Συντάκτης: Κωνσταντίνα Ντουντούμη

“Πιες παιδί μου το γάλα σου!”: Ένας διατροφικός οδηγός που λύνει όλες τις απορίες των μαμάδων

Το γάλα κατέχει ξεχωριστή θέση στη ζωή του ανθρώπου και αυτό γιατί είναι η αποκλειστική τροφή του κατά το πρώτο στάδιο της ζωής του. Πέρα όμως από το στάδιο αυτό πόσο απαραίτητο είναι το γάλα στη διατροφή μας και είναι τελικά αναντικατάστατο;

Το γάλα αποτελεί απαραίτητο τρόφιμο για μια ισορροπημένη διατροφή;

Σύμφωνα με τη μεσογειακή διατροφή το γάλα δεν θα μπορούσε να λείπει από μια ισορροπημένη διατροφή. Συνδυάζει τα τρία βασικά θρεπτικά συστατικά – υδατάνθρακες, πρωτεΐνη και λίπος και είναι το πιο πλούσιο τρόφιμο σε ασβέστιο. Η πρωτεΐνη που περιέχει είναι άριστης ποιότητας, δηλαδή περιέχει όλα τα απαραίτητα αμινοξέα στις κατάλληλες ποσότητες και είναι απαραίτητη για τη δομή και ανάπτυξη των μυών και άλλων ιστών του σώματος. Επιπλέον, το γάλα περιέχει και μια πλούσια γκάμα από βιταμίνες όπως η Α, Δ, Γ ,Β1, Β12 και νιασίνη. Η βιταμίνη Α συμβάλλει στην υγεία των ματιών και του δέρματος. Η βιταμίνη Δ βοηθά στην χρησιμοποίηση του ασβεστίου από το σώμα και οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β για την καλή διατήρηση της υγείας.

Πόσο γάλα πρέπει να πίνουμε καθημερινά;

Παιδιά κάτω από 9 χρονών θα πρέπει να τρώνε 3 μερίδες γαλακτοκομικών ενώ άνω των 9 και μέχρι 18 χρονών, 4-5 μερίδες. Όσο για τα άτομα άνω των 50 ετών συστήνονται 4 μερίδες ημερησίως. 1 μερίδα ισοδυναμεί με 1 φλιτζάνι γάλα, 250ml ή 30 γρ. σκληρό τυρί ή 40 γρ. χαλλούμι ή 200 γρ. γιαούρτι. Μπορείτε είτε να πιείτε 3 ποτήρια γάλα είτε να πιείτε 1 ποτήρι γάλα και να φάτε και 2 φέτες τυρί. Εσείς επιλέγετε ποιο συνδυασμό θα κάνετε.

Πρέπει να πίνουμε γάλα εφ’ όρου ζωής;

Για να μπορεί να πίνει κανείς γάλα πρέπει να είναι καλά ανεκτό από τον οργανισμό του δηλαδή να διαθέτει το ενζυμο λακτάση. Ορισμένα άτομα παρουσιάζουν έλλειψη της λακτάσης έτσι δεν μπορούν να διασπάσουν τη λακτόζη και υποφέρουν από διάρροια, πόνο στη κοιλιά, φούσκωμα και αέρια. Όσοι δεν έχουν παρατηρήσει τέτοια συμπτώματα δεν υπάρχει κανένας λόγος να το αφαιρέσουν από τη διατροφή τους και σίγουρα μπορούν να το πίνουν και εφόρου ζωής. Οι υπόλοιποι μπορούν είτε να το αντικαταστήσουν με γιαούρτι και τυρί είτε να επιλέξουν γάλα χαμηλό σε λακτόζη.

Tip: τα κίτρινα τυριά έχουν λιγότερη λακτόζη.

Μόνο τα γαλακτοκομικά προϊόντα περιέχουν ασβέστιο;

Όχι, φυσικά. Απλά τα γαλακτοκομικά προϊόντα θεωρούνται οι σημαντικότερες πηγές ασβεστίου διότι το ασβέστιο από αυτά απορροφάται σε μεγαλύτερο βαθμό. Άλλες πηγές ασβεστίου είναι τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά (σπανάκι, μπρόκολο), οι σαρδέλες, ο σολομός, τα αμύγδαλα και εμπλουτισμένα σε ασβέστιο δημητριακά.

Καλό είναι να γνωρίζετε ότι σε αντίθεση με τα γαλακτοκομικά, οι υπόλοιπες πηγές ασβεστίου απαιτούν μεγάλες ποσότητες για να προσφέρουν την ίδια ποσότητα ασβεστίου με 1 φλιτζάνι γάλα,300mg όπως πχ τα αμύγδαλα. Χρειάζονται 3 ½ φλιτζάνια αμύγδαλα, τα οποία ισοδυναμούν με πολλές θερμίδες και γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή.

 Γιατί είναι καλύτερο για τους ενήλικες και τα παιδιά άνω των 2 χρονών το ημιάπαχο γάλα (1,5% λιπαρά);

Οι περισσότεροι ενήλικες και παιδιά τρώνε περισσότερο από ότι θα έπρεπε. Η διαφορά του ημίπαχου από το πλήρες γάλα είναι η περιεκτικότητα του σε κορεσμένο λίπος και σε θερμίδες. Η αυξημένη κατανάλωση κορεσμένου λίπους μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για παχυσαρκία και επομένως για καρδιαγγειακά προβλήματα και καρκίνο. 3 ποτήρια ολόπαχου γάλατος παρέχουν περισσότερη από τη προτεινόμενη ποσότητα κορεσμένου λίπους για όλη την ημέρα. Και όλα αυτά χωρίς να συμπεριλάβουμε τα υπόλοιπα τρόφιμα με κορεσμένο λίπος όπως τυρί, κρέας, βούτυρο και τηγανισμένα φαγητά.

 

1 φλιτζάνι γάλα

Θερμίδες

Λίπος(γρ)

Κορεσμένο λίπος(γρ)

0%

80

0

0

1%

100

2-3

1-2

2%

120

5

3

Πλήρες

150

8

5

Το γάλα με λιγότερα λιπαρά περιέχει και λιγότερο ασβέστιο;

Βεβαίως και όχι. Είτε το γάλα είναι η ημι-άπαχο, είτε εντελώς άπαχο είτε πλήρες έχει παρόμοια περιεκτικότητα σε ασβέστιο. Η μόνη διαφορά βρίσκεται στη περιεκτικότητα του σε λιποδιαλυτές βιταμίνες η οποία είναι λιγότερη διότι η απομάκρυνση λίπους συνοδεύεται συνήθως με απομάκρυνση λιποδιαλυτών βιταμινών όπως Α, Δ, Ε, Κ, εκτός και εάν οι κατασκευάστριες εταιρείες εμπλουτίσουν τα τρόφιμα αυτά με τις βιταμίνες αυτές.

Με το σοκολατούχο γάλα τι γίνεται ;

Το σοκολατούχο γάλα περιέχει όλα όσα περιέχει και το άσπρο γάλα με μόνη διαφορά το κακάο. Το κακάο περιέχει οξαλικό οξύ το οποίο μειώνει την απορρόφηση του ασβεστίου. Φυσικά εάν η ποσότητα του κακάο είναι πολύ μικρή τότε δεν επηρεάζει και πολύ την απορρόφηση. Επιπλέον, τα σοκολατούχα γάλατα που υπάρχουν στην αγορά περιέχουν συνήθως ζάχαρη η οποία έχει συνδεθεί με παχυσαρκία και ανάπτυξη τερηδόνας.

Tip: Η κατανάλωση του θα πρέπει να είναι περιοδική και όχι καθημερινή.

Το γάλα δυναμώνει τα οστά και βοηθάει στη πρόληψη της οστεοπόρωσης;

Ναι, εφόσον θεωρείται μια από τις καλύτερες πηγές ασβεστίου. Τα κόκαλα αυξάνουν σε μέγεθος και αποκτούν τη δύναμη τους από τη παιδική ηλικία. Η ποιότητα και η ποσότητα της οστικής μάζας που θα αποκτήσουν σε αυτή τη κρίσιμη περίοδο θα είναι καθοριστική για την υπόλοιπη τους ζωή. Η σωστή διατροφή και η άσκηση προλαβαίνουν την οστεοπόρωση. Η επαρκής πρόσληψη ασβεστίου και βιταμίνης Δ δυναμώνουν τα οστά επομένως βοηθούν στη πρόληψη της οστεοπόρωσης.

Tip: να θυμάστε ότι η πρόληψη της οστεοπόρωσης αρχίζει από τη παιδική ηλικία!

Μπορεί το γάλα σόγιας να αντικαταστήσει το αγελαδινό;

Το γάλα σόγιας περιέχει λιγότερες πρωτεΐνες, λιγότερες βιταμίνες και λιγότερο ασβέστιο από το αγελαδινό γάλα. Όμως δεν περιέχει καθόλου χοληστερόλη και καθόλου λακτόζη. Επομένως, σε περιπτώσεις δυσανοχής στη λακτόζη ή χορτοφαγίας μπορεί να αντικαταστήσει το αγελαδινό γάλα.

Tip: όταν το αγοράζετε να προτιμάτε αυτό που αναγράφει εμπλουτισμένο σε ασβέστιο.

Μπορεί το κατσικίσιο γάλα να αντικαταστήσει το αγελαδινό;

Η σύνθεσή του σε θρεπτικά συστατικά μοιάζει πολύ με του αγελαδινού. Περιέχει ελαφρώς λιγότερες πρωτεΐνες και ελαφρώς περισσότερα λιπίδια από το αγελαδινό. Αποτελεί μια γευστική εναλλακτική επιλογή για όσους δεν επιθυμούν το αγελαδινό γάλα και είναι μάλιστα και πιο εύπεπτο. Επιπρόσθετα, περιέχει λιγότερη χοληστερόλη και υψηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο.

Tip: Συστήνεται σε άτομα που έχουν ψηλή χοληστερόλη.

Σε ποιες περιπτώσεις συστήνεται το γάλα ρυζιού;

Ενδείκνυται σε άτομα με δυσανεξία στη λακτόζη και αλλεργικά στη σόγια αφού δεν περιέχει λακτόζη αλλά ούτε και χοληστερόλη. Περιέχει ελάχιστες πρωτεΐνες, είναι εύπεπτο και ελαφρύ και οπότε προτιμάται από άτομα με γαστρεντερολογικά προβλήματα.

Tip: όταν το αγοράζετε να προτιμάτε αυτό που αναγράφει εμπλουτισμένο σε ασβέστιο.

Πότε είναι η καλύτερη ηλικία για να πιει γάλα το παιδί μου;

Η Αμερικάνικη Παιδιατρική Ακαδημία σε συνεργασία με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας συστήνει τον αποκλειστικό θηλασμό για τους πρώτους 6 μήνες της ζωής του βρέφους και την συνέχιση του θηλασμού μαζί με τη συμπληρωματική του σίτιση μέχρι 1 έτους. Το τροποποιημένο γάλα σε σκόνη θα αντικαταστήσει το μητρικό γάλα όταν η μητέρα δεν μπορεί να θηλάσει. Παιδιά άνω των 2 ετών συστήνεται να καταναλώνουν αγελαδινό γάλα χαμηλό σε λιπαρά ενώ άνω των 5 ετών μπορούν να καταναλώσουν ακόμη και άπαχο γάλα.

 

Νατάσα Παπαηρακλέους

Κλινική διαιτολόγος- διατροφολόγος, MSc,RD,PhdCa

natasa@papaeracleous.com

Τα πασχαλινά σοκολατένια αυγά της Cadbury στο επίκεντρο μιας θρησκευτικής διαμάχης

Μάχη έχει ξεσπάσει στο Ηνωμένο Βασίλειο για τα σοκολατένια αυγά της εταιρείας Cadbury, η οποία αποφάσισε να αφαιρέσει την αναφορά στην θρησκευτική γιορτή του Πάσχα από το κυνήγι των αυγών, προκαλώντας την οργή της εκκλησίας και της Τερέζα Μέι.

«Είναι τελείως γελοίο», δήλωσε η βρετανίδα πρωθυπουργός στο τηλεοπτικό δίκτυο ITV σχολιάζοντας την απόφαση της γνωστής σοκολατοποιίας να αφαιρέσει την αναφορά στο Πάσχα από το κυνήγι των αυγών που οργανώνει κάθε χρόνο σε συνεργασία με την φιλανθρωπική οργάνωση National Trust.

Υπενθυμίζοντας ότι είναι κόρη πάστορα, η Τερέζα Μέι τόνισε: «το Πάσχα είναι πολύ σημαντικό για μένα, είναι μία πολύ σημαντική γιορτή για την χριστιανική πίστη, για εκατομμύρια ανθρώπους στον κόσμο. Γι΄αυτό, αυτό που κάνει το National Trust είναι τελείως γελοίο».

Ο αρχιεπίσκοπος του Γιορκ Τζον Σεντάμου, του δεύτερου στην ιεραρχία της Αγγλικανικής Εκκλησίας, έφθασε μέχρι να κατηγορήσει την Cadbury ότι «φτύνει στον τάφο» του ιδρυτή της, του κουάκερου Τζον Κάντμπερι.

«Οι Κάντμπερι ήταν κουάκεροι μεγαλοβιομήχανοι. Εάν επισκεφθείτε το Μπέρμιγχαμ σήμερα, θα δείτε πόσο η θρησκευτική πίστη έχει επηρεασθεί από την βιομηχανική δραστηριότητα», δήλωσε ο αρχιεπίσκοπος στην Daily Τelegraph. «Το να αφαιρείς από το κυνήγι των αυγών την αναφορά στο Πάσχα είναι σαν να φτύνεις στον τάφο του».

Φέτος, το κυνήγι των αυγών, στο οποίο συμμετέχουν εκατοντάδες χιλιάδες παιδιά το σαββατοκύριακο του Πάσχα, ονομάζεται «Μεγάλο κυνήγι βρετανικών αυγών της Κάντμπερι», αντί του παραδοσιακού «Κυνήγι των αυγών του Πάσχα της Κάντμπερι».

Η εταιρεία Cadbury απάντησε στην εφημερίδα Telegraph ότι πρόθεσή της είναι να ανοίξει το παιγνίδι «σε πρόσωπα όλων των θρησκευμάτων περιλαμβανομένων εκείνων που δεν έχουν θρήσκευμα». Η οργάνωση National Trust χαρακτήρισε «παράλογες» τις κατηγορίες σύμφωνα με τις οποίες υποβαθμίζει τη σημασία του Πάσχα.

Γονείς, προσοχή! Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για την ιογενή και βακτηριακή μηνιγγίτιδα

Με αφορμή τα πρόσφατα περιστατικά ιογενούς μηνιγγίτιδας σε παιδιά, οι Ιατρικές Υπηρεσίες και Υπηρεσίες Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας έχουν εκδώσει ενημερωτικό υλικό, στο οποίο δίνονται συμβουλές αλλά και απαντήσεις γύρω από τη νόσο. Παράλληλα, επεξηγείται η διαφορά μεταξύ ιογενούς και βακτηριακής μηνιγγίτιδας.

Συμβουλές για προφύλαξη:

-Να χρησιμοποιείτε με αποκλειστικότητα μόνο εσείς τα ατομικά σας αντικείμενα, όπως πετσέτες, οδοντόβουρτσες, ποτήρια, μαχαιροπήρουνα.

-Η αλλαγή της πάνας των βρεφών να γίνεται σε διαφορετικό χώρο από αυτόν που ετοιμάζεται το φαγητό. Απομακρύνετε με προσοχή τα λερωμένα πανάκια των παιδιών (κλείσιμο σε πλαστική σακούλα και πέταγμα).

-Δεν πρέπει να δαγκώνετε το ίδιο σάντουιτς ή να γλείφετε το ίδιο παγωτό ή να πίνετε αναψυκτικό από το ίδιο μπουκάλι ή με το ίδιο καλαμάκι με άλλα άτομα.

-Όταν βήχετε ή φταρνίζεστε είναι απαραίτητο να βάζετε το χέρι σας μπροστά στο στόμα και στη μύτη σας και ακολούθως να πλένετε τα χέρια σας.

-Διατηρείτε τα εστιατόρια, τους βρεφονηπιοκομικούς σταθμούς και τα σχολεία καθαρά, ιδιαίτερα τις κουζίνες και τα αποχωρητήρια. Δώστε ιδιαίτερη σημασία στην καθαριότητα της τουαλέτας, του νιπτήρα και της πόρτας, χρησιμοποιώντας απολυμαντικό όπως η χλωρίνη. Επίσης φροντίστε τον καλό αερισμό των κοινόχρηστων χώρων.

-Διατηρείτε την κατοικία σας καθαρή (αποχωρητήρια, μπάνια, κουζίνα) και φροντίστε τον καλό αερισμό των δωματίων σας.

-Αποφεύγετε το συνωστισμό σε κλειστούς χώρους.

-Μην ξεχνάτε ότι ο θηλασμός των νεογέννητων, ενισχύει την άμυνα του οργανισμού τους και έτσι μπορεί να τα προφυλάξει και από την ιογενή μηνιγγίτιδα.

Μπορούν να προκαλέσουν οι εντεροϊοί προβλήματα στις εγκύους;

Στις εγκύους συστήνεται να αποφεύγουν τη στενή επαφή με άτομα που αρρώστησαν πρόσφατα με λοίμωξη από εντεροϊούς. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δίνεται προς το τέλος της εγκυμοσύνης για να αποφευχθεί έστω και η μικρή πιθανότητα μόλυνσης του εμβρύου.

Τι είναι μηνιγγίτιδα;

Η μηνιγγίτιδα είναι φλεγμονή των μηνίγγων. Οι μήνιγγες είναι μεμβράνες που περιβάλλουν και προστατεύουν τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό. Η μηνιγγίτιδα οφείλεται σε λοίμωξη κυρίως από ιό ή βακτηρίδιο.

Πόσοι τύποι μηνιγγίτιδας υπάρχουν;

Υπάρχουν δύο τύποι μηνιγγίτιδας:

-Η βακτηριδιακή μηνιγγίτιδα

-Η ιογενής μηνιγγίτιδα

Η βακτηριδιακή μηνιγγίτιδα οφείλεται σε λοίμωξη του ατόμου από ορισμένα βακτηρίδια. Είναι πιο σοβαρή νόσος σε σύγκριση με την ιογενή μηνιγγίτιδα. Η έγκαιρη διάγνωση και η άμεση χορήγηση θεραπευτικής αγωγής με τα κατάλληλα αντιβιοτικά είναι καθοριστικής σημασίας για τη ζωή του ασθενή.

Η ιογενής μηνιγγίτιδα οφείλεται σε λοίμωξη του ανθρώπου από ορισμένους ιούς. Μερικές φορές μπορεί να εμφανιστεί με τη μορφή επιδημίας, κυρίως κατά το καλοκαίρι. Το συχνότερο αίτιο της ιογενούς μηνιγγίτιδας είναι οι εντεροϊοί. Η ιογενής μηνιγγίτιδα έχει παρόμοια συμπτώματα με τη βακτηριδιακή μηνιγγίτιδα σε ελαφρότερη όμως συνήθως μορφή. Η θεραπευτική αγωγή είναι συμπτωματική, δεν χορηγούνται αντιβιοτικά και ο ασθενής αναρρώνει πλήρως. Τόσο η διάγνωση της ιογενούς όσο και της βακτηριδιακής μηνιγγίτιδας επιβεβαιώνεται με εργαστηριακές εξετάσεις.

Από τη στιγμή που ο ασθενής μολύνεται με τον εντεροϊό μέχρι να παρουσιάσει τα πρώτα συμπτώματα της ασθένειας μεσολαβούν συνήθως 3-6 μέρες. Στο διάστημα αυτό το άτομο είναι υγιές αλλά, επειδή ο εντεροϊός εκκρίνεται στα κόπρανα, μπορεί να το μεταδώσει στους γύρω του, όταν δεν τηρούνται οι κανόνες ατομικής και περιβαλλοντικής υγιεινής. Ο ασθενής αναρρώνει σε 7-10 μέρες.

Η περίοδος μέγιστης μεταδοτικότητας θεωρείται αμέσως μετά την προσβολή, γιατί εκκρίνεται μεγαλύτερος αριθμός εντεροϊών στα κόπρανα. Για το λόγο αυτό, συνιστάται τα παιδιά να επιστρέφουν πίσω στους βρεφονηπιοκομικούς σταθμούς ή τα σχολεία, αφού περάσουν 15 μέρες από την έναρξη της νόσου, οπότε και ελαττώνεται ο κίνδυνος μεταδοτικότητας. Επειδή όμως ο ιός μπορεί να συνεχίζει να εκκρίνεται στα κόπρανα σε μικρότερη ποσότητα για μέχρι και 8- 12 εβδομάδες μετά τη μόλυνση, είναι απαραίτητο ο ασθενής και το περιβάλλον του να συνεχίσουν να τηρούν αυστηρά τους κανόνες ατομικής και περιβαλλοντικής υγιεινής.

Πώς μεταδίδεται η ιογενής μηνιγγίτιδα;

Η ιογενής μηνιγγίτιδα μπορεί να μεταδοθεί από:

• το γαστρεντερικό σύστημα. Ο εντεροϊός από τα κόπρανα μολύνει τα χέρια. Τα μολυσμένα χέρια μπορεί να μολύνουν άλλα άτομα ή τα αντικείμενα, με τα οποία θα έρθουν σε επαφή άλλα άτομα, και

• το αναπνευστικό σύστημα. Μόνο με πολύ στενή προσωπική επαφή (π.χ. βήχα, φτάρνισμα, φιλί).

Ποια είναι τα συμπτώματα της ιογενούς μηνιγγίτιδας:

Τα μεγαλύτερα παιδιά και οι ενήλικες μπορεί να παρουσιάσουν ψηλό πυρετό, έντονο πονοκέφαλο, εμετό και δυσκαμψία του αυχένα.

Τι μπορεί να παρουσιάσουν τα βρέφη;

Τα μικρά παιδιά και τα βρέφη μπορεί να παρουσιάσουν πυρετό, έντονη ανησυχία, αδικαιολόγητο κλάμα ή και εμετούς και σπανιότερα εξάνθημα.

Τι καταστρέφει τον ιό;

Η χλωρίνη αδρανοποιεί γρήγορα τον ιό γι’ αυτό και συνιστάται για τον καθαρισμό των αποχωρητηρίων και των επιφανειών μέσα στο σπίτι. Το οινόπνευμα συνήθως

δεν καταστρέφει τον ιό. Η θερμοκρασία πάνω από 50°C τον καταστρέφει πολύ γρήγορα.

Τι πρέπει να κάνετε όταν διαπιστώσετε ύποπτα συμπτώματα μηνιγγίτιδας;

Τηλεφωνείστε ή επισκεφθείτε αμέσως το γιατρό σας. Σε περίπτωση που δεν μπορείτε να επικοινωνήσετε με κάποιο γιατρό επισκεφθείτε το Τμήμα Πρώτων Βοηθειών.

Πώς μπορείτε να προστατευτείτε από την ιογενή μηνιγγίτιδα;

Για προφύλαξη από την ιογενή μηνιγγίτιδα θα πρέπει να τηρούνται αυστηρά οι κανόνες ατομικής και περιβαλλοντικής υγιεινής:

• Πλένετε τα χέρια σας καλά με σαπούνι και νερό:

– μετά την τουαλέτα,

– πριν φάτε ή ετοιμάσετε το φαγητό,

– μετά από την αλλαγή της πάνας του βρέφους.

• Στα σχολεία, βρεφονηπιοκομικούς σταθμούς, εστιατόρια κ,λπ, τα χέρια να στεγνώνονται με χάρτινες πετσέτες μετά το πλύσιμό τους.

Υπάρχει εμβόλιο για προφύλαξη από την ιογενή μηνιγγίτιδα;

Όχι, δεν υπάρχει.

Υπάρχει εμβόλιο για προφύλαξη από τη βακτηριδιακή μηνιγγίτιδα;

Αποτελεσματικά εμβόλια για πρόληψη, υπάρχουν μόνο για ορισμένους τύπους της βακτηριδιακής μηνιγγίτιδας και συγκεκριμένα κατά του Αιμόφιλου Ινφλουένζας τύπου b (Hib), του Μηνιγγιτιδόκοκκου C, καθώς επίσης και του Πνευμονιόκοκκου.Τα εμβόλια αυτά συστήνονται για όλα τα παιδιά και είναιασφαλή και πολύ αποτελεσματικά. Επιπρόσθετα, υπάρχουν τα εμβόλια κατά του Μηνιγγιτιδόκοκκου τύπου A, C και ACYW135, καθώς και το Πολυσακχαριδικό Πνευμονιόκοκκου (PPV23), τα οποία όμως συστήνονται μόνο για τις ομάδες υψηλού κινδύνου.

Μήπως ήρθε επιτέλους η ώρα να σκεφτούμε εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών;

Οι προτάσεις για εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης των μαθητών που κατά καιρούς διατυπώνονται, είναι για την ώρα και με την παρούσα μορφή του εκπαιδευτικού συστήματος αφελείς και ανεύθυνες, και μοιραία θα αποπροσανατολίσουν τους μαθητές από το σύστημα δικαιωμάτων και καθηκόντων τους. Αποδέκτες αυτών των σκέψεων δεν θεωρώ τόσο το υπουργείο και τα σχολεία, όσο αρμόδιους εκτός του εκπαιδευτικού συστήματος με επιρροή στην κοινωνία και στη βουλή, τους οποίους πολλοί μαθητές εμπιστεύονται.

Πολλές από τις πιο κάτω προτάσεις αποτελούν στοχοθέτηση του εκπαιδευτικού συστήματος, αλλά όχι ως υποκατάστατο των εξετάσεων που απευθύνονται στο σύνολο του μαθητικού πληθυσμού και δίνουν τα μόνα αποτελέσματα που τελικά αξιολογούνται και αναγνωρίζονται στο εξωτερικό.

Παρουσιάσεις μέσα στην τάξη γίνονται σε διάφορα μαθήματα και έχουν θετικές συνέπειες στον ψυχισμό, στην κοινωνικοποίηση καθώς επίσης και στην αξιολόγηση στα τρίμηνα, παρόλο που λείπει εδώ το αδιαμφισβήτητο τεκμήριοτης παραγωγής από το ίδιο το παιδί.

Μικρές εργασίες τύπου project υπήρξαν ήδη από πολλά χρόνια με επανειλημμένη σύσταση του υπουργείου. Εδώ το πρόβλημα της ενδοσχολικήςεφαρμοσιμότητας είναι τεράστιο. Κατά κανόνα γίνονται εκτός σχολείου ανεπιτήρητες. Ακόμα κι αν καθοδηγεί η οικογένεια, βλέπω όφελος. Όμως φοβούμαι, η οικογένεια δεν μπορεί να συντονίσει ομάδα μαθητών. Γενικά η οικογενειακή βοήθεια, όπου υπάρχει, δεν είναι ομοιογενής. Είναι σίγουρο ότι η ανάθεση τέτοιων εργασιών θα οδηγήσει σε ιδιώτες που θα “βοηθούν”, δηλαδή θα τις κάνουν οι ίδιοι, αλλά και θα δημιουργήσουν αρχείο θεμάτων εργασιών για κάθε καθηγητή δημοσίου σχολείου, με αποτέλεσμα κάθε καινούρια θεματοθέτηση να ικανοποιείται με αντιγραφή και επικόλληση, ακόμα και με αντιγραφή ολόκληρου αρχείου. Πιστεύω ότι υπάρχουν τεράστιες ευκαιρίες για καθοδήγηση όλων των μελών μιας σχολικής τάξης στην αναζήτηση της γνώσης μέσω διαδικτύου, όχι κατ’ ανάγκη σε αίθουσα υπολογιστών, αλλά σε συνήθη αίθουσα, αν προβάλλεται για κοινή θέαση η καθοδηγούμενη αναζήτηση.

Θεωρώ ως όρο εκ των ων ουκ άνευ για την υιοθέτηση μιας καινούριας βαθμολογήσιμης επίδοσης, ειδικά στο σχολείο, τη δυνατότητα επιτηρήσιμης διεξαγωγής της δοκιμασίας αξιολόγησης. Αυτός ο όρος πρέπει να ικανοποιηθεί, αν θελήσουμε να βαθμολογήσουμε εργασίες μαθητών. Στα πανεπιστήμια, το διδακτικό προσωπικό είναι εξοπλισμένο με πολύ περισσότερα και δραστικότερα μέσα ελέγχου αυθεντικότητας για μη επιτηρούμενες εργασίες.

Προκειμένου για διαθεματικές εργασίες, προϋπόθεση δεν μπορεί να είναι παρά η μονοθεματική κατάρτιση: Με απλά λόγια η επιτυχής παρακολούθηση διδασκομένων μαθημάτων που τεκμηριώνεται με επιτηρούμενες δοκιμασίες εξέτασης για διαπίστωση των γνώσεων, ικανοτήτων και δεξιοτήτων που αποκτήθηκαν. Εδώ για τους σκοπούς και μόνο της διαθεματικής εργασίας γίνεται επικέντρωση στα μαθήματα που προτιμά η ομάδα ή το άτομο.

Ευχής έργο είναι να διδάσκονται αυτά θεσμοθετημένα και να παρακολουθείται και αξιολογείται η ατομική συμβολή καθενός σε ομαδική εργασία. Δεν είναι σοβαρό να συμβάλλει ένα ή δυο παιδιά κατά 90% σε μια εργασία πενταμελούς ή και μεγαλύτερης ομάδας και τελικά να παρουσιάζεται ως ομαδική εργασία. Μπορεί να είναι ωφέλιμο για τα μη προσοντούχα και αδρανή παιδιά να παρακολουθούν παθητικά, αντί να μην συμμετέχουν καθόλου και να περιθωριοποιούνται. Όμως η θέση τους είναι σε άλλου τύπου σχολείο, στην ίδρυση του οποίου η κοινωνία, για κάποιους και η οικογένεια τους, πιθανόν να αντιδρά. Διότι εμάθαμε να τα ζητούμε και να τα υποσχόμαστε όλα για όλους.

Οι εναλλακτικές δραστηριότητες, στην ιδανική περίπτωση που οι συνθήκες τα ευνοήσουν να γενικευθούν και να τύχουν έμπρακτης αποδοχής από τους μαθητές –όχι τους εκλεγμένους εκπροσώπους τους ή άλλη δοτή μειοψηφία– αλλά από το σύνολο σε κάθε σχολείο, δεν αποτελούν αντένδειξη, υποκατάστατο ή άλλοθι για να αλλοιωθεί ο γενικός αξιολογικός και κατατακτήριος χαρακτήρας του εξεταστικού συστήματος στα διδασκόμενα μαθήματα. Με όση θέρμη κι αν μας συνιστούν εναλλακτικές δραστηριότητες από την Ευρώπη, άλλο τόσο και πολύ πιο επιτακτικά ακόμα εφιστούν την προσοχή μας στις εξετάσεις και στα αποτελέσματα τους. Και είναι γεγονός ότι οι ξένοι εμπιστεύονται το αποτέλεσμα των εξετάσεων και δεν εμπιστεύονται ούτε τη βαθμολογία τριμήνων ούτε το γενικό βαθμό που κατά 75% προκύπτει από βαθμολογία τριμήνων.

Ειδικά όσοι κόπτονται για την προκοπή του δημόσιου σχολείου, έχουν αναβαθμισμένο καθήκον να διασώσουν ένα σύστημα δίκαιων εξετάσεων για τις οποίες οι μαθητές θα προετοιμάζονται ανέξοδα με παρακολούθηση στην τάξη και μελέτη στο σπίτι και με τα ανάλογα προειδοποιημένα και απροειδοποίητα διαγωνίσματα. Αν σκοτώσουν αυτό το σύστημα, τότε δεν χρειάζονται μνημόνια και ιδεοληψίες για να ιδιωτικοποιηθεί και η κρατική εκπαίδευση. Η οποία στέκει ακόμα και αντιστέκεται στον ανταγωνισμό της ιδιωτικής. Και η κύρια προσφορά της και ταυτόχρονα εθνικό μας κεκτημένο είναι οι αδιάβλητες εξετάσεις.

 

Χριστάκης Πουμπούρης

Εκπαιδευτικός

Αυτό το ξέρατε; Τα μωρά κλαίνε κατά μέσο όρο δύο ώρες ημερησίως τις πρώτες εβδομάδες της ζωής τους

Τα μωρά ανά τον κόσμο κλαίνε κατά μέσο όρο περίπου δύο ώρες τη μέρα, κατά τις δύο πρώτες εβδομάδες, μετά τη γέννησή τους. Όμως, μωρό από μωρό διαφέρει πολύ: κάποια δεν κλαίνε πάνω από μισή ώρα τη μέρα, ενώ μερικά κλαίνε πάνω από πέντε ώρες.

Γενικά, τα μωρά φθάνουν στο αποκορύφωμα του κλάματος (δύο ώρες και 15 λεπτά) την έκτη εβδομάδα, ενώ έως τη 12η εβδομάδα της ζωής τους το κλάμα μειώνεται στη μία ώρα και δέκα λεπτά τη μέρα, κατά μέσο όρο.

Αυτά προκύπτουν από μια νέα βρετανική επιστημονική έρευνα (μετα-ανάλυση), που έλαβε υπόψη της στοιχεία από έρευνες που έχουν γίνει σε διάφορες χώρες για συνολικά 8.700 μωρά. Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή Ντίτερ Βόλκε του Πανεπιστημίου του Γουόργουικ, έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο αμερικανικό περιοδικό παιδιατρικής “Journal of Pediatrics”.

Η μελέτη δείχνει ότι τα μωρά δεν κλαίνε το ίδιο σε όλες τις χώρες. Το περισσότερο κλάμα κάνουν τα μωρά στη Βρετανία, στον Καναδά, στην Ιταλία και στην Ολλανδία, ενώ αντίθετα το λιγότερο στη Δανία, στη Γερμανία και στην Ιαπωνία.

Τα υψηλότερα επίπεδα κολικών -κλάμα για πάνω από τρεις ώρες τουλάχιστον τρεις μέρες την εβδομάδα- έχουν τα μωρά στη Βρετανία (το 28% των μωρών κατά τις πρώτες δύο εβδομάδες), ενώ τα χαμηλότερα στη Δανία (μόλις το 5,5% των μωρών).

Πώς αντιμετωπίζουμε ένα επιθετικό και θυμωμένο παιδί;

Η επιθετική συμπεριφορά των παιδιών σε όλες τις εκφάνσεις της είναι κάτι που προβληματίζει πολλούς γονείς, παρόλο που αυτό είναι ένα φυσιολογικό και αναπόσπαστο κομμάτι της ψυχοσυναισθηματικής ανάπτυξης του παιδιού. Όπως αναφέρει σε πρόσφατη συνέντευξη της η δρ. Ναντίν Μπλοκ διευθύντρια του ψυχοθεραπευτικού ινστιτούτου του Κολόμπο των ΗΠΑ: «Σε ορισμένες περιπτώσεις το κτύπημα και το δάγκωμα είναι απόλυτα φυσιολογικό, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να αγνοήσετε αυτές τις καταστάσεις και πρέπει να εξηγείτε στο παιδί σας ποιοι είναι οι αποδεκτοί και μη αποδεκτοί τρόποι εκτόνωσης του θυμού».

Η επιθετικότητα στα παιδιά γίνεται διακριτή από τους πρώτους έξι μήνες ζωής. Χαρακτηριστικό του συναισθήματος αυτού είναι η άμεση ανάγκη αποφόρτισης και εξωτερίκευσης θυμού με σκοπό να προκληθεί πόνος, αναστάτωση και άγχος στους άλλους. Το μικρό παιδί αντιδρά με θυμό στις ματαιώσεις, όπως στην αργοπορία του θηλασμού, στην αϋπνία κλπ, αντιδρώντας με κλάματα, ξεφωνητά, κράτημα της αναπνοής και οτιδήποτε θα το βοηθήσει να εκτονώσει αυτό το έντονο συναίσθημα. Στη νηπιακή ηλικία το παιδί αντιλαμβάνεται ότι μέσω της επιθετικότητάς του μπορεί να διαπραγματευτεί με τον περίγυρο του στο να εκπληρωθούν άμεσα οι επιθυμίες του. Στην προσχολική ηλικία παρατηρείται έντονα το φαινόμενο της σωματικής βίας ως μέσο εκτόνωσης του θυμού με κλωτσιές, δαγκωματιές και καταστροφές αντικειμένων. Στις πιο μεγάλες ηλικίες το παιδί ανακαλύπτει άλλους τρόπους εξωτερίκευσης του θυμού χρησιμοποιώντας περισσότερο λεκτικά σχήματα με απειλές και βρισιές.

Μπορούμε να αποδώσουμε την κύρια αιτία της συμπεριφοράς αυτής στην επιθετικότητα των γονέων, οι οποίοι γίνονται πρότυπα προς μίμηση, καθώς και τις υπερβολικά τιμωρητικές τακτικές διαπαιδαγώγησης που εφαρμόζουν χωρίς λεκτική επικοινωνία και καθοδήγηση. Τα διαζύγια με έντονες αντιδικίες καθιστούν το παιδί έρμαιο της διαμάχης αυτής διαταράσσοντας τη συμπεριφορά του παιδιού προς το περιβάλλον με ξεσπάσματα επιθετικής συμπεριφοράς. Επίσης, όπως και στις πλείστες περιπτώσεις, οι λανθασμένες πεποιθήσεις του τύπου «το ξύλο βγήκε από το παράδεισο» και «αν σου πει ή σου κάνει κάτι κακό κάποιος να τον χτυπήσεις», μαθαίνουν στο παιδί να καταφεύγει σε κάθε είδους βία ως μέσο επίλυσης προβλημάτων.

Η αντιμετώπιση

Η αντιμετώπιση της παιδικής επιθετικότητας πρέπει να γίνεται σε διάφορα επίπεδα. Το πιο βασικό είναι τα σωστά πρότυπα που δίνουμε στο παιδί μας. Πώς μπορώ να μάθω στο παιδί μου να μην είναι επιθετικό, όταν εγώ το κτυπώ για να το συνετίσω ενισχύοντας με αυτό τον τρόπο την επιθετική διάθεσή του; Όταν, όμως, συμπεριφερόμαστε ευγενικά και με ήρεμο τρόπο, το παιδί μιμείται τη συμπεριφορά μας αυτή, μαθαίνοντας από τις ενέργειες μας και όχι απλώς από τα λόγια μας. Προσπαθούμε να επιβραβεύουμε τη θετική συμπεριφορά (χωρίς υπερβολές) ενισχύοντας την και ενθαρρύνοντας το παιδί να ελέγχει και να εξωτερικεύει τα αρνητικά συναισθήματα του με συζήτηση ή άλλους μη βίαιους τρόπους. Η ουσιαστική επικοινωνία με το παιδί, η υποστηρικτική στάση και η κατανόηση, είναι το κλειδί για τις περισσότερες αποκλίνουσες συμπεριφορές.

 

Ευάγγελος Ορφανίδης

Κλινικός Ψυχολόγος, D.Hyp.

Πώς μπορούμε να νηστέψουμε αλλά να μην στερηθούμε τις απαραίτητες θρεπτικές ουσίες

Φέτος το Πάσχα έρχεται πιο σύντομα, έτσι καλούμαστε όσοι θα νηστέψουμε να προετοιμαστούμε κατάλληλα για να αποφύγουμε τυχόν διατροφικά λάθη. Η λέξη νηστεία προέρχεται από το «Nη» που δηλώνει στέρηση και το «εσθίω» που σημαίνει τρώγω. Άρα η λέξη «νηστεία» σημαίνει απόχη από το φαγητό. Στην εποχή μας «νηστεία» σημαίνει αποχή από ορισμένες τροφές. Η νηστεία ως μια μορφή εγκράτειας μπορεί να ωφελήσει πνευματικά τους πιστούς. Παράλληλα, όμως μπορεί να επιφέρει και οφέλη στην υγεία μας.

Είναι εύκολο κατά τη διάρκεια της νηστείας να πέσουμε σε διάφορα διατροφικά λάθη όπως υπερκατανάλωση ψωμιού και άλλων αμύλων, νηστήσιμων γλυκών, πολλών ξηρών καρπών, υπερβολική κατανάλωση φρούτων και μειωμένη κατανάλωση πρωτεΐνης. Σωστό θα ήταν να κάναμε ένα προγραμματισμό από την αρχή των νηστειών για να ξέρουμε τι θα τρώμε και σε ποια ποσότητα.

Διατροφικά πλεονεκτήματα της νηστείας:

Mπορεί να μειώσει την κακή χοληστερόλη (LDL), και να αυξήσει την καλή (HDL), μειώνοντας το κίνδυνο για καρδιοπάθειες.
Επίσης μπορεί να συμβάλει στην κάθαρση του συκωτιού. Είναι μία μορφή αποτοξίνωσης του σώματος από το ζωικό λίπος.
Επίσης, άτομα με δυσκοιλιότητα βρίσκουν την νηστεία αρκετά ευεργετική, μιας και η αυξημένη πρόσληψη φυτικών ινών αυξάνει την δραστηριότητα στα έντερα.
Παράλληλα μπορεί να μειώσει το κίνδυνο νεφροπαθειών και υπέρτασης.
Η αποφυγή του κόκκινου κρέατος, καθώς και των ζωικών λιπών μπορεί να μειώσει και τον κίνδυνο κάποιων μορφών καρκίνου, όπως εντέρου κ.α.
Επιπρόσθετα, η νηστεία μπορεί να βοηθήσει και στο χάσιμο βάρους, όταν γίνεται σωστά, μιας και η διατροφή κατά τη διάρκεια των νηστειών έχει πολλά κοινά με τη μεσογειακή διατροφή.

Αποφεύγοντας το κρέας θα πρέπει να προσέξουμε τα πιο κάτω:

Να αντικαταστήσουμε την πρωτεΐνη του κρέατος με άλλες φυτικές πρωτεΐνες όπως όσπρια, ξηρούς καρπούς, σόγια. Όσα άτομα θα τρώνε θαλασσινά (χταπόδι, σουπιές, γαρίδες, καλαμάρι, μύδια, στρείδια) μπορούν να πάρουν και πρωτεΐνη από αυτά.

Άτομα με έλλειψη σιδήρου μπορούν να καταναλώσουν φυτικό σίδερο από τα πράσινα χόρτα, τα όσπρια, το ταχίνι, τους ξηρούς καρπούς. Όμως ο φυτικός σίδηρος για να απορροφάτε καλύτερα θα πρέπει να συνοδεύεται με τροφές που περιέχουν βιταμίνη Γ, όπως λεμόνι, ντομάτα, πιπέρια, χυμός πορτοκάλι. Να αποφεύγεται η πρόσληψη γαλακτοκομικών ή καφεΐνης ταυτόχρονα με τις τροφές που περιέχουν φυτικό σίδερο. Σε περιπτώσεις που χρειάζεται, το άτομο μπορεί να πάρει και συμπληρώματα σίδηρου.

Άτομα με έλλειψη Βιταμίνης Β12, μπορούν να πάρουν συμπληρώματα βιτ. Β12, μιας και βρίσκεται αποκλειστικά στα ζωικά τρόφιμα.

Αποφεύγοντας τα γαλακτοκομικά θα πρέπει να προσέξουμε τα πιο κάτω:

Κατά τη διάρκεια της νηστείας, πιθανώς να έχουμε κάποια έλλειψη ασβεστίου, αν και οι επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι η πρόσκαιρη μειωμένη πρόσληψη ασβεστίου κατά τη διάρκεια των νηστειών, δεν είναι επικίνδυνη, εφόσον τις υπόλοιπες μέρες του χρόνου τρώμε αρκετές μερίδες γαλακτοκομικών από τα ζωικά τρόφιμα.

Παρόλα αυτά υπάρχουν και κάποιες φυτικές τροφές που μπορούν να μας προσφέρουν ασβέστιο όπως:

-πράσινα λαχανικά (μπρόκολο, σπανάκι, μπάμιες)

-ρεβίθια, φασόλια

-πορτοκάλια, χυμός πορτοκάλι

-προϊόντα σόγιας εμπλουτισμένα με ασβέστιο (γάλα σόγιας, τυρί σόγιας)

-αμύγδαλα

-παστά σύκα

Οι τροφές που περιέχουν ασβέστιο είναι καλό να μη συνδυάζονται με καφεΐνη.

Αν θα αποφύγετε το λάδι:

Το λάδι και ιδιαίτερα το ελαιόλαδο περιέχει μεγάλο αριθμό ακόρεστών λιπαρών οξέων, πολυφαινόλες, καθώς και βιταμίνη Ε, απαραίτητα για τον οργανισμό. Τα ακόρεστα λιπαρά οξέα διαδραματίζουν ρυθμιστικό ρόλο στην πρόληψη των καρδιοπαθειών, καθώς και στη ρύθμιση ορμονών του σώματος. Η Βιταμίνη Ε είναι ισχυρό αντιοξειδωτικό, προστατεύει τον οργανισμό από οξείδωση, συμβάλει στην υγεία του δέρματος, των ματιών, κ.α. Μπορεί να αντικαταστήσουμε το λάδι με ξηρούς καρπούς, ταχίνι, σπόρους (σησάμι, ηλιόσποροι). H νηστεία είναι ευεργετική για το σώμα αλλά και για την ψυχή. Έτσι όσοι από εμάς θα νηστέψουν ας το κάνουν με τον ορθό τρόπο, έτσι ώστε να αποφύγουν τυχόν διατροφικές ελλείψεις.

Μαρία Αττίπα

Κλινικός Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, Β.Sc., R.D.N. (U.S.A.)

Ενεργός μέλος του Αμερικάνικου και Κυπριακού Συνδέσμου Διαιτολόγων και Διατροφολόγων.

26941058, 99453027

Γιατί πολλά παιδιά δε μελετούν το μάθημα της μουσικής και τι μπορεί να κάνει ο γονιός γι’ αυτό;

Συχνά τα παιδιά δε μελετούν στο σπίτι το μάθημα της μουσικής κι έρχονται στο ωδείο «αδιάβαστα». Τι μπορεί να φταίει γι’ αυτό και τι μπορεί να κάνει ο γονιός για να αντιστρέψει την κατάσταση;

Κατ’ αρχάς θα πρέπει να δώσουμε απάντηση στα εξής δυο ερωτήματα:

• Γιατί ξεκίνησε το παιδί να μαθαίνει μουσική; Το ζήτησε μόνο του; Μήπως το πίεσε ο γονιός να ξεκινήσει;
• Πόσο διατεθειμένος είναι ο γονιός να κάνει αυτά που πρέπει, για να βοηθήσει το παιδί να διατηρήσει ζωντανό το ενδιαφέρον του για τη μουσική και να εξελιχθεί;

Στα παιδιά που έχουν ζητήσει από μόνα τους να ξεκινήσουν μουσική, ας δούμε τις βασικότερες αιτίες, στις οποίες μπορεί να οφείλεται το ότι δε μελετούν:

• Δε βρίσκουν χρόνο – είναι φορτωμένα. Έχουν δηλαδή πολλά πράγματα να κάνουν και δεν ξέρουν πως να διαχειριστούν το χρόνο τους
• Δεν έχουν διάθεση – βαριούνται
• Δεν έχουν πειστεί ότι πρέπει
• Δεν έχουν καταλάβει πώς να μελετάνε. Ίσως και να νομίζουν ότι «μελέτησαν»!
• Δε τους αρέσει το συγκεκριμένο τραγούδι
• Δε τους εμπνέει ο συγκεκριμένος δάσκαλος/δασκάλα
• Το κομμάτι είναι δύσκολο. (Δε τους ήρθε εύκολο κατ’ ευθείαν και δεν έχουν καταλάβει ότι «τα αγαθά κόποις κτώνται»)
• Τέλος, κάποιοι «ταλαντούχοι» επαναπαύονται στο ταλέντο τους και δεν προσπαθούν για το καλύτερο. Αυτό ίσως και να υποδηλώνει «τεμπελιά».

Ο γονιός σε συνεργασία με το δάσκαλο/δασκάλα θα πρέπει να εντοπίσουν τις αιτίες της μη μελέτης και να δώσουν λύσεις. Στα περισσότερα από τα παραπάνω οι λύσεις είναι αυτονόητες. Αλλά να και μερικές ακόμα ιδέες τι μπορεί να κάνει ο γονιός για να υποστηρίξει το παιδί στη μελέτη του στο σπίτι, καθώς και στην προσπάθειά του να μάθει μουσική γενικότερα:

• Να βοηθήσει το παιδί να ξεκαθαρίσει μέσα του τι θέλει και να βάλει στόχους
• Να φροντίσει να έχει το παιδί το μουσικό όργανο που χρειάζεται. Και μάλιστα το όργανο κατά προτίμηση να είναι εκτεθειμένο και «ετοιμοπόλεμο» για χρήση ανά πάσα στιγμή. Π.χ. το καπάκι του πιάνου ανοιχτό, η κιθάρα έξω από τη θήκη κλπ
• Να διατηρεί επαφή με το ωδείο. Να φροντίζει να ενημερώνεται για την πρόοδο του παιδιού τουλάχιστον κάθε 3 μήνες
• Να δείχνει ενδιαφέρον για το μάθημα μουσικής του παιδιού. Αν δεν έχει ο ίδιος μουσικές γνώσεις, να κάθεται δίπλα στο παιδί, να του κάνει ερωτήσεις και να μαθαίνει μαζί του. Να του πει για παράδειγμα: «Για δείξε μου μήπως μπορώ να το παίξω κι εγώ»
• Να ενθαρρύνει και να ανταμείβει τις προσπάθειες και τα αποτελέσματα του παιδιού
• Να έχει γνώση του προγράμματος μελέτης που δίνει ο δάσκαλος/δασκάλα. Π.χ. οργάνωση του διαβάσματος 2-3 φορές τη βδομάδα σε μέρες που δεν έχει το παιδί φροντιστήριο
• Να έχει μια κάποια γνώση του τρόπου μελέτης, δηλαδή κάποιων ασκήσεων ή γενικών συμβουλών που έχει δώσει ο δάσκαλος/δασκάλα στον μαθητή για τη μελέτη του στο σπίτι
• Να φροντίζει να υπάρχουν στο σπίτι οι κατάλληλες συνθήκες (ηρεμία κλπ) για μελέτη μουσικής
• Να φροντίσει να καταλάβει το παιδί ότι η μουσική αποτελεί εκτός των άλλων κι ένα θαυμάσιο διάλειμμα από τα διαβάσματα του σχολείου. Πολύ καλύτερο σαφώς από το να δει τηλεόραση, να παίξει στο play station ή να καθίσει στον υπολογιστή χωρίς ιδιαίτερο προορισμό
• Τέλος να φροντίσει να ακούγεται συχνά μουσική στο σπίτι. Και όσο πιο συχνά, αλλά και πιο ποιοτική μουσική ακούγεται, τόσο πιο καλό «αισθητήριο ποιότητας» θα αναπτύξει το παιδί και πιο μεγάλο ενθουσιασμό για τη μουσική.

Συνεργασία λοιπόν γονιού, δασκάλου και παιδιού και όλα θα πάνε καλά.

 

Πηγή: Θεώνη Σαμαρά, Ελισάβετ Χαλβατζιδάκη και  Αλέξανδρος Φωτεινός, καθηγητές μουσικής στο Ελεύθερο Ωδείο

Η έκθεση των παιδιών σε μόλυβδο σχετίζεται με μειωμένη νοημοσύνη τους όταν έχουν ενηλικιωθεί

Τα παιδιά που έχουν εκτεθεί σε υψηλά επίπεδα μολύβδου, μπορεί να εμφανίσουν μειωμένη νοημοσύνη μετά από δεκατίες, όταν πια θα βρίσκονται στη μέση ηλικία, πράγμα που θα έχει αρνητικές συνέπειες και γα την οικονομική κατάστασή τους, σύμφωνα με μια νέα αμερικανο-νεοζηλανδική επιστημονική έρευνα.

Ο μόλυβδος έχει τοξική δράση και μπορεί να βλάψει το αναπτυσσόμενο νευρικό σύστημα των παιδιών. Επίπεδα μολύβδου όχι μεγαλύτερα από πέντε μικρογραμμάρια ανά ένα δέκατο του λίτρου (dl) αίματος μπορεί να επιδράσουν αρνητικά στο δείκτη νοημοσύνης, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον ‘Ααρον Ρούμπεν του Πανεπιστημίου Ντιουκ της Β.Καρολίνα, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο αμερικανικό ιατρικό περιοδικό «JAMA», ανέλυσαν στοιχεία για 565 άτομα 38 ετών από τη Νέα Ζηλανδία (η οποία είχε ένα από τα υψηλότερα επίπεδα μολύβδου στη βενζίνη της πριν μερικές δεκαετίες).

Ελήφθησαν υπόψη και συσχετίσθηκαν αναλύσεις αίματος για μόλυβδο που είχαν κάνει αυτοί οι άνθρωποι όταν ήσαν 11 ετών, καθώς επίσης στοιχεία από πρόσφατα τεστ νοημοσύνης και δεδομένα για την πρόσφατη κοινωνικο-οικονομική κατάστασή τους.

Διαπιστώθηκε ότι όσα παιδιά είχαν επίπεδα μολύβδου άνω των 10 μικρογραμμαρίων ανά dl, είχαν κατά μέσο όρο 4,2 μονάδες χαμηλότερο δείκτη νοημοσύνης ως ενήλικοι. Επιπλέον, τα παιδιά που είχαν εκτεθεί σε μεγαλύτερα επίπεδα μολύβδου, είχαν χαμηλότερα εισοδήματα και λιγότερο προνομιούχα επαγγέλματα ως ενήλικοι.

Για κάθε 5 μικρογραμμάρια ανά dl παραπάνω μολύβδου στο αίμα ενός παιδιού, μειωνόταν κατά μέσο όρο κατά 1,6 μονάδες ο δείκτης νοημοσύνης του στην ηλικία των 38 ετών.

Προηγούμενες μελέτες είχαν συσχετίσει την έκθεση των παιδιών σε μόλυβδο με χειρότερες σχολικές επιδόσεις τους. Ο μόλυβδος (προτού η βενζίνη γίνει αμόλυβδη) συσσωρευόταν σταδιακά στο σώμα και η επίπτωση του αποδεικνύεται ότι μπορεί να διαρκεί επί δεκαετίες.

Ψωρίαση στα παιδιά: Γονείς, δεν πρέπει να την συγχέετε με την ψώρα – Όλα όσα πρέπει να ξέρετε για αυτή τη δερματική νόσο

Η ψωρίαση είναι μια συχνή, ανοσολογικά διαμεσολαβούμενη χρόνια νόσος με γενετικό υπόστρωμα, που κυρίως επηρεάζει το δέρμα. Αποτελεί το 4% των δερματοπαθειών που παρατηρούνται στα παιδιά και υπάρχει στο 2-3% του πληθυσμού. Περίπου το 30% αναπτύσσουν την νόσο στη παιδική ηλικία με μέση ηλικία διάγνωσης τα 10 χρόνια. Το 25% των παιδιών αναπτύσσουν την νόσο πριν τα 2 χρόνια ζωής.

Παθοφυσιολογία

Δεν έχει κατανοηθεί πλήρως. Φαίνεται ότι η ενεργοποίηση ορισμένων Τ-κυττάρων οδηγεί σε παραγωγή καθορισμένων κυτοκινών που με την σειρά τους ενεργοποιούν τα κύτταρα της κερατίνης στοιβάδος της επιδερμίδας, οδηγώντας σε παραγωγή φλεγμονωδών κυττάρων. Το γενετικό υπόβαθρο αποδεικνύεται από το ότι συγγενείς 1ου βαθμού με ψωριασικό άτομο έχουν πενταπλάσιο κίνδυνο ανάπτυξης ψωρίασης και πολλά παιδιά με ψωρίαση έχουν συγγενείς 1ου βαθμού με την νόσο.

Κλινική εικόνα

Οι βλάβες αποτελούνται από καλά καθορισμένες ροδόχρου-ερυθρού χρώματος πλάκες με υπερκείμενα ασημένιου-λευκού χρώματος λέπια. Η μηχανική απομάκρυνση των λεπιών αποκαλύπτει μικρές αιμορραγίες (σημείο Auspitz). Παράγοντες που ενεργοποιούν ή επιδεινώνουν την ψωρίαση είναι τραύμα ή ερεθισμός του δέρματος, λοιμώξεις (στρεπτόκοκκος), συναισθηματική ένταση και ορισμένα φάρμακα.

Μορφές ψωρίασης

1)Χρονία πλακώδης: Εμφανίζεται σε οποιαδήποτε ηλικία και αποτελεί την συχνότερη μορφή. Αποτελείται από καλά καθορισμένες ψωριασικές πλάκες συνήθως στις εξωτερικές επιφάνειες των άκρων αλλά επίσης και στον κορμό, πρόσωπο, τριχωτό κεφαλής.

2) Τριχωτού κεφαλής: Εμφανίζεται σε οποιαδήποτε ηλικία.Συνήθως είναι το 1ο σημείο εμφάνισης της ψωρίασης στα παιδιά. Καλά καθορισμένες ερυθηματώδεις λεπιδώδεις πλάκες. Συχνά επεκτείνεται στο μέτωπο. Μπορεί να είναι έντονα κνησμώδης.

3) Στικτή ψωρίαση: Εμφανίζεται σε παιδιά, εφήβους, μικρούς ενήλικες. Μικρές <1cmερυθηματώδης λεπιδώδης βλατίδες. Εμφανίζεται στο κορμό, άκρα, πρόσωπο, τριχωτό κεφαλής. Μπορεί να προηγηθεί λοίμωξη από στρεπτόκοκκο. Μπορεί να υποχωρήσει από μόνη της σε 1 μήνα, αλλά μπορεί και να εξελιχθεί σε χρόνια πλακώδη ψωρίαση.

4) Αντίστροφη ψωρίαση: Μικρότερα παιδιά. Ερυθηματώδης πλάκες με μικρά λέπια εμφανίζονται στις καμπτικές επιφάνειες και το πρόσωπο.

5) Περιοχή πάνας: Ηλικία μέχρι 2 χρονών. Καλά καθορισμένες ερυθρές πλάκες στην περιοχή της πάνας με λίγα λέπια. Περιλαμβάνει και τις βουβωνικές πτυχές. Μπορεί να υπάρχουν βλάβες και σε άλλες περιοχές. Μπορεί να είναι δύσκολη στη θεραπεία.

6) Νυχιών: Σε οποιαδήποτε ηλικία, συχνότερη σε μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες. Βοθρία στα νύχια, ονυχόλυση, τραχειονυχία. Μπορεί να μην υπάρχουν στο δέρμα αλλοιώσεις ψωρίασης. Είναι ιδιαίτερα δύσκολη στη θεραπεία.

7) Φλυκταινώδης: Σπάνια. Εμφανίζεται σε μεγαλύτερα παιδιά και ενήλικες. Επιφανειακές άσηπτες φλύκταινες σε ερυθηματώδες δέρμα. Μπορεί να περιορίζονται στις παλάμες και τα πέλματα.

8) Ερυθροδερμική: Εξαιρετικά σπάνια σε οποιαδήποτε ηλικία. Γενικευμένο ερύθημα με ελάχιστα λέπια.

Συνοσηρότης ψωρίασης

Ψωριασική αρθρίτις, παχυσαρκία, υπερλιπιδαιμία, σακχαρώδης διαβήτης, ρευματοειδής αρθρίτις, νόσος Crohn.

H ψωριασική αρθρίτις εμφανίζεται συνήθως 10 χρόνια μετά την εμφάνιση των βλαβών στο δέρμα, αλλά σπανιότερα μπορεί να προηγηθεί. Στα παιδιά εμφανίζεται γύρω στην ηλικία των 10 ετών και 20% των αρθρίτιδων στα παιδιά είναι ψωριασικές. Είναι ολιγοαρθρική και εμφανίζεται στις μικρές αρθρώσεις. Η τελική πρόγνωση είναι γενικά καλή.

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται κλινικά.

Θεραπεία

Δεν υπάρχει πλήρης ίαση. Η θεραπεία γίνεται αναλόγως με ενυδατικές κρέμες, τοπικά κορτικοστεροειδή, ανάλογα βιταμίνης D, ανθραλίνη, αναστολείς υποδοχέων καλσινευρίνης, ταζαροτίνη. κερατολυτικά, κυκλοσπορίνη.

 

Δρ. Ιωάννης Γεωργίου

Παιδίατρος