Μετά το ξέσπασμα χανταϊού στο κρουαζιερόπλοιο στις ακτές της Δυτικής Αφρικής, ο ιός αυτός «μπήκε» στο σπίτι μας μέσα από τα ενημερωτικά δελτία.
Οι πιο έγκυροι για να μας ενημερώσουν για θέματα υγείας είναι οι ειδικοί, γι’ αυτό κι εμείς βρήκαμε τις απαντήσεις που έδωσε στην ιστοσελίδα της Αμερικανικής Ένωσης Πνευμονολόγων ο παιδίατρος-πνευμονολόγος δρ. Afif El-Hasan.
Τι είναι ο χανταϊός (hantavirus);
Ο χανταϊός είναι ένας από τους πολλούς ιούς που μπορούν να μεταδοθούν στον άνθρωπο μέσω επαφής με ζώα και ειδικότερα με τρωκτικά. Οι χανταϊοί προκαλούν δύο σύνδρομα, ωστόσο στις Ηνωμένες Πολιτείες συναντάται κυρίως το σύνδρομο πνευμονικής προσβολής από χανταϊό, γνωστό ως hantavirus pulmonary syndrome (HPS). Αν και τα συμπτώματά του μπορεί να μοιάζουν με εκείνα συνηθισμένων λοιμώξεων, όπως η γρίπη, η νόσος μπορεί να αποβεί θανατηφόρα αν δεν αναγνωριστεί και δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Μιλήσαμε με τον Dr. Afif El-Hasan, παιδίατρο και ιατρό εξειδικευμένο στη φροντίδα του άσθματος στην Kaiser Permanente, για τους κινδύνους του HPS και όσα πρέπει να γνωρίζουμε για να προστατευτούμε.
Πώς μεταδίδεται και ποια είναι η περίοδος επώασης του χανταϊού;
Ο χανταϊός μεταδίδεται συχνότερα μέσω περιττωμάτων, ούρων και σάλιου τρωκτικών. Αν και τα ποντίκια και οι αρουραίοι θεωρούνται οι πιο συχνοί φορείς. Συνεπώς, είναι ασφαλές να θεωρούμε ότι τα περιττώματα οποιουδήποτε τρωκτικού ενδέχεται να είναι επικίνδυνα και πρέπει να αντιμετωπίζονται με ιδιαίτερη προσοχή.
Πιστεύεται ότι ο ιός μπορεί να επιβιώσει έως και τέσσερις ημέρες, ανάλογα με τις συνθήκες του περιβάλλοντος. Ωστόσο, μετά από διαδικασία απεντόμωσης ή μυοκτονίας, ένας εσωτερικός χώρος θα πρέπει να παραμένει κενός για τουλάχιστον μία εβδομάδα. Πρόκειται για αερογενώς μεταδιδόμενη νόσο, καθώς ο ιός μπορεί να διασπαρεί μέσω σάλιου, ούρων ή περιττωμάτων τρωκτικών και να μεταδοθεί είτε με την εισπνοή μολυσμένων σωματιδίων είτε μέσω δαγκώματος ή επαφής με μολυσμένες επιφάνειες και στη συνέχεια με το στόμα.
Επειδή τα καταγεγραμμένα περιστατικά είναι σχετικά λίγα, δεν γνωρίζουμε πλήρως πώς επηρεάζει ο ιός τον ανθρώπινο οργανισμό. Από τις περιπτώσεις που έχουν μελετηθεί, εκτιμάται ότι η περίοδος επώασης κυμαίνεται από μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση.
Ποια είναι τα συμπτώματα του συνδρόμου πνευμονικής προσβολής από χανταϊό;
Τα συμπτώματα μοιάζουν με εκείνα άλλων ιογενών λοιμώξεων: πυρετός, ξηρός βήχας, μυαλγίες, πονοκέφαλος και διάρροια. Αν η νόσος εξελιχθεί, μπορεί να προκαλέσει δύσπνοια και συσσώρευση υγρού στους πνεύμονες.
Η διάγνωση του HPS είναι συχνά δύσκολη, καθώς δεν υπάρχουν ειδικές διαγνωστικές εξετάσεις. Οι γιατροί βασίζονται συνήθως στο ιστορικό έκθεσης σε τρωκτικά σε συνδυασμό με συμπτώματα όπως πυρετός και έντονη κόπωση. Η ομοιότητα με άλλες λοιμώξεις και η απουσία εξειδικευμένου τεστ καθιστούν τη νόσο δύσκολα ανιχνεύσιμη. Επίσης, δεν αποτελεί συνήθως την πρώτη υποψία ενός γιατρού.
Υπάρχει θεραπεία και ανάρρωση από το σύνδρομο πνευμονικής προσβολής από χανταϊό;
Οι ήπιες περιπτώσεις μπορεί να υποχωρήσουν από μόνες τους, ωστόσο συχνά απαιτείται υποστηρικτική αγωγή, η οποία μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για την ανάρρωση του ασθενούς. Για παράδειγμα, αν εμφανιστεί υγρό στους πνεύμονες, ο ασθενής ενδέχεται να χρειαστεί αναπνευστική υποστήριξη ή νοσηλεία σε μονάδα εντατικής θεραπείας. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει καθιερωμένο ειδικό θεραπευτικό πρωτόκολλο για τη νόσο.
Κάθε φορά που τα συμπτώματα επιδεινώνονται ή εμφανίζεται δυσκολία στην αναπνοή, θα πρέπει να ζητείται άμεσα ιατρική βοήθεια. Αν κάποιος εμφανίσει συμπτώματα HPS έπειτα από έκθεση σε τρωκτικά ή στα περιττώματά τους, πρέπει να αναζητήσει αμέσως ιατρική φροντίδα.
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε από τον χανταϊό;
Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω του αέρα, επομένως αυτό πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη κατά την πρόληψη. Αν κάποιος βρεθεί σε χώρο με περιττώματα τρωκτικών, καλό είναι να βρέξει πρώτα την περιοχή ώστε να μειωθούν τα αιωρούμενα σωματίδια, ειδικά κατά τον καθαρισμό. Αυτό μπορεί να γίνει με κοινά απολυμαντικά, χλωρίνη ή αλκοόλη. Παράλληλα, είναι σημαντικό να αερίζεται καλά ο χώρος, ανοίγοντας πόρτες και παράθυρα ώστε να κυκλοφορεί καθαρός αέρας.
Ο χανταϊός είναι μόνο ένας από τους πολλούς ιούς που μπορεί να συναντήσει κανείς σε περιοχές όπου υπάρχουν περιττώματα ζώων. Για αυτό, κάθε φορά που κάποιος εισέρχεται σε χώρο με ζωικά απόβλητα ή έρχεται σε επαφή με άγρια ζώα, ιδιαίτερα νεκρά ζώα, πρέπει να λαμβάνει σοβαρά μέτρα προστασίας.
Κατά τον καθαρισμό περιττωμάτων συνιστάται η χρήση μάσκας N-95 με σωστή εφαρμογή, ώστε να αποτραπεί η εισπνοή σωματιδίων που μπορεί να μεταφέρουν τον ιό. Πρέπει επίσης να χρησιμοποιούνται γάντια και προστατευτικός ρουχισμός, ενώ μετά τον καθαρισμό απαιτείται σχολαστικό πλύσιμο. Πρόκειται για μια πρακτική που δεν προστατεύει μόνο από τον χανταϊό αλλά και από πολλές άλλες ασθένειες που σχετίζονται με άγρια ζώα.
Πότε πρέπει να επικοινωνήσει κάποιος με τον γιατρό του;
Αν κάποιος εμφανίσει δύσπνοια ή αισθάνεται πολύ άρρωστος με πυρετό που διαρκεί περισσότερες από λίγες ημέρες, είναι σημαντικό να επικοινωνήσει με τον γιατρό του. Θα πρέπει επίσης να ενημερώσει αν υπήρξε πιθανή έκθεση σε τρωκτικά ή ζωικά περιττώματα.
Ακόμη κι αν δεν υπάρχει ειδική θεραπεία, ο γιατρός μπορεί να βοηθήσει στον σχεδιασμό της παρακολούθησης και στην έγκαιρη αντιμετώπιση πιθανών επιπλοκών. Κάθε οργανισμός αντιδρά διαφορετικά και παράγοντες όπως η ανοσία ή άλλα προβλήματα υγείας μπορεί να επηρεάσουν την πορεία της νόσου. Για αυτό, η παρακολούθηση από γιατρό και η σωστή καθοδήγηση θεωρούνται εξαιρετικά σημαντικές.
Διαβάστε επίσης:
10 σημάδια που δείχνουν ότι το παιδί σας είναι έτοιμο για κατασκήνωση
