Δεν είναι λίγες οι φορές που μια επίσκεψη στον παιδίατρο λόγω βήχα ή πυρετού συνοδεύεται από τη διαπίστωση από τον ιατρό ότι το παιδί έχει “ακροαστικά”. Η λέξη αυτή συχνά τρομάζει τους γονείς και τους οδηγεί σε διαφορετικές ερμηνείες ανάλογα με τις εμπειρίες του καθενός, ενώ πολλές φορές, αντίστροφα, οι γονείς μιλούν για ακροαστικά που ακούν οι ίδιοι στα παιδιά τους και ταυτίζουν τους ήχους αυτούς με τη διάγνωση των ακροαστικών από ιατρό. Με το παρόν άρθρο επιχειρείται να ξεδιαλυνθεί η πραγματική έννοια του όρου “ακροαστικά” και η σημασία τους όσον αφορά την υγεία του παιδιού.
Γράφει ο Αντώνιος Πλατνάρης, SOS Παιδίατρος, Παιδοπνευμονολόγος – Στρατιωτικός Ιατρός
Κατ’ αρχάς τα ακροαστικά που ακούν οι γονείς δεν είναι τα ίδια με αυτά που εννοεί ο παιδίατρος. Αυτό που εννοούν οι γονείς με τη λέξη αυτή είναι οι “ρεγχάζοντες” ήχοι, δηλαδή το “χουρχουρητό” που ακούγεται με την αναπνοή ή κατά τον βήχα. Ο ήχος αυτός οφείλεται στην παρουσία πολλών εκκρίσεων βλέννης μέσα στους βρόγχους και τους πνεύμονες των παιδιών, οι οποίες ανακινούνται με την αναπνοή ή το βήχα. Συχνά γίνεται αντιληπτός και με το χέρι μας στην πλάτη των παιδιών. Η κατάσταση αυτή συνήθως υπάρχει σε ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού και είναι φυσιολογική όταν δεν είναι έντονη, δεν συνοδεύεται από δύσπνοια ή υψηλό πυρετό και διαρκεί λίγες ημέρες (περίπου 5-10 ημέρες). Σε αντίθετη περίπτωση, είναι πιθανόν να οφείλεται σε μικροβιακή λοίμωξη και θα πρέπει να εκτιμηθεί από τον παιδίατρο, ο οποίος θα κρίνει εάν πρέπει να χορηγήσει αγωγή.
Άλλες φορές πάλι οι γονείς χρησιμοποιούν τον όρο “ακροαστικά” εννοώντας το “συριγμό”, ένα ανεπαίσθητο “σφύριγμα” κυρίως κατά την εκπνοή ή κατά το βήχα που βρίσκεται σε παιδιά με συχνά επεισόδια βρογχίτιδας, ιογενούς συριγμού ή άσθματος. Ο ήχος αυτός είναι δηλωτικός υποτροπής των νόσων αυτών και θα πρέπει να εκτιμηθεί από τον παιδίατρο και να αποφασιστεί η έναρξη ή όχι αγωγής.
Η χρήση του όρου “ακροαστικά” από τον παιδίατρο, ο οποίος τα αντιλαμβάνεται κατά την ακρόαση των πνευμόνων των παιδιών, μπορεί να αναφέρεται σε εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους κλινικά ευρήματα, με διαφορετική κλινική σπουδαιότητα και ερμηνεία, που οδηγούν σε διαφορετικές διαγνώσεις.
Ας τα δούμε αναλυτικά:
• Ήχοι “ρεγχάζοντες” σαν ροχαλητό, σαν φυσαλίδες όταν φυσάμε με καλαμάκι σε υγρό. Ταιριάζει πολλές φορές με αυτό που εννοούν και οι γονείς ως “ακροαστικά” και οφείλεται σε παρουσία εκκρίσεων στους βρόγχους και τους πνεύμονες. Ο ιατρός θα εκτιμήσει, συναξιολογώντας τα υπόλοιπα ευρήματα καθώς και τη διάρκεια και ένταση των συμπτωμάτων, εάν αυτά οφείλονται σε ιογενή λοίμωξη ή υπάρχει μικροβιακή αιτιολογία, οπότε θα χρειαστεί να χορηγήσει και αντιβιοτική αγωγή. Συχνά πάντως, συστήνεται απλώς καλή ενυδάτωση, εφύγρανση του χώρου ή και εισπνοές υδρατμών με στόχο τη ρευστοποίηση των εκκρίσεων ενίοτε και αποχρεμπτικά σιρόπια ανάλογα με τις προτιμήσεις και πεποιθήσεις του παιδιάτρου.
• Ήχοι “τρίζοντες” όπως ο ήχος του ποδιού πάνω στο χιόνι ή ο ήχος που παράγεται όταν τρίβουμε μια τρίχα κοντά στο αυτί μας. Συνήθως οφείλονται σε μικροβιακή λοίμωξη, ειδικά εάν συνυπάρχει και υψηλός πυρετός και/ή δύσπνοια. Σε αυτή την περίπτωση θα πρέπει να χορηγηθεί αντιβιοτική αγωγή, ενώ ίσως χρειαστεί και έλεγχος με εξέταση αίματος και ακτινογραφία θώρακα.
• “Συριγμός” εκπνευστικός με μεγάλη διάρκεια της εκπνοής. Ο ήχος αυτός οφείλεται σε βρογχίτιδα, ιογενή συριγμό, ασθματική βρογχίτιδα, καταστάσεις παρόμοιες μεταξύ τους χωρίς να έχει σημασία η ονοματολογία τους. Συνήθως υποτροπιάζουν συχνά σε ορισμένα παιδιά, συνοδεύονται από έντονο και μακράς διάρκειας βήχα και ανταποκρίνονται στα εισπνεόμενα φάρμακα που χορηγούνται με ειδικές συσκευές (μάσκες).
Συμπερασματικά,
η λέξη “ακροαστικά” χρησιμοποιείται πολλές φορές με διαφορετικό τρόπο από γονείς και παιδιάτρους. Οι γονείς πρέπει να ζητούν διευκρινίσεις από τον παιδίατρο για τη σημασία και τη σοβαρότητα του ευρήματος αυτού, καθώς και για το αν χρειάζεται συγκεκριμένη αγωγή ή όχι. Σε κάθε περίπτωση, είναι σημαντικό να υπάρχει η δυνατότητα επικοινωνίας των γονέων με τον παιδίατρο, έστω και τηλεφωνική, ώστε να περιγραφούν τα συμπτώματα και να δοθεί η κατάλληλη συμβουλή ή η άμεση κλινική εκτίμηση του παιδιού από τον παιδίατρο
