Τα tantrum είναι από τα πιο συχνά φαινόμενα στην ανάπτυξη του παιδιού κατά την προσχολική ηλικία. Γνωρίζουμε ότι εμφανίζονται στο πλαίσιο της φυσιολογικής ανάπτυξής του και ότι, αν και μας ταράζουν όσο και το ίδιο το παιδί, συνήθως δεν επιφέρουν λόγο ανησυχίας.
Σύμφωνα με τους ειδικούς του Πανεπιστημίου της Washington, ωστόσο, υπάρχουν 5 σημάδια, τα οποία δεν πρέπει να περάσουν απαρατήρητα, αφού υποδηλώνουν, ότι το παιδί μας μπορεί και να αντιμετωπίζει κάποια βαθύτερα προβλήματα ψυχικής υγείας.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο ερευνητής και αναπτυξιακός ψυχολόγος – πατέρας δύο μικρών παιδιών Andy C. Belden, «αν έχεις παιδί, θα έχεις και tantrum. Συμβαίνουν και ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που έχει να κάνει ο γονιός είναι να τα παρατηρεί και να σκέφτεται τι ακριβώς κάνει το παιδί του τη στιγμή εκείνη».
Ο Belden, λοιπόν, και οι συνεργάτες του διεξήγαγαν μία μακροσκελή έρευνα, με περίπου 300 γονείς και φροντιστές παιδιών ηλικίας 3-6 ετών. Στο πλαίσιο αυτής αξιολόγησαν τα παιδιά και για τυχόν ψυχιατρικές διαταραχές. Κατέληξαν, στο ότι τα παιδιά που πραγματικά αντιμετωπίζουν νοητικά-ψυχολογικά προβλήματα τείνουν να έχουν διαφορετικά tantrum από τα υγιή παιδιά.
«Βρήκαμε, επί της ουσίας, 5 διαφορετικά στιλ tantrum. Αυτά σχετίζονται με συγκεκριμένες διαγνώσεις. Είναι τα κόκκινα σημαιάκια που αξίζει να προσέξει κανείς και αν τα δει να επικοινωνήσει άμεσα με παιδίατρο», εξηγεί ο Belden και τα αναφέρει ένα προς ένα. Τονίζει πάντως, ότι ακόμα και τα υγιή παιδιά μπορεί κάποια στιγμή να εμφανίσουν κάποιο από τα παρακάτω σημάδια. Αλλά τα παιδιά με προβλήματα τα εμφανίζουν σχεδόν σε κάθε tantrum:
Επιθετικότητα προς τον φροντιστή ή προς αντικείμενα ή και τα δύο
Αν αυτό συμβαίνει περισσότερες από τις μισές φορές στα τελευταία 10 – 20 tantrum μπορεί να σχετίζεται με διασπαστική διαταραχή. «Δεν είναι σπάνιο τα μικρά παιδιά να προσπαθούν να κλωτσήσουν τη μαμά τους, επειδή δεν τους αγοράζει παγωτό. Αλλά αν αυτό συμβαίνει στο 90% των περιπτώσεων και χρειάζεται η μαμά να προστατευτεί κατά το tantrum, μπορεί να υποδηλώνει πρόβλημα.
Αυτοτραυματισμός
Τα παιδιά με σοβαρή κατάθλιψη και τα παιδιά με κατάθλιψη και διασπαστική διαταραχή έχουν περισσότερες πιθανότητες από τα υγιή παιδιά να δαγκώσουν τον εαυτό τους, να γρατζουνίσουν τον εαυτό τους, να χτυπήσουν το κεφάλι τους στον τοίχο ή να κλωτσήσουν αντικείμενα με σκοπό να πονέσουν το πόδι τους.
Πολύ συχνά tantrum
Τα παιδιά προσχολικής ηλικίας που εκδηλώνουν από 10 έως 20 tantrum τον μήνα στο σπίτι ή που έχουν περισσότερα από 5 tantrum την ημέρα σε διάφορα περιβάλλοντα εκτός σπιτιού, ενδεχομένως να έχουν κάποιο σοβαρό ψυχιατρικό πρόβλημα.
Tantrum που διαρκούν πολλή ώρα
Ένα 5λεπτο tantrum μπορεί να μοιάζει με αιώνα για έναν γονιό. Αλλά τα παιδιά που έχουν επίμονα tantrum που διαρκούν περισσότερο από 25 λεπτά κάθε φορά, μπορεί να έχουν υποβόσκοντα προβλήματα. «Ένα φυσιολογικό παιδί μπορεί να έχει ένα tantrum που θα κρατήσει μία ώρα, αλλά το επόμενο μπορεί να κρατήσει μόλις 30 δευτερόλεπτα. Τα παιδιά με ψυχιατρικές διαταραχές έχουν 25λεπτα ή και μεγαλύτερα tantrum στο 90% των περιπτώσεων», λέει ο Beldon.
Αδυναμία να ηρεμήσουν μόνα τους έπειτα από ένα tantrum
«Τα παιδιά αυτά σχεδόν τις περισσότερες φορές χρειάζονται κάποια εξωγενή ‘δύναμη’ για να ηρεμήσουν. Μπορεί, δηλαδή, να πρέπει οι γονείς να τα απομακρύνουν από την κατάσταση που τα ‘ερέθισε’ ή να τα δωροδοκήσουν, διαφορετικά το tantrum θα συνεχίζεται αδιάκοπα.»
Ο ειδικός στα tantrum Michael Potegal από το Πανεπιστήμιο της Minnesota λέει, ότι η μελέτη του Belden φέρνει πρόοδο προς τη σωστή κατεύθυνση και επισημαίνει, ότι δεν έχουν γίνει εκτενείς μελέτες στα tantrums μέχρι στιγμής. Σε κάθε περίπτωση, τα παιδιά τις στιγμές εκείνες βιώνουν δύο έντονα συναισθήματα: Έντονο θυμό και τρομερή λύπη ή σύγχυση.
Τι πρέπει να κάνετε αν παρατηρήσετε τα παραπάνω σημάδια στο παιδί σας
Σύμφωνα με τον Belden, υπάρχουν δύο πράγματα που πρέπει να κάνετε: «Το ένα είναι να πάτε το παιδί σας σε έναν παιδίατρο-νευροψυχολόγο, ώστε να έχετε μια εκτενή αξιολόγηση, συμπεριλαμβανομένου του τι συμβαίνει στην οικογένεια το διάστημα αυτό, γιατί μπορεί το παιδί να αντιδρά σε τέτοιου είδους προβλήματα. Το άλλο είναι να πάτε απευθείας σε παιδοψυχολόγο, ο οποίος θα επικεντρωθεί στο πώς το παιδί διαχειρίζεται τα συναισθήματά του και στον οικογενειακό κύκλο.»
Πάντως, αν το παιδί σας βιώνει tantrums, μη νιώθετε μόνοι: Τα εμφανίζουν 7 στα 10 παιδιά ηλικίας 18-24 ετών και περισσότερα από τα ¾ των παιδιών ηλικίας 3-5 ετών.
*Τα ευρήματα της παραπάνω έρευνας δημοσιεύονται στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Pediatrics.
