οι γονείς προσπαθούν συχνά να αντιμετωπίσουν με τρόπους που δε φτάνουν στη ρίζα του προβλήματος.

Η Μαρία, που κάθεται στο κρεβάτι και αρνείται να σηκωθεί για να πάνε στα μαγαζιά να αγοράσουν τα ρούχα του χορού, ο Θοδωρής που ντρέπεται να πάει στα μαθήματα μπάσκετ, γιατί έχει παραπανίσια κιλά, ο Χρήστος που βαριέται να κάνει εργασίες γραμματικής, ο Άρης που αδιαφορεί για τις μαθηματικές ασκήσεις που καλείται να λύσει, ώστε να είναι πανέτοιμος και να ξεπεράσει σε επίδοση τους συμμαθητές του.

Συμπάσχω με τους δόλιους του γονείς, συμπάσχω με αυτούς που προβληματίζονται, τους καταλαβαίνω, έχω συζητήσει άπειρες φορές μαζί τους. Γνωρίζω, ότι προσπαθούν, γνωρίζω ότι βάσει των δικών τους βιωμάτων θέλουν το καλύτερο για τα παιδιά τους και κάνουν ό,τι μπορούν να τα εφοδιάσουν με όσα ενδεχομένως οι ίδιοι στερήθηκαν ή αντιλαμβάνονται ότι θα χαρίσουν στους απογόνους τους κοινωνική αποδοχή, ευμάρεια και αναγνώριση.

Τα παιδιά μάς μιλούν. Ας τα ακούσουμε. Ας προσπαθήσουμε να τα ενισχύσουμε. Ας τους δώσουμε τις ευκαιρίες και τα εφόδια που χρειάζονται εκείνα και όχι εμείς. Ας φροντίσουμε να είμαστε κι εμείς καλά για να τους δώσουμε το σωστό πρότυπο, που λειτουργεί καλύτερα από νουθεσίες. Ας τα αφήσουμε να είναι πλήρη και χαρούμενα. Ας μην τους κόβουμε τον αυθορμητισμό και τις επιθυμίες τους. Τα παιδιά πρέπει να χαράζουν το δρόμο τους ανεξάρτητα από ξαδέρφια, φίλους, παιδιά γνωστών, χωρίς ακραίο παρεμβατισμό και πίεση, που στο τέλος δεν αποδίδει. Ας τα αφήσουμε να είναι ανεπιτήδευτα και ευτυχισμένα, πάντα δίπλα τους και πάντα διακριτικά. Γονείς, σε σας μιλάω… Τα παιδιά Σάς Μιλούν…

Λίγα λόγια για τη συγγραφέα

Η Έφη Παναγοπούλου δημιούργησε τον θεματικό κύκλο “Τα Παιδιά μάς Μιλούν” υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού, που επικεντρώνεται στη συμπερίληψη και τον ευαίσθητο παιδικό ψυχισμό. Σε αυτόν τον κύκλο ανήκουν τα μεταφρασμένα και στα Αγγλικά έργα “Η Γλυκιά Ιστορία του Χρήστου Χωρίς Ζάχαρη”, “Ποιος Πειράζει τη Χριστίνα;” , και “Ο Θοδωρής και η Περιπέτεια της Υγιεινής Διατροφής” που εστιάζει στις διατροφικές διαταραχές και τον σχολικό εκφοβισμό. Μέσα από αυτά τα έργα, η Έφη Παναγοπούλου προωθεί την ευαισθητοποίηση για σημαντικά θέματα που απασχολούν τα παιδιά αξιοποιώντας την πολυετή εμπειρία της στην εκπαίδευση.

Η Έφη Παναγοπούλου είναι συγγραφέας διηγημάτων, θεατρικών έργων, βιβλίων και στίχων τραγουδιών. Έργα της έχουν βραβευτεί και παρουσιαστεί σε σημαντικά πολιτιστικά γεγονότα. Στον θεματικό κύκλο “Οι Μυθικές Μελωδίες των Ποταμών” ανήκει “Το Ταξίδι του Αλφειού” που ερμήνευσε η Ορχήστρα Σύγχρονης Μουσικης της ΕΡΤ σε μουσική του βραβευμένου συνθέτη Γιώργου Βούκανου, ενώ ομώνυμο βιβλίο της έχει διανεμηθεί σε σχολεία σε Ελλάδα και Ιταλία.

Το έργο της “Στα Νερά του Ιλισσού” παρουσιάστηκε το 2023, από την Camerata Junior ενώ έγραψε το λιμπρέτο για το “Θεσμοφορίων Χορός, μια Ωδή στη Γη” που παρουσιάστηκε στο Κολλέγιο Αθηνών και βραβεύτηκε στα Tourism Awards 2024. Επιπλέον, έχει γράψει λιμπρέτα για σημαντικά έργα όπως το “Ζάλογγο, Χορός Γυναικών, Συμφωνία Σιωπής”, που εστιάζει στη βία κατά των γυναικών, τα έργα”Έτσι Ξεκίνησαν Όλα” και “Έτσι Συνεχίστηκαν Όλα”, που παρουσιάστηκαν στις γιορτές Μνήμης για την Άλωση της Τριπολιτσάς, και συμμετείχε σε πολιτιστικές δράσεις με επίκεντρο τη συμπερίληψη και την προστασία ευαίσθητων κοινωνικών ομάδων. Είναι υπεύθυνη ανάπτυξης στη Σχολή CAMPION και έχει βραβευτεί για τη συμβολή της στον πολιτισμό.

Διαβάστε επίσης

Συμβουλές για να κυλήσει ήρεμα και παραγωγικά η σχολική χρονιά

Ανησυχία από τον σεισμό στην Πάφο

Ζούμε στην εποχή των μέσων κοινωνικής δικτύωσης όπου όλοι θέλουμε να μοιραζόμαστε με τους διαδικτυακούς μας φίλους φωτογραφίες και στιγμιότυπα από τη ζωή μας. Τι γίνεται όμως στην περίπτωση που είμαστε γονείς;

Τόσο η Αστυνομία όσο και οι ειδικοί επί της προστασίας στο διαδίκτυο επαναλαμβάνουν διαρκώς ότι θα πρέπει να είμαστε ιδιαιτέρως προσεκτικοί με το περιεχόμενο των φωτογραφιών των παιδιών μας, τις οποίες επιλέγουμε να αναρτήσουμε στα προφίλ που διατηρούμε σε Facebook, Instagram και Τwitter.

Mπορεί να είμαστε περήφανοι για τα παιδιά μας και για τα σπουδαία τους κατορθώματα αλλά θα πρέπει να βάλουμε ένα “φρένο” στην άκρατη μας επιθυμία να αναρτήσουμε κάθετί που τα αφορά στο διαδικτυακό μας προφίλ καθότι το ρίσκο είναι πολύ μεγάλο.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να φαντάζουν μια φιλόξενη εικονική στέγη αλλά δεν είναι ο όμορφος αγγελικός κόσμος που θέλουμε να πιστεύουμε. Δεν ξέρουμε ποιος βρίσκεται πίσω από κάθε προφίλ και τι πραγματικά επιδιώκει από εμάς οπότε είναι καθήκον και υποχρέωσή μας να προστατεύσουμε από κάθε δυνητική απειλή τα παιδιά και την οικογένεια μας.

Αν λοιπόν δεν είστε διατεθειμμένοι να σταματήσετε να ανεβάζετε φωτογραφίες των παιδιών σας στα μέσα κοινωνικής δίκτυωσης τότε αξίζει να δώσετε πολλή προσοχή στις 5 κατηγορίες φωτογραφιών των παιδιών που σίγουρα δεν πρέπει να μοιράζεστε με τους διαδικτυακούς σας φίλους πρωτίστως για την ασφάλεια των παιδιών:

1 Φωτογραφίες των παιδιών σας παρέα με άλλα παιδιά 

Δεν έχουν όλοι οι γονείς τις ίδιες απόψεις για το αν θέλουν η φωτογραφία του παιδιού τους να είναι ανηρτημένη στο διαδικτύο. Πριν λοιπόν ανεβάσετε στο δικό σας προφίλ μια φωτογραφία του παιδιού σας από κάποιο πάρτι ή συνάντηση με άλλα παιδιά καλό θα είναι να είστε σίγουροι για το πώς θα αντιδράσουν οι γονείς των εικονιζόμενων παιδιών. Για το δικό σας καλό, επιλέξτε φωτογραφίες που φιγουράρει μόνο το δικό σας παιδί.

2. Φωτογραφία από το σχολείο 

Δεν υπάρχει κανένας απολύτος λόγος να ξέρουν όλοι, γνωστοί και”άγνωστοι” φίλοι σε ποιο σχολείο και σε πιο τμήμα φοιτά το παιδί σας.  Εάν μοιράζεστε φωτογραφίες των παιδιών σας στην τάξη ή στο σχολείο, βεβαιωθείτε ότι το όνομα ή / και τα χαρακτηριστικά που διακρίνουν τη θέση του παραμένουν επιμελώς ασαφή.

3. Γυμνές φωτογραφίες των παιδιών
Οι λόγοι για να αποφύγετε αυτή την κατηγορία είναι αρκετά προφανείς. Ενώ το σκεπτικό σου όταν μοιράζεσαι μια τέτοια φωτογραφία από το πρώτο του μπάνιο είναι το  “είναι τόσο χαριτωμένο!” εντούτοις δεν το αντιλαμβάνονται όλοι με αυτόν τον τρόπο. Και σε καμία περίπτωση δεν αξίζει οι φωτογραφίες αυτές να πέσουν σε λάθος χέρια. Τα περισσότερα κοινωνικά δίκτυα έχουν πρότυπα γυμνότητας, αλλά ως γονείς πρέπει να κάνουμε ένα ακόμη βήμα. Εάν μια φωτογραφία μπορεί να ερμηνευτεί εσφαλμένα ως σεξουαλική, απλά μην δημοσιεύετε.

4. Όχι στις φωτογραφίες που απεικονίζεται το πλήρες όνομα του παιδιού

Πολλές φορές οι γονείς δημοσιεύουν αντικείμενα όπως σχολικοί έλεγχοι, ταυτότητα, τετράδια στα οποία απεικονίζεται το πλήρες όνομα του παιδιού. Την επόμενη φορά που θα θελήσετε να δημοσιεύσετε κάτι αντίστοιχο, επεξεργαστείτε την εικόνα ούτως ώστε αυτή η πληροφορία να μην είναι γνωστή στους υπόλοιπους χρήστες.

5. Μην δημοσιεύετε φωτογραφίες που δεν θα ήθελαν τα παιδιά σας 

Μια εύκολη κατευθυντήρια γραμμή που θα πρέπει ακολουθήσετε όταν αποφασίζετε ποια στιγμιότυπα από τα παιδιά σας θα αναρτήσετε στη προσωπική σας σελίδα είναι η εξής: αν νομίζετε ότι όταν μεγαλώσουν μπορεί να μην θέλουν η εν λόγω εικόνα να έχει δημοσιοποιηθεί γιατί τούς φέρνει σε δύσκολη θέση τότε δεν υπάρχει λόγος να την δημοσιεύσετε και εσείς.

Ενώ αποτελεί συχνό φαινόμενο για τα αδέρφια να τσακώνονται και να λογομαχούν μεταξύ τους, η διαφωνία περνάει σε άλλα επίπεδα όταν εκδηλώνεται με σωματική βία του ενός προς το άλλο.

Πολλοί παράγοντες μπορούν να συμβάλουν στην εκδήλωση της βίας ανάμεσα στα αδέρφια όπως η κτητικότητα για τα παιχνίδια, η ζήλια, ο ανταγωνισμός, ακόμα και η επιθετική συμπεριφορά των γονέων όταν προσπαθούν να επιλύσουν τις δικές τους διαφορές.

Η πειθαρχία του παιδιού σας σχετικά με τη βία μπορεί να του διδάξει πολύτιμες δεξιότητες για τον έλεγχο της επιθετικής συμπεριφοράς του.

Βήμα 1ο
Διαχωρίστε τα αδέρφια που τσακώνονται μέχρι να ηρεμήσουν. Προσπαθήστε να είστε σαφείς με το επιθετικό παιδί σας, επισημαίνοντας ότι δεν εγκρίνετε τη βίαιη συμπεριφορά του. Αποφύγετε τις βαρετές και αντιπαραγωγικές διαλέξεις. Αντ’ αυτού, ενημερώστε το παιδί ότι το χτύπημα είναι λάθος διότι μπορεί να προκαλέσει σωματική βλάβη και πόνο στο αδερφάκι του. Υπενθυμίστε του πόσο πολύ το αγαπάτε, ακόμα κι αν δεν εγκρίνετε την επιθετική συμπεριφορά του. Θα μπορούσατε να πείτε: «Σ’ αγαπώ τόσο πολύ, όμως δεν μου αρέσει να χτυπάς τον αδερφό σου».

Βήμα 2ο
Προειδοποιήστε το παιδί σας ότι θα πρέπει να τιμωρηθεί την επόμενη φορά που θα χτυπήσει τον αδερφό του, συμβουλεύει η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής. Δοκιμάστε να του επιβάλλετε έναν νέο κανόνα που ονομάζεται «time out». Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να παραμείνει μόνο του και χωρίς περισπασμούς σε κάποιο σημείο του σπιτιού για να ηρεμήσει για λίγα λεπτά. Το χρονικό διάστημα της τιμωρίας θα μπορούσε να αντιστοιχεί στην ηλικία του παιδιού. Για παράδειγμα, εάν το παιδί είναι 7 ετών, η τιμωρία του αντιστοιχεί σε 7 λεπτά.

Βήμα 3ο
Αφαιρέστε ένα προνόμιο που είναι σημαντικό για το παιδί κάθε φορά που χτυπά το αδερφάκι του. Η μέθοδος αυτή αποτελεί αποτελεσματική τεχνική πειθαρχίας για παιδιά ηλικίας 4 έως 12 ετών, συμβουλεύει ο ψυχολόγος Dr. Phil McGraw. Φροντίστε το προνόμιο αυτό να συνδέεται με την αιτία της επιθετικής συμπεριφοράς. Για παράδειγμα, αν το παιδί σας χτύπησε τον αδερφό του για ένα παιχνίδι, πείτε του ότι δεν επιτρέπεται να παίξει με αυτό για το υπόλοιπο της ημέρας. Για ένα παιδί ηλικίας άνω των 7 ετών, μπορείτε να απαγορεύσετε την παρακολούθηση τηλεόρασης ή τη χρήση του υπολογιστή για το Σαββατοκύριακο.

Βήμα 4ο
Ελέγξτε την επιθετική συμπεριφορά του παιδιού σας, βοηθώντας το να εκφράσει τα βίαια συναισθήματα σε ένα ασφαλές περιβάλλον που δεν θα έχει επιπτώσεις για την ασφάλεια του αδερφού του. Ο αποπροσανατολισμός είναι ένα αποτελεσματικό εργαλείο για τον έλεγχο της επιθετικότητας ενός παιδιού, σύμφωνα με τον Dr. Phil McGraw. Θα μπορούσατε να πείτε: «Βλέπω ότι είσαι αναστατωμένος με τον αδερφό σου για το παιχνίδι, αλλά αν αισθάνεσαι ότι θες να ξεσπάσεις είναι καλύτερα να πάρεις μια βαθιά ανάσα και να πας στο δωμάτιο μέχρι να ηρεμήσεις».

Διαβάστε επισης

Γιατί στη βάπτιση φοράμε στα μωρά λευκά ρούχα;

Φτιάξτε με τα παιδιά τραγανά, χρωματιστά μπισκότα