Όλοι αξίζουν μια καλή αρχή και ένα υγιές καλωσόρισμα στη ζωή τους. Δεν υπάρχει τίποτα πιο όμορφο και ευεργετικό για ένα παιδί από το να μεγαλώνει και να εξελίσσεται με αγάπη και τρυφερότητα, σταθερότητα και αλήθεια. Ωστόσο, δεν αρχίζουν όλοι από την ίδια αφετηρία ζωής. Μερικοί άνθρωποι ξεκινούν με ένα φτωχό και απαιτητικό καλωσόρισμα σε αυτόν τον κόσμο, αγωνιζόμενοι για να μείνουν ζωντανοί από το πρώτο λεπτό της γέννησής τους. Τα πρόωρα γεννημένα βρέφη, τα οποία θεωρούνται δικαίως «μικροί ήρωες», ξεκινούν να αγωνίζονται για τη ζωή τους από τις πρώτες κιόλας τους ανάσες.
Έξω από την είσοδο της Μονάδας Εντατικής Νοσηλείας Νεογνών (ΜΕΝΝ), οι γονείς ελπίζουν καθημερινά για ένα θαύμα. Ακόμα κι αν αισθάνονται ασφαλείς ότι το νοσηλευτικό προσωπικό δίνει στο μωρό τους την ελπίδα για επιβίωση, το δικό τους πρόωρο νεογέννητο σπάνια έχει την τύχη να βιώσει το δώρο του καθημερινού τρυφερού χαδιού της μαμάς και του μπαμπά σε αυτές τις πρώτες σημαντικές στιγμές της ζωής του. Στη συνέχεια, όταν η καλή σωματική υγεία του μωρού είναι εξασφαλισμένη, οι γονείς του είναι σε θέση να του δώσουν το στοργικό άγγιγμα, να το κρατήσουν κοντά και να του ψιθυρίσουν λόγια και ήχους αγάπης, πίσω από το τζάμι της θερμοκοιτίδας.
Το καλύτερο «φάρμακο» για την ενίσχυση της σπουδαίας προσπάθειας των πρόωρων βρεφών να επιβιώσουν είναι αναμφισβήτητα η αγκαλιά και το στοργικό άγγιγμα της μητέρας. Ξεκινώντας από το εσωτερικό της ΜΕΝΝ και συνεχίζοντας αργότερα στο σπίτι κατά τους πρώτους κρίσιμους μήνες της ζωής του βρέφους, η μητέρα είναι το πρόσωπο αναφοράς για το μικρό παιδί, ή αλλιώς, η πιο σημαντική φιγούρα στη ζωή του με την οποία το βρέφος δημιουργεί μια σχέση προσκόλλησης κατά τους πρώτους 12 μήνες. Χωρίς φυσικά να υπονομεύεται ο εξίσου ουσιαστικός ρόλος του πατέρα στην υγιή ανάπτυξη του παιδιού, η μητέρα είναι αυτή που θα προσφέρει στο παιδί της όλα τα βασικά και απαραίτητα πρώτα εφόδια. Κατά τη διάρκεια του θηλασμού, την πιο σημαντική και ευεργετική φυσική διαδικασία μετά τη γέννηση, το μωρό αναπτύσσει ισχυρή σχέση με τη μητέρα του, καθώς η ανάγκη του για τροφή τους κρατά σε στενή επαφή για πολλές εβδομάδες. Τόσο ο Korhonen (2007) όσο και ο Leijala (2008) ισχυρίστηκαν κάποτε μέσω της έρευνάς τους ότι το ισχυρό συναισθηματικό δέσιμο και η αμοιβαία προσδοκία για εγγύτητα καθιερώνουν βαθιά και αναμφίβολα τα θεμέλια για μελλοντικές σχέσεις αλληλεπίδρασης. Επιπλέον, έχει παρατηρηθεί ότι, κατά τη δημιουργία αυτής της «σχέσης προσκόλλησης», το βρέφος κατασκευάζει εσωτερικές αναπαραστάσεις σχετικές με τις εμπειρίες της σχέσης και της φροντίδας που λαμβάνει από τη μητέρα του (Bowlby, 1982). Αυτές οι εσωτερικές αναπαραστάσεις συναισθηματικού δεσμού συνδυάζουν γνωστικά, συμπεριφορικά και συναισθηματικά στοιχεία, ενώ «πλάθουν» την συμπεριφορά των παιδιών για τη δημιουργία υγιών μελλοντικών κοινωνικών σχέσεων (Bowlby, 1982).
Ένας άλλος κλινικός επιστήμονας που επισήμανε την ουσιαστική δημιουργία ενός υγιούς δεσμού μεταξύ της μητέρας και του παιδιού ήταν ο Robert Shaw M.D., διάσημος παιδοψυχίατρος και οικογενειακός ψυχίατρος, δηλώνοντας στο βιβλίο του «The Epidemic» (2003) που γράφτηκε μαζί με τη εκδότρια Stephanie Wood, τα εξής:
«Όσο περισσότερο το παιδί αισθάνεται «συναισθηματικά δεμένο» με τη μητέρα, τόσοπιο μεγάλη ασφάλεια νιώθει σχετικά με την αποδοχή του εαυτού του και, κατ‘επέκταση, του υπόλοιπου κόσμου. Όσο περισσότερη αγάπη παίρνει, τόσοπερισσότερη είναι σε θέση να δώσει. Ο δεσμός αυτός θρέφει τον αυτοέλεγχο, τηναυτοεκτίμηση, την ενσυναίσθηση και την τρυφερότητα, τα οποία οδηγούν σε μιαενισχυμένη ικανότητα του παιδιού να αναπτύξει τον εγγραματισμό. Τοσυναισθηματικό δέσιμο είναι εξίσου σημαντικό για το αναπτυσσόμενο παιδί, όπως ητροφή και η αναπνοή» (Shaw & Wood, 2003).
Με άλλα λόγια, ο Shaw (2003) επισήμανε ότι τα παιδιά πρέπει να είναι σταθερά συνδεδεμένα με τους γονείς τους, κάτι που επιτυγχάνεται μέσω συνεχών και στοργικών αλληλεπιδράσεων μεταξύ των γονέων και του παιδιού τους, ειδικά κατά τα πρώτα χρόνια της παιδικής ηλικίας. Αυτή η ουσιαστική σωματική και ψυχολογική ένωση που η μητέρα και το παιδί βιώνουν με απόλυτα φυσικό τρόπο μαζί ξεκινά κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, όταν η μήτρα της μητέρας είναι ολόκληρος ο κόσμος για το αναπτυσσόμενο έμβρυο, καθώς του παρέχει ζεστασιά και τροφή σε συνδυασμό με τον κατευναστικό σταθερό ρυθμό από τον χτύπο της καρδιάς της μητέρας (Antonakopoulou, 2016).
Ωστόσο, σε περιπτώσεις όπου η διαπροσωπική και σωματική επαφή της μητέρας με το βρέφος της διαταράσσεται, για παράδειγμα, όταν το παιδί γεννιέται πρόωρα και πρέπει να παραμείνει στη θερμοκοιτίδα για μεγάλο χρονικό διάστημα ή ακόμα και όταν η μητέρα αντιμετωπίζει την κατάθλιψη μετά τον τοκετό (επιλόχειοςκατάθλιψη), τότε παρατηρείται παραμόρφωση των μουσικών χαρακτηριστικών της ενστικτώδους μητρικής ομιλίας και των παιδικών τραγουδιών που χρησιμοποιεί για να επικοινωνήσει με το μωρό της. Όταν η διαισθητική μητρική ομιλία και τα βρεφικά τραγούδια παρουσιάζουν τέτοια χαρακτηριστικά (χαμηλός και μονότονος μελωδικόςτόνος, αργός ρυθμός), τα βρέφη συνήθως εκφράζουν έντονη δυσαρέσκεια, κλάμα και τελικά απόρριψη προς τη μητέρα. Κατά συνέπεια, η μητέρα δεν μπορεί να επιτύχει μια ομαλή επικοινωνία με το βρέφος της.
Εδώ εισέρχεται λοιπόν η μουσικοθεραπεία, της οποίας η ιδιαίτερη αξία έγκειται στο ότι ο μουσικοθεραπευτής διαμορφώνει ένα ασφαλές πλαίσιο, μέσα στο οποίο προκύπτει μια δυναμική άμεση αλληλεπίδραση με το άτομο που λαμβάνει θεραπεία μέσω του μουσικού αυτοσχεδιασμού, ανάλογης εκείνης που υπάρχει μεταξύ μητέρας και βρέφους. Έτσι, για να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα της μεθόδου του, ο μουσικοθεραπευτής πρέπει να συνεργαστεί τόσο με την οικογένεια όσο και με τους άλλους ειδικούς (ιατρούς, νοσηλευτές κ.ά.) που ασχολούνται με την αντιμετώπιση των συγκεκριμένων προβλημάτων ενός παιδιού που γεννήθηκε πρόωρα. Χρησιμοποιώντας τη μουσικοθεραπεία ως «γέφυρα επικοινωνίας» μεταξύ μητέρας και βρέφους, οι μουσικοθεραπευτές λειτουργούν ως «ενισχυτές» του πολύτιμου δεσμού μητέρας-βρέφους προσαρμόζοντας διαφορετικές μεθόδους μουσικοθεραπείας στην οποιαδήποτε φυσιο-ψυχολογική κατάσταση κάθε πρόωρου νεογέννητου και μητέρας ξεχωριστά, όπως η Μέθοδος φροντίδαςΚαγκουρό (Kangaroo Care) με την επαφή γονέα-βρέφους «δέρμα με δέρμα», νανουρίσματα ή παιδικά τραγούδια ερμηνευμένα από τον μουσικοθεραπευτή με τη συμμετοχή του γονέα, μουσικός αυτοσχεδιασμός με ειδικά όργανα για βρέφη ή ακρόαση αυτοσχέδιας μουσικής μαζί με αφήγηση (Antonakopoulou, 2016).
Η Μουσικοθεραπεία είναι ένας σημαντικός παράγοντας διευκόλυνσης, ο οποίος εισέρχεται στη ζωή των οικογενειών με πρόωρα βρέφη και προσφέρει όλα αυτά τα απαραίτητα στοιχεία υγιούς ανάπτυξης που λείπουν ή «κρύβονται» σε αυτό το πρώιμο στάδιο εξαιτίας των συναισθημάτων φόβου για το αβέβαιο μέλλον. Κλείνοντας, είναι κοινώς αποδεκτό ότι η μουσικοθεραπεία έφερε στην επιφάνεια το πιο προφανές και έμφυτο πράγμα στον κόσμο· τη φυσική ζεστασιά και την ψυχο-συναισθηματο-σωματική επαφή της μητέρας με το βρέφος της, που καλύπτουν τις ψυχές τους με θετικά συναισθήματα ζωτικής σημασίας και τους βοηθούν να απολαμβάνουν τη ζωή μαζί.
Η μουσική είναι αναμφισβήτητα ένα ισχυρό θεραπευτικό μέσο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί ακόμα και από την πρώτη εύθραυστη στιγμή μετά τον πρόωρο τοκετό έως το τέλος της ζωής. Το μόνο που θα πρέπει να αρχίσουμε να αντιλαμβανόμαστε όλοι μας, ειδικότερα στη χώρα μας, είναι το ότι η θεραπευτική χρήση της μουσικής είναι το μέγιστο όπλο και ο σημαντικότερος σύντροφος κατά τη διάρκεια της μάχης κάθε ηλικιακής ομάδας για μια καλύτερη ζωή.
πηγή: musicaterapiablog.wordpress.com
