Συντάκτης: Κωνσταντίνα Ντουντούμη

Ο πυρετός των τριών ημερών / η βρεφική ροδάνθη (Exanthema subitum/Roseola infantum) είναι μια εξαιρετικά μεταδοτική, αλλά σε μεγάλο βαθμό αβλαβής ιογενής νόσος. Τυπικά χαρακτηριστικά είναι ο πυρετός που εμφανίζεται ξαφνικά, ο οποίος μπορεί να διαρκέσει για τρεις έως τέσσερις ημέρες, και ένα επακόλουθο εξάνθημα, το οποίο υποχωρεί μετά από μερικές ημέρες. Από τη λοίμωξη αυτή επηρεάζονται συνήθως τα βρέφη και τα μικρά παιδιά έως 3 ετών, αλλά μερικές φορές και μεγαλύτερα παιδιά. Ο χρόνος που περνά μεταξύ της μόλυνσης με τον ιό και την έναρξη του τριήμερου πυρετού (περίοδος επώασης) μπορεί να φτάσει μέχρι και 17 μέρες.

Αίτια

Ο πυρετός των τριών ημερών προκαλείται από λοίμωξη με ανθρώπινο ερπητοϊό (ανθρώπινο ιό του έρπη τύπου 6, HHV 6). Οι παθογόνοι ιοί μεταδίδονται μέσω σταγονιδίων (φτέρνισμα,ομιλία ή με το βήχα). Οι ενήλικες εάν προσβληθούν, μπορεί να αναπτύξουν συμπτώματα γρίπης, με συνάχι και πονόλαιμο.

Έχει παρατηρηθεί ότι ο ιός προκαλεί σοβαρές λοιμώξεις (πνευμονία, εγκεφαλίτιδα) σε ασθενείς μετά από μεταμόσχευση μυελού των οστών.

Συμπτώματα & κλινική εικόνα

Κατά μέσο όρο περίπου 7 έως 17 ημέρες μετά τη μόλυνση με τον ιό εμφανίζονται τα πρώτα συμπτώματα: Το πιο χαρακτηριστικό είναι – όπως υποδηλώνει και το όνομα – ο πυρετός. Συνήθως διαρκεί τρεις έως τέσσερις ημέρες μέχρι μετά να πέσει απότομα. Τα παιδιά μπορεί υπό τις περιστάσεις να φαίνονται σοβαρά άρρωστα, έτσι ώστε θα μπορούσε κανείς να σκεφτεί πιο σοβαρές ασθένειες. Η πραγματική διάγνωση μπορεί να τεθεί μόνο μετά την απότομη μείωση του πυρετού.

Τις περισσότερες φορές, εμφανίζεται στη συνέχεια, ένα κόκκινο εξάνθημα, το οποίο επεκτείνεται σημαντικά μέσα σε λίγες ώρες. Το εξάνθημα εντοπίζεται κυρίως στο στήθος, στην κοιλιά και την πλάτη και μπορεί, σπάνια να εξαπλωθεί στα χέρια, τα πόδια, το πρόσωπο και στο τριχωτό της κεφαλής. Η συνύπαρξη φαγούρας είναι μάλλον εξαίρεση. Μετά από δύο – τρεις μέρες το εξάνθημα εξαφανίζεται τόσο γρήγορα όσο ήρθε. Εκτός από πυρετό και εξάνθημα συχνά προστίθενται άλλα συμπτώματα όπως εμετός ή / και διάρροια, πόνος στα ούλα ή διόγκωση των λεμφαδένων στο λαιμό. Στα βρέφη είναι συχνά διογκωμένοι. Ακόμα και μετά την υποχώρηση των συμπτωμάτων της νόσου , τα παιδιά συχνά εξακολουθούν να νιώθουν αδυναμία και αδιαθεσία.

Σε αρκετά παιδιά, η ασθένεια δεν εμφανίζει τα τυπικά συμπτώματα, αλλά διάγει μια εξασθενημένη μορφή ώστε να είναι συχνά απαρατήρητη. Σχεδόν όλα τα παιδιά θα έχουν μέχρι το τέλος του τρίτου έτους, περάσει την ιογενή αυτή λοίμωξη, χωρίς καθόλου εμφανή συμπτώματα.

Ο πυρετός των τριών ημερών είναι μία από σχετικά αβλαβείς ιογενείς λοιμώξεις. Επιπλοκές όπως πυρετικοί σπασμοί μπορεί να συμβούν. Αν και οι πυρετικοί σπασμοί δεν είναι επικίνδυνοι, θα πρέπει αν παρουσιαστούν να ενημερωθεί ο παιδίατρος. Η νόσος συνήθως υποχωρεί μετά από μία εβδομάδα. Τα παιδιά που έχουν μολυνθεί με το παθογόνο του πυρετού των τριών ημερών, θα έχει ανοσία σε όλη του τη ζωή, και δεν θα επαναμολυνθεί .

Συμβουλές

Ο υψηλός πυρετός προκαλεί στο σώμα μια εκτενή αφυδάτωση. Ως εκ τούτου, είναι εξαιρετικά σημαντικό τα παιδιά να πίνουν άφθονα υγρά για να αντισταθμιστεί η απώλεια νερού. Μην ανησυχείτε αν το παιδί σας αρνείται να φάει. Η πρόσληψη τροφής μπορεί να περιμένει έως ότου το παιδί σας αισθάνεται και πάλι άνετα. Η ενυδάτωση με νερό, αραιωμένους χυμούς ή τσάι με φρουκτόζη είναι σημαντική. Εάν το παιδί σας αρνείται να πιει, τότε πρέπει να αποταθείτε στον παιδίατρό σας.

Λόγω της απότομης αύξησης της θερμοκρασίας μπορεί να παρουσιαστούν πυρετικοί σπασμοί. Τα συμπτώματα είναι παρόμοια με επιληπτική προσβολή (αλλά δεν είναι επιληψία!). Για να μπορεί το παιδί να συνεχίσει να αναπνέει ελεύθερα κατά τη διάρκεια των πυρετικών σπασμών και να μην τραυματιστεί, θα πρέπει να σηκώσετε το παιδί σας και να το πάτε κάπου με φρέσκο ​​αέρα . Ακόμα και αν το περιστατικό διαρκέσει μόνο για ένα μικρό χρονικό διάστημα και το παιδί ηρεμήσει, ο γιατρός θα πρέπει να ενημερώνεται αμέσως. Αυτός στη συνέχεια θα σας συνταγογραφήσει κάποιο φάρμακο το οποίο θα μπορείτε να χρησιμοποιήσετε σε ένα νέο επεισόδιο πυρετικών σπασμών, για να σταματήσετε άμεσα το επεισόδιο. Οι πυρετικοί σπασμοί κατά κανόνα δεν αφήνουν καμία βλάβη στον εγκέφαλο και επίσης δεν εκλύουν καμία επιληψία. Παρόλα αυτά, είναι χρήσιμο αν το κρίνει ο παιδίατρος να εξεταστούν τα κύματα του εγκεφάλου του παιδιού σας, μετά από ένα παρατεταμένο επεισόδιο πυρετικών σπασμών για να αποκλειστεί μία κρυφή νόσος.

Σε γενικές γραμμές, θα πρέπει να ζητείται η γνώμη του παιδίατρου σε κάθε περιστατικό που σχετίζεται με λοίμωξη με ψηλό πυρετό άγνωστης αιτιολογίας, προκειμένου να εντοπιστούν ή να αποκλειστούν άλλες πιθανές σοβαρές ασθένειες που συνοδεύονται από ψηλό πυρετό.

Διάγνωση

Μια ακριβής διάγνωση μπορεί κατά κανόνα να τεθεί μόνο μετά από την εμφάνιση του τυπικού για αυτή τη λοίμωξη εξανθήματος, μετά από τη πτώση του πυρετού. Σε έναν πυρετό αγνώστου αιτιολογίας, θα πρέπει πάντα και ειδικά στα παιδιά κατά τα πρώτα χρόνια της ζωής και το αργότερο την 4η μέρα πυρετού, να ελέγχονται τα ούρα για να αποκλείονται λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος που χρειάζονται θεραπευτική παρέμβαση.

Θεραπεία

Η θεραπεία μπορεί να περιοριστεί μόνο στην θεραπεία των συμπτωμάτων. Ο ιός θα αντιμετωπιστεί από το ίδιο το σώμα, το οποίο θα παράξει αντισώματα. Παράλληλα το πρώτιστο είναι η αντιμετώπιση του πυρετού με αντιπυρετικά φάρμακα (πχ υπόθετα) όταν και εφόσον το παιδί δεν τον ανέχεται, οι χλιαρές κομπρέσες στο σωματάκι του παιδιού και η επαρκής πρόσληψη υγρών σε πρώτο πλάνο. Ειδικά τα βρέφη και τα μικρά παιδιά χάνουν πολλά υγρά λόγω του πυρετού.

Πρόληψη

Δεδομένου ότι η μετάδοση του πυρετού των τριών ημερών, γίνεται με τα σταγονίδια (αερομεταφερόμενη μόλυνση ), μια προστασία είναι σχεδόν αδύνατη. Κάποιο εμβόλιο κατά της νόσου δεν υπάρχει. Υπάρχουν ενδείξεις ότι υγιείς φορείς μεταδίδουν τον ιό χωρίς να εμφανίζουν οι ίδιοι κανένα σύμπτωμα του πυρετού των τριών ημερών. Δεδομένου ότι η νόσος είναι πολύ μεταδοτική, θα πρέπει να αποφεύγονται επισκέψεις σε άλλα παιδιά και γενικά άλλους ανθρώπους.

Νίκος Μακρίδης

MD,PhD, Ειδικός Παιδίατρος

Διδάκτωρ πανεπιστημίου Βιέννης-Αυστρίας

Επίκουρος Καθηγητής Παιδιατρικής, Παιδιατρικής αιματολογίας, Παιδιατρικής ογκολογίας St. George’s University of London Medical School, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

Οι επιστήμονες ανακάλυψαν 18 ακόμη γονίδια που σχετίζονται με τον αυτισμό, ανεβάζοντας πλέον σε 61 τον συνολικό αριθμό τους που έχει βρεθεί έως σήμερα. Ο αριθμός αυτός αναμένεται να μεγαλώσει κι άλλο στο μέλλον, καθώς η έρευνα συνεχίζεται.

Οι ερευνητές της κοινοπραξίας «Autism Speaks MSSNG» – του μεγαλύτερου στον κόσμο προγράμματος γενετικών αναλύσεων για τον αυτισμό- έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό νευροεπιστήμης “Nature Neuroscience”, με επικεφαλής τον δρα Στέφεν Σέρερ, διευθυντή του Κέντρου Εφαρμοσμένης Γονιδιωματικής του Νοσοκομείου Παίδων SickKids του Τορόντο.

Οι επιστήμονες ανέλυσαν τα πλήρη γονιδιώματα 5.205 ατόμων από οικογένειες, όπου κάποιο μέλος πάσχει από αυτισμό. Πρόκειται για την μεγαλύτερη γενετική ανάλυση που έχει γίνει μέχρι σήμερα σχετικά με τον αυτισμό. Οι 18 γονιδιακές παραλλαγές που ανακαλύφθηκαν, αυξάνουν τον κίνδυνο αυτισμού.

«Είναι αξιοσημείωτο ότι, μετά από μια δεκαετία εστιασμένων ερευνών, συνεχίζουμε να βρίσκουμε νέα γονίδια του αυτισμού. Με κάθε νέα ανακάλυψη γονιδίου, είμαστε σε θέση να εξηγήσουμε περισσότερες περιπτώσεις αυτισμού, η κάθε μία με τις δικές της διακριτές επιπτώσεις στη συμπεριφορά», δήλωσε ο δρ Σέρερ. «Η έρευνά μας δείχνει ότι υπάρχουν πολλοί “αυτισμοί” που απαρτίζουν το όλο φάσμα του αυτισμού» προσέθεσε.

Στόχος των επιστημόνων είναι σταδιακά να καταφέρουν πιο εξατομικευμένες και άρα πιο αποτελεσματικές θεραπείες του αυτισμού, ανάλογα με το διαφορετικό γενετικό υπόβαθρο. Η εν λόγω νευροαναπτυξιακή διαταραχή προκαλείται από ένα πολύπλοκο συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Ορισμένα από τα εμπλεκόμενα γονίδια, σχετίζονται και με άλλες παθήσεις, π.χ. με αυξημένο κίνδυνο για επιληψία, για καρδιοπάθεια ή για διαβήτη τύπου 2. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το 80% περίπου των 61 γονιδίων που έχουν ανακαλυφθεί έως τώρα, επηρεάζουν βιοχημικές διαδικασίες στον εγκέφαλο και θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχο μελλοντικών φαρμάκων.

Ήδη πάνω από 90 επιστήμονες από 40 ακαδημαϊκά και ερευνητικά κέντρα σε όλο τον κόσμο χρησιμοποιούν τη βάση γενετικών δεδομένων του προγράμματος MSSNG για να προωθήσουν την έρευνα για τη διαταραχή του φάσματος του αυτισμού, από την οποία πάσχει περίπου ένα παιδί στα 68 διεθνώς.

Το ένα τέταρτο των θανάτων παιδιών κάτω από πέντε ετών παγκοσμίως οφείλεται σε ανθιυγιεινά ή μολυσμένα περιβάλλοντα, τα οποία αφορούν τον αέρα, το νερό, το παθητικό κάπνισμα, και την έλλειψη ικανοποιητικής υγιεινής, ανακοίνωσε σήμερα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ). Αυτά τα ανθιυγιεινά και μολυσμένα περιβάλλοντα μπορούν να οδηγήσουν σε θανατηφόρες περιπτώσεις διάρροιας, ελονοσίας και πνευμονίας, είπε ο ΠΟΥ σε μια έκθεσή του, και να σκοτώσουν 1,7 εκατομμύρια παιδιά το χρόνο.

“Ένα μολυσμένο περιβάλλον είναι θανατηφόρο – ιδιαίτερα για μικρά παιδιά”, είπε η γενική διευθύντρια του Οργανισμού Μάργκαρετ Τσαν σε δήλωσή της. “Τα όργανά τους και τα ανοσοποιητικά τους συστήματα είναι υπό εξέλιξη, ενώ τα μικρότερα σώματά τους και οι μικρές αναπνευστικές δίοδοι τα καθιστούν ιδιαίτερα ευάλωτα σε μολυσμένο αέρα και μολυσμένα νερά”.

Στην έκθεσή του (“Κληρονομώντας έναν βιώσιμο κόσμο – Άτλαντας υγείας παιδιών και περιβάλλοντος”), ο ΠΟΥ είπε ότι η επικίνδυνη έκθεση ενός παιδιού μπορεί να ξεκινήσει ενώ βρίσκεται στη μήτρα ακόμα, και να συνεχιστεί εάν το βρέφος ή το μικρό είναι εκτεθειμένο σε ρύπανση του αέρα στον εξωτερικό και εσωτερικό περιβάλλοντα χώρο, καθώς και σε παθητικό κάπνισμα.
Αυτό αυξάνει τους παιδικούς κινδύνους της πνευμονίας, καθώς και τον δια βίου κίνδυνο πνευμονολογικών παθήσεων όπως το άσθμα. Η ρύπανση του αέρα επίσης αυξάνει τον δια βίου κίνδυνο καρδιοπάθειας, εγκεφαλικού και καρκίνου, είπε.

Η έκθεση τόνισε επίσης ότι σε οικογένειες χωρίς πρόσβαση σε καθαρό νερό και σύστημα αποχέτευσης, ή σε μέρη όπου υπάρχει ρύπανση από καπνό μη καθαρών καυσίμων όπως ο άνθρακας ή η κοπριά που χρησιμοποιούνται από μέλη της οικογένειας για να μαγειρέψουν ή να ζεσταθούν, τα παιδιά εκτίθενται σε μεγαλύτερο κίνδυνο διάρροιας και πνευμονίας.
Τα παιδιά εκτίθενται επίσης και σε επικίνδυνα χημικά μέσω των τροφών τους, και του αέρα, του νερού και των προϊόντων γύρω τους, είπε.

Η Μαρία Νέιρα, ειδική του ΠΟΥ σε θέματα δημόσιας υγείας, είπε ότι αυτό αποτελεί βαρύ φόρο και ως προς το ποσοστό των θανάτων αλλά και ως προς το ποσοστό των μακροχρόνιων παθήσεων και ασθενειών, και προέτρεψε τις κυβερνήσεις να κάνουν περισσότερα για να βελτιώσουν τις συνθήκες υγείας των παιδιών.

“Η επένδυση στην αφαίρεση περιβαλλοντικών κινδύνων στην υγεία, όπως η βελτίωση της ποιότητας νερού ή η χρήση καθαρότερων καυσίμων, θα επιφέρει τεράστια ωφέλη υγείας”, είπε.