Συντάκτης: Σοφία Κωστάρα

Τα παιδιά που έχουν βιώσει τραυματικά γεγονότα, όπως κακοποίηση, παραμέληση, οικονομικές αντιξοότητες ή διαζύγιο των γονιών τους, μπορεί να έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν πονοκεφάλους ως ενήλικες, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο ιατρικό περιοδικό της Αμερικανικής Ακαδημίας Νευρολογίας «Neurology».

Τι έδειξε η μελέτη

Στη μελέτη συμπεριλήφθηκαν 28 έρευνες, με συνολικά 154.739 συμμετέχοντες σε 19 χώρες.

Το 31% από το σύνολο των συμμετεχόντων ανέφεραν τουλάχιστον ένα τραυματικό γεγονός στην παιδική ηλικία και το 16% διαγνώστηκαν με πρωτοπαθείς πονοκεφάλους. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα άτομα που είχαν βιώσει ένα ή περισσότερα τραυματικά γεγονότα στην παιδική τους ηλικία είχαν 48% περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν διαταραχές πονοκεφάλου σε σχέση με όσα δεν είχαν βιώσει τέτοια τραυματικά γεγονότα. Εντόπισαν επίσης ότι όσο αυξανόταν ο αριθμός των τραυματικών γεγονότων της παιδικής ηλικίας, τόσο αυξάνονταν και οι πιθανότητες εμφάνισης πονοκεφάλων.

Τα άτομα που είχαν βιώσει ένα είδος τραυματικού γεγονότος είχαν 24% αυξημένο κίνδυνο διαταραχής πονοκεφάλου σε σύγκριση με όσα δεν είχαν βιώσει παιδικά τραύματα, ενώ όσα είχαν βιώσει τέσσερα ή περισσότερα είδη τραυματικών γεγονότων είχαν υπερδιπλάσιες πιθανότητες να έχουν διαταραχή πονοκεφάλου.

Οι τύποι των τραυματικών γεγονότων και ο ρόλος τους

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης τη συσχέτιση μεταξύ των τύπων των τραυματικών γεγονότων της παιδικής ηλικίας. Τα γεγονότα κατηγοριοποιήθηκαν ως τραύματα απειλής (σωματική ή σεξουαλική ή συναισθηματική κακοποίηση, απειλή βίας ή σοβαρές οικογενειακές συγκρούσεις) και τραύματα στέρησης (παραμέληση, οικονομικές αντιξοότητες, φυλακισμένο μέλος στο νοικοκυριό, διαζύγιο, θάνατος γονέα, μέλος με ψυχική ασθένεια, χρόνια αναπηρία/ασθένεια, κατάχρηση αλκοόλ ή ουσιών).

Τα τραύματα απειλής συνδέονταν με 46% αύξηση των πονοκεφάλων, με τη βίωση σωματικής και σεξουαλικής κακοποίησης να συνδέεται με ακόμα μεγαλύτερο κίνδυνο για πονοκεφάλους (60%) και τα τραύματα στέρησης με 35% αύξηση των πονοκεφάλων, με όσους βιώνουν παραμέληση στην παιδική ηλικία να έχουν σχεδόν τριπλάσιο κίνδυνο για διαταραχές πονοκεφάλου.

«Η μετα-ανάλυσή μας επιβεβαιώνει ότι τα παιδικά τραυματικά γεγονότα αποτελούν σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για διαταραχές πονοκεφάλου στην ενήλικη ζωή, συμπεριλαμβανομένης της ημικρανίας, των πονοκεφάλων τάσης, των αθροιστικών κεφαλαλγιών και των χρόνιων ή σοβαρών πονοκεφάλων. Πρόκειται για έναν παράγοντα κινδύνου που δεν μπορούμε να αγνοήσουμε», δηλώνει η συγγραφέας της μελέτης, Κάθριν Κρεατσούλας, από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας T.H.Chan του Χάρβαρντ.

Διαβάστε επίσης

“Γονιός δεν γεννιέσαι. Γίνεσαι! Το παιδί, καθρέφτης της οικογένειας”

Ένα φεστιβάλ φάρμας γεμάτο περιπέτειες στη φύση για καλό σκοπό, έτσι όπως δεν το έχετε ξαναζήσει

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών ψυχίατροι, ψυχολόγοι και πολλές ακόμα ειδικότητες επιστημόνων έχουν μελετήσει την παιδοφιλία, μια διαταραχή που ορίζεται, σύμφωνα με το Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο των Ψυχικών Διαταραχών (DSM-V), ως η επαναλαμβανόμενη και έντονη σεξουαλική φαντασίωση, παρόρμηση ή συμπεριφορά που αφορά τη σεξουαλική δραστηριότητα με ένα παιδί ηλικίας έως 13 ετών για τουλάχιστον έξι μήνες.

Ταυτόχρονα έχουν διενεργηθεί συνεντεύξεις και εξετάσεις σε καταδικασθέντες παιδόφιλους σε μια προσπάθεια να μελετηθούν σε βάθος ψυχολογικά, αλλά και νευροβιολογικά χαρακτηριστικά που ενδεχομένως «κρύβονται» πίσω από τη διαταραχή.

Ο επιπολασμός της παιδοφιλικής διαταραχής υπολογίζεται κατ’ εκτίμηση περίπου στο 1% έως 5%, όταν διερευνώνται και οι φαντασιώσεις πέρα από τη συμπεριφορά. Κυρίως φαίνεται ότι αφορά τον ανδρικό πληθυσμό, αλλά αφορά σε μικρότερο βαθμό και τις γυναίκες με την εκτίμηση να θέτει το ποσοστό παιδοφιλικής έλξης στο 1% των γυναικών.

«Παιδόφιλος» ή «παιδεραστής»;

Ακόμα και σήμερα εξακολουθεί να υπάρχει σύγχυση γύρω από τους όρους «παιδόφιλος» και «παιδεραστής», οι οποίοι πολύ συχνά παρερμηνεύονται και συγχέονται. Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι οι δύο όροι αφορούν δύο ξεχωριστές κατηγορίες ατόμων. Ο παιδόφιλος χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενες και επίμονες σεξουαλικές φαντασιώσεις που αφορούν σεξουαλική δραστηριότητα με παιδιά, χωρίς όμως να υπάρχει σωματική επαφή, επομένως η διάγνωση της παιδοφιλίας θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε άτομα που έχουν επιθυμία αλλά δεν τη διαπράττουν. Ο παιδεραστής ελκύεται επίσης από παιδιά, αλλά διαφέρει συμπεριφορικά, γνωστικά και συναισθηματικά από τον παιδόφιλο. Δεν αφήνει τις ορμές του για παιδιά μόνο στη σφαίρα της φαντασίας, αλλά προβαίνει και στην πραγματοποίηση τους, εγκληματεί και παρενοχλεί σεξουαλικά το θύμα του. O παιδεραστής είναι το άτομο, το οποίο έχει κακοποιήσει σεξουαλικά τουλάχιστον ένα παιδί.

Μια ιδιαίτερα συχνή διαταραχή

Η παιδοφιλική διαταραχή υπήρχε ανέκαθεν ως φαινόμενο στη χώρα μας και εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα συχνή. Αυτό που έχει αρχίσει να αλλάζει, προς τη θετική κατεύθυνση τα τελευταία χρόνια, είναι η ορατότητα του προβλήματος, με τα παιδιά και τους συγγενείς που γνωρίζουν τα περιστατικά να αποφασίζουν να «μιλήσουν» ευκολότερα απ΄ ότι παλιότερα. Ωστόσο ακόμα δεν έχει γίνει πλήρως κατανοητή η αιτιοπαθολογία πίσω από τη διαταραχή αυτή, με το ερώτημα «τι οδηγεί έναν άνθρωπο να επιθυμεί ή να παρενοχλεί σεξουαλικά ένα παιδί», να εξακολουθεί να παραμένει σε μεγάλο βαθμό αναπάντητο.

Η επιστήμη τα τελευταία χρόνια έχει επιτύχει να προσφέρει ορισμένες απαντήσεις στους προβληματισμούς αυτούς. Αυτό που θα πρέπει να έχουμε υπόψιν μας είναι ότι κανένας άνθρωπος δεν επιλέγει αυτό που του προκαλεί διέγερση, αλλά το ανακαλύπτει στην πορεία, επομένως κανείς δεν μεγαλώνει θέλοντας να είναι παιδόφιλος. Ένα χαρακτηριστικό που έχουν κοινό οι περισσότεροι παιδόφιλοι είναι ότι ανακαλύπτουν, συνήθως ως έφηβοι, ότι τα ερεθίσματα που τους φέρνουν σεξουαλική διέγερση δεν αναπτύσσονται όπως εκείνα των συνομηλίκων τους. Οι περισσότεροι από αυτούς μένουν προσκολλημένοι στα αγόρια ή στα κορίτσια με τα οποία αισθάνθηκαν διέγερση στην αρχή της εφηβείας και εξακολουθούν να ενδιαφέρονται για πολύ μικρότερα παιδιά από την ηλικία τους.

Παρόλο που καμία μελέτη δεν έχει διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη εικόνα φαίνεται πως έχει αρχίσει να δημιουργείται ένα πορτρέτο που βοηθάει στην αποσαφήνιση του ψυχολογικού και βιολογικού δυναμικού πίσω από τη διαταραχή. Τα σύγχρονα ευρήματα μοιάζουν να ανατρέπουν τις υπάρχουσες αντιλήψεις που επικρατούσαν έως τώρα για την αιτιολογία της παιδοφιλίας.

Καθώς η επιστημονική κοινότητα προσπαθεί να καταλάβει πώς αναπτύσσεται η διαταραχή, αυξάνονται τα στοιχεία που ενισχύουν την άποψη ότι η προέλευσή της είναι, κυρίως, βιολογική. Αυτή η άποψη βασίζεται σε μελέτες που αναδεικνύουν βιολογικά χαρακτηριστικά που έχουν υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης στους παιδόφιλους. Οι βιολογικές ενδείξεις που συνδέονται με την παιδοφιλία δείχνουν ότι οι ρίζες της είναι προγεννητικές αλλά όχι γενετικές.

Τι αναμένεται από την επιστήμη

Ωστόσο υπάρχει η πεποίθηση ότι μελλοντικά θα μπορέσουν να ανιχνευθούν σε συγκεκριμένες περιόδους ανάπτυξης του εμβρύου στην μήτρα. Τα βιολογικά μοντέλα διερευνούν επίσης την πιθανή συσχέτιση μεταξύ ορμονών και συμπεριφοράς, και συγκεκριμένα τον ρόλο της επιθετικότητας και των σεξουαλικών ορμονών του άνδρα, κυρίως της τεστοστερόνης. Παράλληλα, οι παιδόφιλοι φαίνεται πως είναι συνήθως κοντύτεροι από το μέσο όρο, ενώ είναι πιο πιθανό να είναι αριστερόχειρες, καθώς επίσης να έχουν και χαμηλότερο δείκτη ευφυίας από τον γενικό πληθυσμό. Παράλληλα, οι απεικονιστικές εξετάσεις στον εγκέφαλο καταδικασθέντων παιδόφιλων έχουν φανερώσει την ύπαρξη λιγότερης λευκής ουσίας, η οποία αποτελεί το «συνδετικό κύκλωμα» του εγκεφάλου.

Η επίδραση ψυχολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, στην εμφάνιση της παιδοφιλίας παραμένει ένα πεδίο που χρήζει περαιτέρω διερεύνησης καθώς ακόμα δεν είναι σαφής η συσχέτισή τους. Ωστόσο η ευρέως διαδεδομένη, κατά το παρελθόν, άποψη ότι οι παιδόφιλοι ήταν οι ίδιοι θύματα σεξουαλικής κακοποίησης σε παιδική ηλικία μοιάζει να έχει πλέον λιγότερη υποστήριξη. Αντιθέτως τα θύματα σεξουαλικής κακοποίησης κατά την παιδική ηλικία βρίσκονται σε υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν μελλοντικά κατάθλιψη, χρήση ουσιών ή διαταραχή μετατραυματικού στρες, από ό,τι να γίνουν οι ίδιοι θύτες. Εξάλλου η συντριπτική πλειοψηφία των καταδικασθέντων παιδόφιλων αρνείται την ύπαρξη σεξουαλικής κακοποίησης στην παιδική τους ηλικία.

Επειδή σε όλα τα θέματα η ενημέρωση και η πρόληψη είναι πάντα καλύτερη από την αντιμετώπιση, έτσι και εδώ, είναι απαραίτητο οι γονείς να μην περιμένουν να παρατηρήσουν κάτι ανησυχητικό στη συμπεριφορά του παιδιού τους, αλλά να ενημερώνουν το παιδί από πριν, με απλό και κατανοητό τρόπο, για όλους τους πιθανούς κινδύνους. Να του μάθουν από μικρή ηλικία ότι το σώμα του είναι δικό του και του ανήκει, πως κανείς δεν έχει δικαίωμα να το αγγίξει και πως αν αντιληφθεί κίνδυνο, θα πει όχι και θα τρέξει μακριά, να το αναφέρει στη δασκάλα, αν βρίσκεται στο σχολείο, στο γονιό ή σε κάποιον που εμπιστεύεται

Επιστημονικοί Συνεργάτες του Ινστιτούτου Ψυχικής και Σεξουαλικής Υγείας
Πρόεδρος: Δρ Θάνος Ασκητής

Τα αντιβιοτικά μπορεί να βλάψουν το παιδί μας. Κάθε φάρμακο είναι δηλητήριο, με πιθανότητα πολλών ανεπιθύμητων ενεργειών και μιας επιθυμητής, εκείνης για την οποία δίνεται. Κάθε φάρμακο που δίνεται στο παιδί μας άσκοπα μπορεί να επιβαρύνει τον οργανισμό του επισημαίνει ο ο Στέλιος Παπαβέντσης, MRCPCH DCH IBCLC, παιδίατρος – σύμβουλος Γαλουχίας.

Τα αντιβιοτικά μπορεί να προκαλέσουν άμεσες παρενέργειες, πιθανόν σοβαρές, όπως αλλεργική αντίδραση, διάρροιες, πόνο στην κοιλιά. Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι μωρά που παίρνουν αντιβίωση συχνά ή χωρίς λόγο, ίσως κινδυνεύουν να αναπτύξουν αλλεργίες στο μέλλον, όπως έκζεμα ή άσθμα.

Στο σώμα μας (στη μύτη, στο λαιμό, στο δέρμα, στο έντερο) κατοικούν «καλά» ή αθώα μικρόβια που αποτρέπουν τα επικίνδυνα να εισβάλουν σ’ αυτό. Τα αντιβιοτικά σκοτώνουν όλα τα μικρόβια χωρίς εξαίρεση, ακόμα και τα καλά. Ετσι μπορούν να βλάψουν την άμυνα του οργανισμού εάν δεν χρειάζονται και να ανοίξουν το έδαφος σε λοίμωξη από πιο επικίνδυνα μικρόβια.

Τα μικρόβια βρίσκουν τρόπους να αναπτύσσουν αντίσταση στα αντιβιοτικά. Αν ένα παιδί παίρνει συχνά αντιβιοτικά αλόγιστα, κινδυνεύει να αναπτύξει στο σώμα του μικρόβια ανθεκτικά στα φάρμακα. Ετσι μπορεί στο μέλλον μια βαριά λοίμωξη να μην μπορεί να αντιμετωπιστεί. Η αντίσταση των μικροβίων από την αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών είναι από τα πιο σοβαρά προβλήματα στη σύγχρονη Ιατρική και σημαντική αιτία θανάτου στα νοσοκομεία της χώρας μας.

Πώς θεραπεύεται η λοίμωξη από ιό (ίωση);

Ο οργανισμός του παιδιού σας έχει αμυντικά όπλα, όπως αντισώματα και ειδικά κύτταρα στο αίμα που καταπολεμούν κάθε λοίμωξη. Το μικρό παιδί έρχεται συνεχώς σε επαφή με καινούργιους ιούς. Εως ένα βαθμό, η έκθεση αυτή σε ήπιους βλαπτικούς παράγοντες βοηθάει το ανοσοποιητικό σύστημα του μικρού παιδιού να ωριμάσει, είναι δηλαδή θεμιτή και απαραίτητη για το χτίσιμο της άμυνάς του. Ο οργανισμός του τους αντιμετωπίζει για πρώτη φορά. Αν αντιμετωπίσει έναν ιό επιτυχώς, την επόμενη φορά που ο ίδιος ιός θα μπει στο σώμα του δεν θα αρρωστήσει γιατί θα προστατεύεται από τα αντισώματα που φτιάχτηκαν την πρώτη φορά. Ετσι εξηγείται το γεγονός ότι το μωρό είναι ευαίσθητο να αρρωστήσει κάθε φορά -ιδιαίτερα όταν ξεκινάει για πρώτη φορά παιδικό σταθμό, ενώ όσο μεγαλώνει τόσο ωριμάζει η άμυνά του και δεν πέφτει στο κρεβάτι με το παραμικρό.

Πώς να βοηθήσω την άμυνα του οργανισμού του παιδιού μου;

Ενα κατά τα άλλα υγιές παιδί που παίρνει βάρος, τρώει και κοιμάται σωστά, έχει όλα τα εφόδια να αντεπεξέλθει στις ιώσεις. Ο θηλασμός θωρακίζει το ανοσοποιητικό σύστημα του μικρού παιδιού. Οταν είναι άρρωστο, βοηθάμε την άμυνά του με απλούς τρόπους: του δίνουμε άφθονα υγρά -θα προτιμήσει το γάλα του για λίγες μέρες, δεν πρέπει να το πιέζουμε να φάει στερεές τροφές εάν δεν θέλει. Οταν αναρρώσει, η όρεξή του θα επιστρέψει οπότε και θα αναπληρώσει το χαμένο έδαφος. Ξεκουράζεται εάν το επιθυμεί, ανακουφίζουμε τα συμπτώματά του όπως τον υψηλό πυρετό και τη ρινική καταροή, το ντύνουμε σωστά και το βγάζουμε και λίγο στο φρέσκο αέρα, εάν αναρρώνει και δεν έχει πυρετό. Επίσης του δίνουμε άφθονες αγκαλιές και αγάπη.