«Χαζό είσαι παιδί μου;»: Γιατί δεν πρέπει να βάζετε ταμπέλες στα παιδιά σας

«Χαζό είσαι παιδί μου;»: Να γιατί δεν πρέπει να βάζετε ταμπέλες στα παιδιά σας

«Χαζό είσαι παιδί μου;», «είσαι παραμυθάς», »είσαι άχρηστος δεν θα τα καταφέρεις» «είσαι ανίκανο παιδί», «είσαι ο ταραξίας της τάξης» «κοίτα τον πως συμπεριφέρεται»…

Πόσες φορές δεν έχουμε πει τις συγκεκριμένες φράσεις στα παιδιά μας, πάνω στα νεύρα μας; Σύμφωνα με τους ψυχολόγους το πώς χαρακτηρίζουμε τα παιδιά μας μπορεί να επηρεάσει την μετέπειτα εξέλιξή τους.

Η ΑΥΤΟΕΚΠΛΗΡΟΥΜΕΝΗ ΠΡΟΦΗΤΕΙΑ

Πρόκειται για την κατάσταση κατά την οποία ένας άνθρωπος βάζει μια «ταμπέλα» σε κάποιον άλλο. Στην περίπτωση των παιδιών όταν ο γονιός, ο δάσκαλος ή κάποιος μεγάλος που ασκεί εξουσία στο παιδί, εκφράζει με αρνητικούς χαρακτηρισμούς συμπεράσματα σχετικά με τον χαρακτήρα, ή την συμπεριφορά του παιδιού προκαλεί συγκεκριμένες αντιδράσεις τονίζει η Βαλασία Βαρδέλλη νηπιαγωγός.

Όταν λοιπόν οι μεγάλοι «αποφασίζουν» ότι ένα παιδί τραγουδά παράφωνα για παράδειγμα και του το υπενθυμίζουν με επικριτικά σχόλια, εκείνο – επειδή πιστεύει πως για να το λέει η μαμά έτσι θα είναι – πείθεται ότι έτσι έχουν τα πράγματα και τελικά επιβεβαιώνει τις προβλέψεις τους.

Όταν λέμε σε ένα παιδί «Είσαι κακό παιδί» το εξωθούμε κατά κάποιον τρόπο να μην μας διαψεύσει με αποτέλεσμα εκείνο να εκδηλώνει κακή συμπεριφορά.

Όταν λοιπόν εμείς έχουμε αρνητική γνώμη για το παιδί, δημιουργούμε αρνητικό κλίμα προσδοκιών που σημαίνει ότι ασυνείδητα ενδεχομένως, δεν έχουμε θετικές προσδοκίες από αυτό. Έτσι, του κόβουμε τα φτερά, μειώνουμε την αυτοπεποίθησή του και ατονούμε τα ταλέντα του.

Με τον ίδιο τρόπο οι υπερβολικά θετικές προσδοκίες «είσαι πανέξυπνο παιδί» μπορεί να έχουν αρνητικά αποτελέσματα με την έννοια ότι όταν πιστεύουμε ότι το παιδί μας μπορεί να τα καταφέρει σε όλους τους τομείς, εκείνο νιώθει την υποχρέωση να μην μας απογοητεύσει με αποτέλεσμα να βιώνει στρες και να απογοητεύεται υπερβολικά κάθε φορά που αποτυγχάνει.

Όταν βάζουμε στα παιδιά ταμπέλες με αρνητικούς χαρακτηρισμούς τις περισσότερες φορές νιώθουν ότι δεν περιμένουμε από αυτά να αλλάξουν ή να βελτιωθούν

Νιώθουν ότι θα πρέπει να ζήσουν τη ζωή τους με αυτούς τους αρνητικούς χαρακτηρισμούς.

Το «ακατάστατο» παιδί συνήθως δε βλέπει κανένα λόγο να γίνει νοικοκυρεμένο και καθαρό αφού οι γονείς του και οι γύρω του, του έχουν ξεκάθαρα καθορίσει το ρόλο του στην οικογένεια και το περιβάλλον του.

Το «άτακτο» παιδί μπορεί να πιστεύει ότι μπορεί να συνεχίσει να κάνει τρελά πράγματα, αφού ούτως ή άλλως αυτό περιμένουν οι γύρω του από αυτό.
Ακόμη και οι καλές ταμπέλες μπορεί να προκαλούν προβλήματα, αφού μπορεί να ωθούν τα παιδιά να νιώθουν πίεση από τις προσδοκίες των γονιών και των γύρω τους ή ακόμα και να νιώθουν ένοχα γιατί οι γονείς τους τα προτιμούν από τον αδερφό ή την αδερφή τους. Για παράδειγμα:

Η Ελένη είναι η «καλή μαθήτρια» στην οικογένεια, αλλά νιώθει πολύ αναστατωμένη όταν δεν παίρνει άριστα στο τεστ. Μπορεί να νιώθει πολύ άσχημα γιατί δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες που έχουν οι άλλοι για αυτήν. Μπορεί ακόμη να νιώθει στενοχωρημένη και ντροπιασμένη για τα αδέρφια της, επειδή οι γονείς τους δεν είναι περήφανοι και γι’ αυτά.

Οι ταμπέλες που μπαίνουν στα αδέρφια μπορεί να επηρεάσουν τον τρόπο που βλέπει ένα παιδί τον εαυτό του

Για παράδειγμα:Ο αδερφός της Νίκης είναι ο «μουσικός» της οικογένειας, οπότε η Νίκη νιώθει ότι δε θα έπρεπε να ενδιαφέρεται για τη μουσική, αφού ποτέ δε θα γίνει τόσο καλή όσο ο αδερφός της. Αυτό σημαίνει ότι η Νίκη θα χάσει όλες τις χαρές που μπορεί να προσφέρει η ενασχόληση με τη μουσική σε έναν άνθρωπο γιατί πάντα θα πιστεύει ότι δεν μπορεί να συναγωνιστεί τον αδερφό της.

ΠΩΣ ΝΑ ΚΡΙΝΟΥΜΕ ΧΩΡΙΣ ΤΑΜΠΕΛΕΣ

Αποφεύγουμε τους χαρακτηρισμούς. Όταν το παιδί δεχθεί αρνητικά σχόλια από την μικρή ηλικία, δύσκολα θα αποτινάξει από πάνω του αυτό το φορτίο καθώς μεγαλώνει.

Επιβραβεύουμε. Τα παιδιά χρειάζονται επιβράβευση και όχι επικριτικά σχόλια. Πρώτα επισημαίνουμε τα θετικά στοιχεία του παιδιού και κατόπιν τις τυχόν αδυναμίες, του, χωρίς όμως να το προσβάλλουμε ή να το ειρωνευόμαστε.

Παραμένουμε ήρεμοι. Πριν κάνουμε στο παιδί μας την οποιαδήποτε παρατήρηση καλό θα ήταν να βρούμε λίγη ψυχραιμία και να συζητήσουμε μαζί του ή να χαρακτηρίσουμε την πράξη του, εκείνη τη δεδομένη χρονική στιγμή.

Είναι πολύ σημαντικό για το παιδί να γνωρίζει ότι οι γονείς του το εκτιμούν και το αγαπούν, και συζητούν μαζί του για τις μη αποδεκτές πράξεις του, εξηγώντας του τους λόγους, χωρίς να το μειώνουν ή να το υποτιμούν.

Διαβάστε επίσης:

5 πράγματα που κάνουν καλύτερα οι μπαμπάδες στην ανατροφή των παιδιών

«Πέος, αιδοίο, όρχεις»: Ο ψυχολόγος εξηγεί γιατί δεν είναι «κακές λέξεις»

Επιλόχεια ψύχωση: Μαμά περιγράφει πώς τη βίωσε και μας ζητά να την ακούσουμε