Συντάκτης: Έλενα Μπούλια

Η εποχή των ιώσεων είναι εδώ και το σχολείο είναι ο κατεξοχήν τόπος όπου αυτές διασπείρονται. Οι περισσότεροι θα έχετε ήδη παρατηρήσει στα παιδιά σας βουλωμένες μυτούλες και λίγο βήχα. Αν αναζητάτε τρόπους για να τα βοηθήσετε να ανακουφιστούν, όμως, οι γιατροί συνιστούν να αποφύγετε τα συνηθισμένα φάρμακα του απλού κρυολογήματος, όπως αποσυμφορητικά και αντιβηχικά.

Πιο συγκεκριμένα, τα αποσυμφορητικά δεν θα πρέπει να δίνονται σε παιδιά κάτω των 6 ετών, γιατί δεν υπάρχουν καθόλου στοιχεία που να αποδεικνύουν, ότι τα ωφελούν, λέει νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο επιστημονικό περιοδικό BMJ.

Όλα αυτά τα φάρμακα που χορηγούνται χωρίς συνταγή γιατρού δεν ανακουφίζουν αποτελεσματικά από συμπτώματα όπως το «μπούκωμα» ή το συνάχι, ενώ πιθανώς να έχουν και σοβαρές παρενέργειες στα παιδιά, είπε η επικεφαλής ερευνήτρια της εν λόγω μελέτης Dr. An De Sutter. Πρόκειται για την επικεφαλής του τμήματος οικογενειακής ιατρικής του Πανεπιστημίου Ghent στο Βέλγιο.

Όπως είπε χαρακτηριστικά: «Ορισμένα αποσυμφορητικά μπορεί να έχουν σοβαρές παρενέργειες, όπως υπέρταση, υπερδιέγερση και σπασμούς.»

Η νέα αυτή μελέτη ήρθε για να προσθέσει βαρύτητα στην προειδοποίηση του Αμερικανικού FDA, ότι κανένα προϊόν κατά του βήχα ή του κρυολογήματος δεν θα πρέπει να δίνεται σε παιδιά κάτω των 2 ετών, ενώ και στα μεγαλύτερα παιδιά θα πρέπει να χορηγείται με φειδώ.

Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής επίσης συνιστά να μην δίνονται καθόλου μη συνταγογραφούμενα φάρμακα για τον βήχα και το κοινό κρυολόγημα σε παιδιά κάτω των 4 ετών. Σύμφωνα με τον επικεφαλής του Αντιμικροβιακού Προγράμματος στην Παιδιατρική Κλινική της Φιλαδέλφια Dr. Jeffrey Gerber, «Γενικά μιλώντας, στους ενήλικες τα οφέλη των φαρμάκων αυτών είναι σχεδόν ανάλογα με τους κινδύνους. Στα παιδιά, όμως, οι κίνδυνοι ξεπερνούν τα κέρδη».

Το κοινό κρυολόγημα προκαλείται συνήθως από ιούς και συμπτώματα που κατά κανόνα εξαφανίζονται μέσα σε 7-10 μέρες, λένε οι ειδικοί. Τα παιδιά «κολλάνε» περίπου 6-8 κρυολογήματα ανά έτος, συγκριτικά με τους ενήλικες που «κολλάνε» από 2 έως 4 κατά μέσο όρο ετησίως.

Τα τελευταία στοιχεία από κλινικές μελέτες δείχνουν πάντως, ότι τα αποσυμφορητικά προσφέρουν από λίγη έως καθόλου ανακούφοση στα παιδιά. Έτσι, οι επιστήμονες καταλήγουν, ότι αποσυμφορητικά ή φάρμακα που περιέχουν αντιισταμινικά δεν θα πρέπει να χορηγούνται σε παιδιά κάτω των 6 ετών, ενώ με προσοχή θα πρέπει να δίνονται σε παιδιά από 6 έως 12 ετών.

«Το ρίσκο δεν αξίζει», λέει ο Gerber και εξηγεί «Ένα παιδί με προδιάθεση για κάποιο καρδιακό νόσημα, το οποίο ο γονιός μπορεί να μην γνωρίζει, μπορεί να επιβαρυνθεί από τα φάρμακα αυτά, τα οποία μπορεί να του προκαλέσουν ακόμα και αρρυθμία. Δεν είναι σύνηθες, αλλά δεν είναι και απίθανο.»

Όσο για τους ενήλικες, λένε οι ειδικοί, οι πιθανές επιπλοκές αυτών των φαρμάκων μπορεί να είναι αϋπνία ή υπνηλία, πονοκέφαλοι και στομαχικές διαταραχές. Ειρωνικό είναι το γεγονός, μάλιστα, ότι η μακρόχρονη χρήση αποσυμφορητικών μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια ρινική συμφόρηση.

Τέλος, η ίδια μελέτη αναφέρει, ότι είναι ανεπαρκή τα στοιχεία που αποδεικνύουν, ότι και τα «σπιτικά» γιατρικά, όπως οι υδρατμοί, οι αφυγραντήρες, τα αναλγητικά, οι εντριβές, η εχινάκεια ή τα προβιοτικά είναι πράγματι ωφέλιμα στο κρυολόγημα.

Ο φυσιολογικός ορός είναι ο ασφαλέστερος τρόπος για να ανακουφίζουν οι γονείς τη βουλωμένη μυτούλα του παιδιού, παρόλο που δεν είναι πάντα τόσο αποτελεσματικός, λένε οι ειδικοί. Ο δε FDA συνιστά την χρήση αφυγραντήρα για να διευκολύνεται η αναπνοή του παιδιού, αλλά και την κατανάλωση πολλών υγρών για να παραμένει αυτό καλά ενυδατωμένο.

Πηγή: webmd.com

Πολύ συχνά οι ιώσεις ταλαιπωρούν τα μικρά και «μεγάλα» παιδιά, ειδικά κατά τους χειμερινούς μήνες, που μπορεί να πάρουν διαστάσεις «επιδημίας». Η πρόληψη των ιώσεων είναι πολύ σημαντική για όλη την οικογένεια, αναφέρει η Κυριακή Απέργη, Διαιτολόγος – Διατροφολόγος. Στην ενδυνάμωση του οργανισμού η διατροφή, η άσκηση, αλλά και η επαρκής ανάπαυση μπορούν να συμβάλλουν δραστικά, ενισχύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα.

Πρώτο και πιο σημαντικό βήμα αποτελεί η καλή ενυδάτωση και η αποκατάσταση της απώλειας υγρών με νερό, διαλύματα ηλεκτρολυτών, τσάι, αφεψήματα και ζωμούς, που θα πρέπει να ξεκινά άμεσα σε μικρές ποσότητες, ακόμα κι αν υπάρχουν γαστρεντερικά συμπτώματα. Εφόσον η όρεξη του παιδιού είναι καλή και τυχόν εμετοί περιοριστούν, η διατροφή του παιδιού πρέπει να επανέρχεται στη συνηθισμένη πρόληψη, με τροφές που του είναι οικείες και αρεστές.

Επτά μικροθρεπτικά συστατικά παίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των ιώσεων και τα επτά βρίσκονται στην κοτόσουπα. Οι βιταμίνες Β6, C, Ε, Α, το σελήνιο, το μαγνήσιο και ο ψευδάργυρος είναι σημαντικά για τη διατήρηση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Επίσης, οι σούπες και οι ζωμοί είναι ιδιαίτερα αγαπητές από τα παιδιά και πολύ εύπεπτες. Είναι ιδανικές όταν υπάρχει συνάχι, πυρετός ή γαστρεντερικά συμπτώματα, καλύπτοντας την αυξημένη ανάγκη για υγρά, ενώ επειδή τρώγονται ζεστές (προσοχή, όχι καυτές) βοηθούν τον πονόλαιμο. Ο ατμός τους μάλιστα δρα σαν φυσικό αποσυμφορητικό.

Το λευκό κρέας, όπως κοτόπουλο, γαλοπούλα, κουνέλι, είναι ιδιαίτερα χαμηλό σε κορεσμένο λιπαρά, ενώ προστατεύει από μολύνσεις του αναπνευστικού, βοηθώντας στην υγροποίηση και απομάκρυνση της βλέννας από τη μύτη και τους πνεύμονες.

Άλλες τροφές που βοηθούν είναι τα μανιτάρια, που περιέχουν τις β-γλυκάνες με την ικανότητα να θωρακίζουν το ανοσοποιητικό σύστημα. Το κρεμμύδι, επίσης, περιέχει κερκετίνη, μια ουσία με αντιφλεγμονώδη, αντιμικροβιακή και αντισηπτική δράση, ενώ το σκόρδο (σε μεγάλες ποσότητες), με την αλισίνη έχει αντιμικροβιακές ιδιότητες και διεγείρει την παραγωγή λευκοκυττάρων. Το τζίντζερ είναι ένα μπαχαρικό-φάρμακο, που βοηθά ιδιαίτερα στις λοιμώξεις. Επίσης, οι τροφές πλούσιες σε «καλά» προβιοτικά, όπως το γιαούρτι και το κεφίρ, συμβάλλουν στη διατήρηση της ισορροπίας της μικροβιακής χλωρίδας του εντέρου, ενισχύοντας όλο το ανοσοποιητικό και βοηθώντας σε ιώσεις ανεξάρτητα από το αν υπάρχουν ή όχι γαστρεντερικά συμπτώματα.

Η βιταμίνη C είναι πολύ γνωστή για τα κρυολογήματα, επηρεάζοντας την παραγωγή κυτοκινών, που εξουδετερώνουν τους παθογόνους μικροοργανισμούς, αλλά φαίνεται ότι είναι πιο δραστική στην πρόληψη, παρά στην καταπολέμηση των ιώσεων. Αντίθετα, η εχινάκια ίσως μπορεί να βοηθήσει περισσότερο κατά τη διάρκεια των ιώσεων. Προσοχή, όμως, καθώς η εχινάκια δεν πρέπει να λαμβάνεται από ασθενείς που βρίσκονται σε ανοσοκαταστολή.

Υπάρχει ένας μύθος που λέει ότι όταν έχουμε πυρετό πρέπει να αποφεύγουμε τη λήψη ψαριού ή αυγών, αλλά αυτό δεν ισχύει παρά μόνο αν πρόκειται να γίνει ταυτόχρονα με κάποιες αντιβιώσεις.

Μαζί με τη διατροφή καλό θα ήταν το παιδί να πίνει αρκετά υγρά, αλλά και χυμούς φρέσκων φρούτων, τσάι, σαλέπι, αφεψήματα βοτάνων, που είναι πλούσια σε πολυφαινόλες και αντιοξειδωτικά και να ξεκουράζεται επαρκώς.

Ο μέσος χρόνος διάρκειας μιας ίωσης είναι 3-5 μέρες. Σε περίπτωση που το παιδί πάσχει από κάποιο χρόνιο νόσημα ή η ίωση υποτροπιάσει ή το παιδί ταλαιπωρείται συχνά, δεν έχει όρεξη και είναι ληθαργικό, καλό θα ήταν να συμβουλευτείτε τον οικογενειακό ιατρό σας.

Αν έχετε παιδί σχολικής ηλικίας ή παιδί που πηγαίνει στον παιδικό σταθμό ή αν πηγαίνετε συχνά σε παιδότοπους και παιδικές χαρές, το πιθανότερο είναι, ότι έχετε ήδη περάσει «έναν γύρο» ιώσεων φέτος. Ως γονείς, προσπαθούμε πάντα να κρατάμε τα παιδιά μας υγιή: Τους λέμε ξανά και ξανά να μην πίνουν από άλλων παιδιών τα ποτήρια και να πλένουν συχνά τα χέρια τους. Όμως, σύμφωνα με νέα μελέτη, προτιμότερο είναι να χρησιμοποιούν τακτικά ένα απολυμαντικό χεριών.

Η νέα αυτή μελέτη, η οποία δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Pediatrics αυτή την εβδομάδα, έδειξε, ότι τα παιδιά που χρησιμοποιούν απολυμαντικό χερών χάνουν λιγότερες μέρες σχολικών μαθημάτων, λόγω ιώσεων, από τα παιδιά που απλά πλένουν τα χέρια τους.

Η μελέτη ακολούθησε 911 παιδιά ηλικίας έως 3 ετών, τα οποία πηγαίνουν στον παιδικό σταθμό. Τα παιδιά, οι οικογένειές τους και το προσωπικό των παιδικών σταθμών, χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: Το ένα γκρουπ χρησιμοποιούσε μόνο απολυμαντικών χεριών, το άλλο γκρουπ χρησιμοποιούσε σαπούνι και νερό και το τρίτο γκρουπ ακολουθούσε τις καθιερωμένες συνήθειες στο πλύσιμο των χεριών, χωρίς να ακολουθήσει κάποιον κανόνα.

Αυτό που αποδείχτηκε ήταν, ότι το γκρουπ με το απολυμαντικό χεριών έχασε το 3,25% των σχολικών ημερών λόγω ιώσεων, τις λιγότερες ημέρες συγκριτικά με τα δύο άλλα γκρουπ. Το γκρουπ με το σαπούνι και το νερό έχασε το 3,9% των σχολικών ημερών, ενώ το «ελεύθερο» γκρουπ έχασε το 4,2% των σχολικών ημερών. Παρόλο που τα ποσοστά δείχνουν ασήμαντα, οι ερευνητές βρήκαν, επίσης, ότι τα άτομα της ομάδας με το σαπούνι και το νερό είχαν 21% υψηλότερο ποσοστό να κολλήσουν κάποια λοίμωξη του αναπνευστικού, που σημαίνει περισσότερες επισκέψεις στον γιατρό, αντιβιοτικά και ένα παιδί που βήχει ασταμάτητα (πιθανώς μαζί και οι γονείς του).

Για να είμαστε απόλυτα ειλικρινείς, ως γονείς, μέχρι σήμερα πιστεύαμε, ότι το σαπούνι με το νερό είναι μακράν το καλύτερο απολυμαντικό των χεριών και, ότι η υπερβολική χρήση απολυμαντικού μπορεί να κάνει και κακό, αφού εξαλείφει την ανοσία και αναγκάζει τα μικρόβια να γίνουν πιο ανθεκτικά.

Αναφερόμενος στα αποτελέσματα της εν λόγω έρευνας, ο επικεφαλής του Αμερικανικού Ινστιτούτου Βελτίωσης της Υγειονομικής Περίθαλψης Dr. Don Goldman, είπε στο CNN ότι είναι περισσότερο χρήσιμη στους γονείς που στέλνουν τα παιδιά τους στον παιδικό σταθμό. «Σίγουρα, πάντως, συμβάλλει στη γενικότερη πεποίθηση που είχαμε, ότι τα αλκοολούχα απολυμαντικά χεριών μπορούν να μειώσουν την εξάπλωση των λοιμώξεων του αναπνευστικού στα πολύ μικρά παιδιά», πρόσθεσε.

Αν είστε και εσείς από τους γονείς που κάνετε ό,τι μπορείτε για να αποφύγει το παιδί σας τις ιώσεις, μη σταματάτε να τονίζετε τη σημασία του να πλένει συστηματικά τα χέρια του και να χρησιμοποιεί -ειδικά στο σχολείο- απολυμαντικό χεριών.

Πηγή: scarymommy.com