Ένας από τους πιο διάσημους πίνακες όλων των εποχών και τους πλέον αινιγματικούς είναι το «Kορίτσι με το μαργαριταρένια σκουλαρίκι» του Γιοχάνες (Γιαν) Βερμέερ, που σήμερα βρίσκεται στο μουσείο Mauritshuis, στη Χάγη της Ολλανδίας και που πολλοί το ονομάζουν η «Μόνα Λίζα του Βορρά».
Σύμφωνα με του περισσότερους ιστορικούς τέχνης, απεικονίζει την 16χρονη κόρη του ζωγράφου, Μαρία, που έχει χρησιμοποιηθεί πολλές φορές ως μοντέλο σε άλλους πίνακες του.
Οι φήμες για τον πλατωνικό έρωτα με την υπηρέτρια
Άλλοι πάλι θεωρούν ότι πρόκειται για την νεαρή υπηρέτριά του με την οποία φέρεται να έζησε έναν θυελλώδη, αλλά πλατωνικό έρωτα. Στο Ντέλφ του 17ο αιώνα, η Γκρίετ, πιάνει δουλειά ως υπηρέτρια στο σπίτι του ζωγράφου, και σύντομα γοητεύεται από την τέχνη του. Όταν της ζητάει να ποζάρει ως μοντέλο, η οικειότητα που αναπτύσσεται μεταξύ τους οδηγεί σε ένα έντονο έρωτα, που γεμίζει ψιθύρους όλη την πόλη προκαλώντας σκάνδαλο, αλλά και προβλήματα μέσα στο σπίτι.
Η Γκριέτ ανέχεται τις προσβολές του κόσμου και της γυναίκαςς του ζωγράφου, Καταρίνας και συνεχίζει να ποζάρει γι’ αυτόν με το πρόσχημα πως καθαρίζει το ατελιέ του. Συχνά μάλιστα τον βοηθάει στην προετοιμασία των χρωμάτων, ενώ εκείνος της μιλάει για την τέχνη του.
Η εκδοχή αυτή έχει γυριστεί και στην μεγάλη οθόνη, με πρωταγωνίστρια την Σκάρλετ Γιόχανσον.
Το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι
Για την ολοκλήρωση του πίνακα «Το Κορίτσι με το Μαργαριταρένιο Σκουλαρίκι», ο καλλιτέχνης ζήτησε από την έφηβη κοπέλα να τρυπήσει τα αυτιά της και να φορέσει κρυφά τα μαργαριταρένια σκουλαρίκια της γυναίκας του. Με αυτόν τον τρόπο χαρίζει στον πίνακα την λάμψη και την φωτεινότητα, που του έλειπε.
Στο έργο αποτυπώνεται με μαεστρία το υγρό και μελαγχολικό βλέμμα της κοπέλας, το οποίο μοιάζει ικανό να μιλήσει από μόνο του. Στο αριστερό αυτί της το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι δεσπόζει ως σύμβολο αγνότητας και πηγής φωτός.
Τελικά ποιο ηταν η «Μόνα Λίζα» του Βορρά
Ποιο ήταν όμως τελικά αυτό το μυστηριώδες κορίτσι; Οι μέχρι τώρα οι επιστημονικές αναλύσεις δεν έχουν ταυτοποιήσει το μοντέλο που απεικονίζεται, ούτε έχουν δείξει αν υπήρχε πραγματικά ή αν είναι προϊόν της δημιουργικής φαντασίας του Βερμέερ.
«Η νεαρή κοπέλα δυστυχώς δεν έχει αποκαλύψει ακόμα το μυστικό της ταυτότητάς της, όμως εμείς μάθαμε να τη γνωρίζουμε λίγο καλύτερα», δήλωσε η διευθύντρια του Μουσείου Mauritshuis, Μαρτίν Γκόσελινκ.
Αυτό όμως δεν θα αποτελέσει «την τελευταία λέξη της έρευνάς μας» για τον πίνακα, σημείωσε.
Οι περισσότεροι μελετητές πάντως συγκλίνουν στην άποψη ότι το συγκεκριμένο πρόσωπο μάλλον πρόκειται για προϊόν της φαντασίας του ζωγράφου.
Ένας από τους σημαντικότερους της «Χρυσής Εποχής»
Ο Γιοχάνες -Γιαν- Βερμέερ γεννήθηκε στις 31 Οκτωβρίου του 1632 και πέθανε στις 15 Δεκεμβρίου 1675. Έζησε και εργάστηκε στην περιοχή του Ντελφτ της Νότιας Ολλανδίας κατά τον 17ο αιώνα.
Μαζί με τον Ρέμπραντ αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ζωγράφους της «Χρυσής εποχής» στην ολλανδική ζωγραφική (1584-1702).
Ο ίδιος o Βερμέερ ζωγράφιζε κατά μέσο όρο δύο πίνακες το χρόνο, πιθανότατα όχι τόσο για λόγους εμπορικής εκμετάλλευσης αλλά κυρίως για ανθρώπους που εκτιμούσαν τους πίνακές του. Εκτιμάται ότι αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους ολοκλήρωσε συνολικά λίγα έργα.
Ο Ολλανδός ζωγράφος έχαιρε εκτίμησης ως καλλιτέχνης αλλά και ως ειδήμων σε ζητήματα τέχνης. Ενδεικτικό είναι το γεγονός πως το 1672 ταξίδεψε στη Χάγη, προκειμένου να πιστοποιήσει τη γνησιότητα μίας συλλογής έργων του Φρειδερίκου Γουλιέλμου, εκλέκτορα του Βρανδεμβούργου.
Τα τελευταία χρόνια της ζωής του περιήλθε σε δεινή οικονομική κατάσταση, εξαιτίας του πολέμου που ξέσπασε μεταξύ Ολλανδίας και Γαλλίας το 1672. Καθώς δεν μπορούσε να συντηρήσει την πολυμελή οικογένειά του έπεσε σε κατάθλιψη και η σωματική του υγεία επιδεινώθηκε. Πέθανε το 1675 και λέγεται πως ετάφη στις 15 Δεκεμβρίου, στον οικογενειακό τάφο της Παλαιάς Εκκλησίας του Ντελφτ.
Η Google τού αφιερώνει το σημερινό της doodle, με αφορμή τη συμπλήρωση 389 χρόνων από τη γέννησή του.
Διαβάστε επίσης:
Βίνσεντ Βαν Γκογκ: Το θλιμμένο, μοναχικό παιδί που το κορόιδευαν για τα ρούχα του
Φρίντα Κάλο: Το παιδί που δεν ήρθε ποτέ για την… «Κουτσοφρίντα» που ζωγράφιζε το δράμα της
Λεονάρντο Ντα Βίντσι: Ο νόθος γιος μίας ορφανής 15χρονης έγινε η μεγαλύτερη ιδιοφυΐα της Ιστορίας
