Συντάκτης: Σίσσυ Στρέμπα

Πριν λίγο καιρό παρατήρησα, πως ο 4χρονος γιος μου δυσκολεύεται να μιλήσει όταν βρισκόμαστε σε περιβάλλοντα εκτός σπιτιού.

Στο σπίτι ομιλητικότατος, αλλά έξω κρατούσε το στόμα του κλειστό. Αρχικά, το απέδιδα σε αντίδραση, άρνηση ακόμα και σε προσπάθεια να τραβήξει την προσοχή μας.

Κοιτάζοντας λίγο καλύτερα, όμως, την κατάσταση αντιλήφθηκα, ότι όλο αυτό δεν γίνεται επίτηδες. Είδα άγχος και φόβο να ζωγραφίζονται στα μάτια μου, όταν επισκεφθήκαμε φιλικό μας σπίτι και χρειάστηκε να μιλήσει στα ξαδέρφια μου. Είδα τρόμο στην αντίδρασή του. Δεν διέκρινα πουθενά αντιδραστική συμπεριφορά. Μόνο άγχος.

Ψάχνοντας, λοιπόν, να βρω τι ακριβώς συνέβαινε ανακάλυψα την επιλεκτική αλαλία. Δεν είχα ξανακούσει κάτι τέτοιο, αλλά κατάλαβα, ότι συμβαίνει συχνά και αποδίδεται στο άγχος που μπορεί να νιώσει ένα παιδί όταν βρίσκεται σε άγνωστο ή σε άβολο για εκείνον περιβάλλον.

Τα παιδιά με επιλεκτική αλαλία είναι ομιλητικά στο σπίτι, αλλά δεν μπορούν να μιλήσουν σε δημόσιο περιβάλλον. Ποσοστό μεγαλύτερο του 90% των παιδιών με επιλεκτική αλαλία, μάλιστα, υποφέρει και από κοινωνική φοβία ή άγχος. Τα παιδιά με επιλεκτική αλαλία υποφέρουν  από πραγματικό φόβο όταν πρόκειται να παρευρεθούν σε περιστάσεις όπου υπάρχει η προσδοκία να μιλήσουν και να επικοινωνήσουν.

Γιατί, όμως, τα παιδιά αναπτύσσουν επιλεκτική αλαλία;

Ακόμα δεν έχουν γίνει ξεκάθαρα γνωστά τα αίτια της, αλλά η πλειοψηφία των παιδιών με επιλεκτική αλαλία έχει γενετική προδιάθεση για άγχος, δηλαδή έχει κληρονομήσει την τάση του να ανησυχεί από ένα ή περισσότερα μέλη της οικογένειας του.

Αρκετά συχνά αυτά τα παιδιά εμφανίζουν σημάδια έντονης ανησυχίας. Διακρίνονται για το άγχος αποχωρισμού, τις συχνές κρίσεις κα τα κλάματα. Τις διαταραχές ύπνου, την κακή διάθεση και το έντονο αίσθημα ντροπής.

Πώς θα καταλάβω αν το παιδί μου υποφέρει από επιλεκτική αλαλία;

Η επιλεκτική ή εκλεκτική αλαλία είναι μια σύνθετη αγχώδης διαταραχή της  παιδικής ηλικίας που χαρακτηρίζεται από την αδυναμία του παιδιού να μιλά και να επικοινωνεί αποτελεσματικά σε επιλεγμένα κοινωνικά περιβάλλοντα, όπως το σχολείο.

Δεν παρουσιάζουν, όμως, όλα τα παιδιά το άγχος τους με τον ίδιο τρόπο. Κάποια μπορεί να είναι εντελώς σιωπηλά και ανίκανα να μιλήσουν ή να επικοινωνήσουν με κάποιον σε κοινωνικό περιβάλλον, άλλα μπορεί αντί να μιλούν να ψιθυρίζουν. Μερικά παιδιά μπορεί να σταθούν ακίνητα από  φόβο ή να μείνουν ανέκφραστα. Τα παιδιά που βιώνουν λιγότερο σοβαρό πρόβλημα επιλεκτικής αλαλίας ίσως μοιάζουν ξένοιαστα και ίσως αναπτύσσουν συζητήσεις με λίγα άτομα, αλλά δεν μπορούν να μιλήσουν και να επικοινωνήσουν αποτελεσματικά με τους δασκάλους τους ή τους περισσότερους συνομηλίκους τους.

Και ενώ μπορεί να σας θυμίζουν ένα πολύ ήσυχο παιδάκι, τα παιδιά  που υποφέρουν από επιλεκτική αλαλία βιώνουν το αίσθημα της ντροπής και του άγχους στο έπακρο!

Από την άλλη υπάρχει ένα μικρό ποσοστό παιδιών με εκλεκτική αλαλία δεν παρουσιάζουν κανένα στοιχείο ντροπής. Πολλά από αυτά τα παιδιά κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να προσελκύσουν την προσοχή των άλλων και θα μπορούσαν να χαρακτηρίζονται ως «επαγγελματίες μίμοι».

Τα πιο συνηθισμένα σημάδια επιλεκτικής αλαλίας είναι:

• Ελεύθερη ομιλία στο σπίτι, αλλά ελάχιστη έως καθόλου ομιλία σε δημόσιο περιβάλλον (σχολείο, πάρκο κλπ).
• Αδυναμία συνομιλίας με γονείς ή άλλους οικείους ενήλικες, όταν μπροστά τους βρίσκονται άλλοι.
• Δυσκολία συνομιλίας με φίλους ή συμμαθητές.
• «Πάγωμα» αντιδράσεων σε κοινωνικές εκδηλώσεις και σε δημόσια περιβάλλοντα
• Χειρονομίες, εκφράσεις προσώπου και νοήματα αντί για λεκτική επικοινωνία.

Ποιες οι επιπτώσεις της επιλεκτικής αλαλίας;

Η επιλεκτική αλαλία μπορεί να βλάψει σημαντικά τη ζωή ενός παιδιού. Επηρεάζει τις αποδόσεις του στο σχολείο, αλλά και τις κοινωνικές του επαφές, ενώ μπορεί να αποτρέψει το παιδί από το να ζητήσει βοήθεια αν χρειαστεί. Επίσης, υπάρχει πιθανότητα το παιδί να μην συμμετέχει σε πολλές ευχάριστες και δημιουργικές δραστηριότητες, οι οποίες απαιτούν λεκτική επικοινωνία, συμπεριλαμβανομένου και του παιχνιδιού.

Σε ποια ηλικία αναπτύσσεται η επιλεκτική αλαλία και τι μπορεί να κάνει ο γονιός;

Η επιλεκτική αλαλία εμφανίζεται, συνήθως, μεταξύ 3 και 8 ετών. Ευτυχώς, όμως, με τη σωστή βοήθεια αντιμετωπίζεται.

Για να είστε σίγουροι, ότι το παιδί σας υποφέρει από επιλεκτική αλαλία θα πρέπει να επισκεφθείτε κάποιον ειδικό (λογοθεραπευτή ή ψυχολόγο), ο οποίος μέσα από την ενδεδειγμένη αξιολόγηση θα καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει με το παιδί σας. Εκείνος θα σας δώσει ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα, το οποίο θα είναι προσαρμοσμένο στις ανάγκες του παιδιού σας και θα προσπαθήσει να μειώσει το άγχος του, αλλά και να ενθαρρύνει την επικοινωνία με τους άλλους.

Υπάρχουν, βέβαια, και ορισμένα πράγματα που μπορεί να κάνει ο κάθε γονιός για να βοηθήσει το παιδί του:

• Αρχικά, μάθετε να ξεχωρίζετε σε ποιες καταστάσεις το παιδί νιώθει άνετα για να μιλήσει και σε ποιες όχι.
• Μην το πιέζετε να πει κάτι
• Δώστε έμφαση σε δραστηριότητες που δεν απαιτούν λεκτική επικοινωνία, όπως η ζωγραφική.
• Αλλά επαινέστε το με λόγια κάθε φορά που προσπαθεί να μιλήσει, όταν νιώθει άβολα. Για παράδειγμα, «Μπράβο, ήταν πολύ καλό που μας ζήτησες λίγο παραπάνω χυμό».
• Περιμένετε λίγα δευτερόλεπτα. Συνήθως, οι μεγαλύτεροι δεν περιμένουμε και αυτό μεταδίδει στο παιδί το αίσθημα της βιασύνης και του άγχους. Πριν επαναλάβετε την ερώτησή σας περιμένετε λιγάκι να την επεξεργαστεί το παιδί και να απαντήσει.
• Αναδιατυπώστε την ερώτησή σας. Αντί να ρωτάτε συνεχώς πράγματα τα οποία επιδέχονται μονολεκτικές απαντήσεις, προσπαθήστε να φτιάξετε τις ερωτήσεις έτσι ώστε να δώσετε στο παιδί την ευκαιρία να σας απαντήσει με περισσότερες φράσεις.
• Επικεντρωθείτε στο να μειωθεί το άγχος του παιδιού κα στοχεύστε στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησής του.
• Ενημερώστε και τα άλλα μέλη της οικογένειάς σας, καθώς και τους δασκάλους του για το τι ακριβώς συμβαίνει με το παιδί σας.
• Παίξτε. Προσποιηθείτε ότι είστε δημοσιογράφος και του παίρνετε συνέντευξη. Αν του αρέσουν τα αθλητικά, τότε του κάνετε ερωτήσεις για έναν αγώνα που μόλις κέρδισε ή για εκείνον που θα επακολουθήσει. Έτσι το παιδί, μέσα από τα ενδιαφέροντά του, αποκτά μεγαλύτερη ευχέρεια ομιλίας.

Με πληροφορίες από: selectivemutismcenter.com, childmind.org

Ο ύπνος είναι μία από τις πιο σημαντικές πράξεις που πρέπει να κάνουμε καθημερινώς! Φαίνεται απλή, αλλά είναι καίρια για την υγεία μας, ψυχική και σωματική.

Χωρίς αυτόν η σκέψη μας μπερδεύεται, το δέρμα μας γερνά γρηγορότερα, γινόμαστε ευερέθιστοι και πιο επιρρεπείς στα λάθη.

Κι αν σκεφτούμε, ότι όλα τα παραπάνω συμβαίνουν σε έναν ενήλικα που δεν κοιμάται συχνά, φανταστείτε τι μπορεί να πάθει ένα παιδί που δεν ξεκουράζεται σωστά.

Ο ύπνος μπορεί να είναι πολύ δύσκολος για μερικά παιδιά με τις επιπτώσεις να επηρεάζουν από τις επιδόσεις τους στο σχολείο μέχρι και την ψυχολογία τους.

Συγκεντρώσαμε, λοιπόν, ορισμένα στοιχεία για τον ύπνο των παιδιών – τα οποία πιθανότατα να μην γνωρίζετε – και σας τα παρουσιάζουμε.

Τι πρέπει, λοιπόν, να καταλάβουν οι γονείς για τον ύπνο των παιδιών τους;

1. Υπάρχουν συγκεκριμένες ώρες που πρέπει να κοιμάται ένα παιδί ανάλογα με την ηλικία του. Και ο αριθμός τους αλλάζει ανάλογα με τα έτη του παιδιού. Οι συστάσεις είναι οι εξής:
   Νεογέννητα μέχρι 3 μηνών: 14 – 17 ώρες
   Μωρά από 4 έως 11 μηνών: 12 – 15 ώρες
   Νήπια από 1 έως 2 ετών: 11 – 14 ώρες, 3 έως 5 ετών: 10 – 13 ώρες, 6 έως 13 ετών: 9 – 10 ώρες
   Έφηβοι 14 έως 17 ετών: 8 – 10 ώρες
2. Σημάδια που αποδεικνύουν, ότι το παιδί σας δεν κοιμάται επαρκώς. Κάντε στον εαυτό σας τις παρακάτω ερωτήσεις:
   α) Δυσκολεύεστε να ξυπνήσετε το παιδί σας κάθε πρωί;
   β) Κοιμάται το παιδί σας παραπάνω (τουλάχιστον) δύο ώρες τα Σαββατοκύριακα από ότι τις καθημερινές;
   γ) Κοιμάται συχνά το παιδί σας στο αυτοκίνητο, στο σχολείο ή σε άλλες στιγμές που δεν θα έπρεπε;
   δ) Είναι το παιδί σας πιο ευτυχισμένο, ενεργητικό, ζωήρό τις ημέρες που κοιμάται λίγο περισσότερο;
   Αν κάτι από τα παραπάνω είναι αλήθεια τότε ορίστε ξανά το καθημερινό πρόγραμμα του παιδιού σας.
3. Το κολατσιό του παιδιού μετά το σχολείο μπορεί να επηρεάσει το πόσο καλά θα κοιμηθεί το βράδυ. Είναι κάτι σαν «κλέφτης ύπνου»! Πολλά από αυτά περιέχουν ποσοστά καφεΐνης και ζάχαρης, οι οποίες επηρεάζουν τον ύπνο μας. Οι ειδικοί προτείνουν τα γλυκά να καταναλώνονται, αν όχι καθόλου, το πρωί και όχι το βράδυ.
4. Οι πολλές εξωσχολικές δραστηριότητες επηρεάζουν τον ύπνο του παιδιού σας. Αν τα παιδιά αργούν να γυρίσουν σπίτι τους και να μπουν σε “κατάσταση” ύπνου, τότε θα δυσκολευτούν και να κοιμηθούν. Διαλέξτε με σύνεση τις δραστηριότητες του παιδιού σας και οργανώστε το πρόγραμμά του έτσι ώστε να τελειώνουν όλα όσο νωρίτερα γίνεται το απόγευμα.
5. Η έλλειψη ύπνου μπορεί να επηρεάσει και την υγεία του παιδιού σας. Μήπως τώρα τελευταία το παιδί σας ταλαιπωρείται από κάποιο κρύωμα που δεν φεύγει; Ο κακός ύπνος είναι μία από τις αιτίες, αφού επηρεάζει αρνητικά την παραγωγή της κυτοκίνης, της ορμόνης που βοηθά τον οργανισμό να καταπολεμά τις ασθένειες.
6. Η έλλειψη ύπνου επηρεάζει και τους βαθμούς του παιδιού σας. Αυτό υποστηρίζει έρευνα του Νορβηγικού Ινστιτούτου Δημόσιας Υγείας, συμπεράσματα της οποίας δείχνουν, ότι οι έφηβοι που κοιμόντουσαν στις 10 το βράδυ είχαν καλύτερα αποτελέσματα στη σχολική βαθμολογία τους.
7. Όπως και το βάρος του. Πολλές έρευνες συνδέουν τα περιττά κιλά με την έλλειψη ύπνου, ακόμα και στους εφήβους. Συγκεκριμένα ερευνητές από τα Πανεπιστήμια της Καλιφόρνια και του Berkeley βρήκαν άμεση σύνδεση μεταξύ της αύξησης σωματικού βάρους και της έλλειψης ύπνου.
   
8. Οι ηλεκτρονικές συσκευές μπορεί να επηρεάσουν τον ύπνο του παιδιού σας. Η ενασχόληση των παιδιών με τις ηλεκτρονικές συσκευές δεν επηρεάζει μόνο την κοινωνικότητά τους, αλλά και τον ύπνο τους. Το λιγοστό φως της οθόνης καταπνίγει την μελατονίνη, ορμόνη του ύπνου, με αποτέλεσμα το παιδί σας να κοιμάται λιγότερο ή να αποκτά προβλήματα ύπνου. Μάλιστα, πρόσφατες έρευνες απέδειξαν, ότι οι έφηβοι είναι πιο ευαίσθητοι σε αυτό το φως από τους ενήλικες!

Πηγή: com