Μπορεί μια σύντομη προπόνηση υψηλής έντασης να προκαλέσει μεγαλύτερη μεταβολική απόκριση από μία ολόκληρη ώρα μέτριας άσκησης; Νέα μελέτη εξετάζει ακριβώς αυτό το ερώτημα και δείχνει ότι τα σύντομα, πολύ έντονα σπριντ μπορούν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός διαχειρίζεται την ενέργεια ακόμη και μετά το τέλος της προπόνησης.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο American Journal of Physiology-Endocrinology and Metabolism, συνέκρινε τις άμεσες μεταβολικές επιδράσεις διαφορετικών μορφών άσκησης. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μετά τα σπριντ αυξήθηκε περισσότερο η οξείδωση του λίπους, δηλαδή η διαδικασία κατά την οποία το σώμα χρησιμοποιεί το λίπος για την παραγωγή ενέργειας.
Τι περιλάμβανε η έρευνα
Στην έρευνα συμμετείχαν 12 υγιείς, νέοι και σωματικά δραστήριοι άνδρες. Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε τρεις διαφορετικές δοκιμές, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν σε ξεχωριστές ημέρες.
Στην πρώτη συνεδρία εκτέλεσαν επτά σπριντ διάρκειας 30 δευτερολέπτων το καθένα, σε πολύ υψηλή ένταση, με ενδιάμεσα διαλείμματα αποκατάστασης. Η συγκεκριμένη διαδικασία διήρκεσε συνολικά περίπου 35 λεπτά.
Σε άλλη ημέρα, οι ίδιοι συμμετέχοντες έκαναν 60 λεπτά συνεχόμενης ποδηλασίας μέτριας έντασης. Υπήρξε επίσης μία ημέρα χωρίς άσκηση, ώστε να υπάρχει σημείο σύγκρισης.
Παρότι η συνολική μηχανική προσπάθεια κατά τη διάρκεια των σπριντ ήταν περίπου έξι φορές μικρότερη από εκείνη της συνεχόμενης άσκησης, οι μεταβολικές επιδράσεις μετά την προπόνηση ήταν αξιοσημείωτες.
Η διαφορά που καταγράφηκε μετά την προπόνηση
Ένα από τα ευρήματα που ξεχώρισαν αφορούσε την ενεργειακή δαπάνη. Μετά τα έντονα σπριντ, παρέμεινε σημαντικά αυξημένη τόσο 30 όσο και 60 λεπτά μετά την ολοκλήρωση της άσκησης.
Μετά την ποδηλασία μέτριας έντασης δεν καταγράφηκε αντίστοιχη σημαντική αύξηση στα συγκεκριμένα χρονικά σημεία.
Ανάλογη εικόνα προέκυψε και όταν οι ερευνητές εξέτασαν την οξείδωση του λίπους. Και οι δύο μορφές άσκησης την αύξησαν αρχικά, όμως η επίδραση ήταν εντονότερη μετά τα σπριντ.
Μισή ώρα μετά την προπόνηση, ο ρυθμός οξείδωσης του λίπους έφτανε περίπου τα 0,19 γραμμάρια ανά λεπτό μετά τα σπριντ, έναντι 0,12 γραμμαρίων ανά λεπτό μετά τη μέτρια άσκηση.
Ακόμη και μία ώρα μετά το τέλος της προπόνησης, η οξείδωση του λίπους εξακολουθούσε να εμφανίζεται αυξημένη μετά τα σπριντ, σε αντίθεση με ό,τι παρατηρήθηκε με τον ίδιο τρόπο μετά τη συνεχή μέτριας έντασης άσκηση.
Οι ερευνητές επισημαίνουν, ωστόσο, ότι οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις αμέσως μετά από άσκηση τόσο υψηλής έντασης χρειάζονται προσεκτική ερμηνεία. Οι μεταβολικές αλλαγές που προκαλεί η έντονη άσκηση είναι δυνατό να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται οι τιμές της οξείδωσης του λίπους.
Επίδραση και στην ευαισθησία στην ινσουλίνη
Η έντονη διαλειμματική προσπάθεια δεν φάνηκε να επηρεάζει μόνο την ενεργειακή δαπάνη και την οξείδωση του λίπους.
Οι συμμετέχοντες παρουσίασαν επίσης μεγαλύτερη βελτίωση στην ευαισθησία στην ινσουλίνη. Πρόκειται για έναν δείκτη που σχετίζεται με το πόσο αποτελεσματικά ανταποκρίνεται ο οργανισμός στην ινσουλίνη και διαχειρίζεται τη γλυκόζη.
Το συγκεκριμένο όφελος παρέμενε εμφανές έως και 24 ώρες μετά τη συνεδρία των σπριντ.
Για τους ερευνητές, το εύρημα ενισχύει την άποψη ότι η ένταση της άσκησης μπορεί να παίζει σημαντικό ρόλο στις άμεσες μεταβολικές προσαρμογές και όχι μόνο η συνολική διάρκεια μιας προπόνησης.
Αυτό σημαίνει μεγαλύτερη απώλεια λίπους;
Όχι απαραίτητα. Και εδώ χρειάζεται μια σημαντική διευκρίνιση.
Η μελέτη εξέτασε τις μεταβολικές αλλαγές που ακολούθησαν μία μόνο συνεδρία άσκησης. Το γεγονός ότι παρατηρήθηκε υψηλότερη οξείδωση λίπους μετά τα σπριντ δεν αποδεικνύει ότι μια τέτοια προπόνηση οδηγεί από μόνη της σε μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη απώλεια σωματικού λίπους ή βάρους.
Υπάρχει επίσης ένας ακόμη σημαντικός περιορισμός: το δείγμα ήταν πολύ μικρό και αποτελούνταν αποκλειστικά από νέους, υγιείς και ήδη σωματικά δραστήριους άνδρες.
Επομένως, δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένο ότι τα ίδια αποτελέσματα θα εμφανίζονταν σε γυναίκες, σε μεγαλύτερους ανθρώπους, σε άτομα που δεν ασκούνται συστηματικά ή σε ανθρώπους με μεταβολικά προβλήματα.
Η διάρκεια δεν είναι ο μόνος παράγοντας
Τα ευρήματα προσθέτουν ένα ακόμη κομμάτι στη συζήτηση γύρω από την έντονη διαλειμματική άσκηση. Μια προπόνηση δεν αξιολογείται αποκλειστικά από το πόσα λεπτά διαρκεί, καθώς η ένταση μπορεί επίσης να επηρεάσει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά ο οργανισμός.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, λίγα πολύ έντονα διαστήματα άσκησης συνδέθηκαν με μεταβολικές αλλαγές που παρέμειναν και μετά την ολοκλήρωση της προπόνησης.
Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η μέτριας έντασης άσκηση χάνει την αξία της ούτε ότι τα σπριντ αποτελούν απαραίτητα την καλύτερη επιλογή για όλους. Η συγκεκριμένη μελέτη αφορά μια μικρή και πολύ συγκεκριμένη ομάδα συμμετεχόντων και εξετάζει κυρίως τις άμεσες επιδράσεις μιας προπόνησης.
Το βασικό μήνυμα της έρευνας είναι διαφορετικό: όταν εξετάζουμε την επίδραση της άσκησης στον μεταβολισμό, αξίζει να λαμβάνουμε υπόψη όχι μόνο τη διάρκεια, αλλά και την ένταση με την οποία πραγματοποιείται.
