Η διατροφή δεν μπορεί από μόνη της να αποτρέψει ή να θεραπεύσει τον καρκίνο. Μπορεί, όμως, να αποτελεί μέρος ενός συνολικά πιο υγιεινού τρόπου ζωής και να επηρεάζει ορισμένους παράγοντες που συνδέονται με τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Η βασική ιδέα είναι απλή: το μεγαλύτερο μέρος του πιάτου να αποτελείται από φυτικές τροφές. Σύμφωνα με το Αμερικανικό Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο, ένας χρήσιμος κανόνας είναι τουλάχιστον τα δύο τρίτα του γεύματος να προέρχονται από φυτικές τροφές και έως το ένα τρίτο από ζωικές πρωτεΐνες.
Ποιες τροφές έχουν ξεχωρίσει για τα θρεπτικά και φυτοχημικά συστατικά τους και ποιες είναι προτιμότερο να περιορίζονται;
Οι 14 τροφές που αξίζει να υπάρχουν συχνά στη διατροφή
1. Ντομάτες
Η ντομάτα περιέχει λυκοπένιο, τη χρωστική ουσία που ευθύνεται για το χαρακτηριστικό κόκκινο χρώμα της. Δεν είναι ξεκάθαρο αν η πιθανή προστατευτική δράση της οφείλεται αποκλειστικά στο λυκοπένιο ή και σε άλλα συστατικά.
Ορισμένες μελέτες έχουν συνδέσει την κατανάλωση ντομάτας με χαμηλότερο κίνδυνο για διάφορες μορφές καρκίνου, μεταξύ των οποίων και ο καρκίνος του προστάτη. Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις ότι προϊόντα όπως ο χυμός, η σάλτσα και ο πελτές ντομάτας μπορεί να παρουσιάζουν ισχυρότερη προστατευτική δράση.
2. Πράσινο τσάι
Το πράσινο τσάι έχει μελετηθεί για τις πιθανές αντικαρκινικές του ιδιότητες, αν και τα διαθέσιμα στοιχεία δεν είναι ακόμη αρκετά ώστε να θεωρηθεί μέσο πρόληψης του καρκίνου.
Σε εργαστηριακές έρευνες έχει παρατηρηθεί ότι μπορεί να επιβραδύνει ή να εμποδίσει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων στο παχύ έντερο, το ήπαρ, τον μαστό και τον προστάτη, ενώ αντίστοιχες επιδράσεις έχουν παρατηρηθεί σε πνευμονικό ιστό και δέρμα.
3. Σταφύλια
Τα μοβ και κόκκινα σταφύλια, καθώς και ο χυμός τους, περιέχουν ρεσβερατρόλη, μια ουσία με αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες.
Σε εργαστηριακό επίπεδο, η ρεσβερατρόλη έχει δείξει ότι μπορεί να εμποδίζει κυτταρικές βλάβες που συνδέονται με την ανάπτυξη καρκίνου. Ωστόσο, δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι τα σταφύλια, ο χυμός, το κρασί ή τα συμπληρώματα ρεσβερατρόλης μπορούν να προλάβουν ή να θεραπεύσουν τον καρκίνο.
4. Φασόλια
Τα φασόλια περιέχουν φυτοχημικές ουσίες που μπορεί να προστατεύουν τα κύτταρα από βλάβες οι οποίες ενδέχεται να οδηγήσουν σε καρκίνο.
Εργαστηριακές μελέτες έχουν δείξει ότι ορισμένες από αυτές τις ουσίες επιβραδύνουν την ανάπτυξη όγκων και εμποδίζουν την απελευθέρωση ουσιών που μπορούν να βλάψουν γειτονικά κύτταρα.
5. Μπρόκολο και άλλα σταυρανθή λαχανικά
Το μπρόκολο, το κουνουπίδι, το λάχανο, τα λαχανάκια Βρυξελλών και το bok choy ανήκουν στα σταυρανθή λαχανικά.
Τα συστατικά τους έχουν μελετηθεί για πιθανή προστατευτική δράση απέναντι σε καρκίνους του παχέος εντέρου, του μαστού, του πνεύμονα και του τραχήλου της μήτρας. Τα αποτελέσματα των εργαστηριακών ερευνών είναι ενθαρρυντικά, όμως οι μελέτες σε ανθρώπους έχουν δώσει ανάμεικτα αποτελέσματα.
6. Σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά
Το σπανάκι, το ραδίκι, το σέσκουλο και άλλα σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά προσφέρουν φυτικές ίνες, φυλλικό οξύ και καροτενοειδή.
Τα συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά έχουν συσχετιστεί με πιθανή προστασία από μορφές καρκίνου που αφορούν το στόμα, τον λάρυγγα, το πάγκρεας, τους πνεύμονες, το δέρμα και το στομάχι.
7. Σπαράγγια
Τα σπαράγγια αποτελούν καλή πηγή φυλλικού οξέος, μιας βιταμίνης του συμπλέγματος Β που μπορεί να συμβάλει στην προστασία από καρκίνους του παχέος εντέρου, του ορθού και του μαστού.
8. Αβγά
Τα αβγά συγκαταλέγονται επίσης στις τροφές που παρέχουν φυλλικό οξύ. Η συγκεκριμένη βιταμίνη μπορεί να προσληφθεί από μια ποικιλία τροφών και όχι αποκλειστικά από συμπληρώματα.
9. Φράουλες
Οι φράουλες περιέχουν ελλαγικό οξύ, μια φυτοχημική ουσία με ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
Σε εργαστηριακές μελέτες, το ελλαγικό οξύ έχει δείξει ότι μπορεί να αδρανοποιεί ορισμένες ουσίες που προκαλούν καρκίνο και να επιβραδύνει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων. Δεν υπάρχουν, ωστόσο, επαρκή στοιχεία που να επιβεβαιώνουν αντίστοιχη δράση στους ανθρώπους.
10. Σμέουρα
Όπως και οι φράουλες, τα σμέουρα περιέχουν ελλαγικό οξύ. Η ουσία έχει μελετηθεί για τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να επηρεάζει διαδικασίες που σχετίζονται με την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων.
Τα μέχρι τώρα στοιχεία είναι ενδιαφέροντα, αλλά δεν επαρκούν για να θεωρηθούν τα συγκεκριμένα φρούτα θεραπεία ή αποδεδειγμένο μέσο πρόληψης.
11. Μύρτιλλα
Τα μύρτιλλα είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες. Τα αντιοξειδωτικά μπορούν να βοηθούν στην αντιμετώπιση των ελεύθερων ριζών πριν αυτές προκαλέσουν βλάβες στα κύτταρα.
Παρότι η συγκεκριμένη ιδιότητα έχει ενδιαφέρον σε σχέση με την υγεία, απαιτείται περισσότερη έρευνα για να διευκρινιστεί ο ρόλος τους στην πρόληψη του καρκίνου.
12. Δημητριακά ολικής άλεσης
Τα προϊόντα ολικής άλεσης και τα εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού αποτελούν καλές πηγές φυλλικού οξέος. Η συγκεκριμένη βιταμίνη έχει μελετηθεί για πιθανή προστατευτική δράση απέναντι σε καρκίνους του παχέος εντέρου, του ορθού και του μαστού.
13. Πεπόνι
Το πεπόνι αποτελεί ακόμη μία διατροφική πηγή φυλλικού οξέος. Η πρόσληψη της συγκεκριμένης βιταμίνης είναι προτιμότερο να προέρχεται κυρίως από μια ποικιλία τροφών, όπως φρούτα, λαχανικά και εμπλουτισμένα προϊόντα δημητριακών.
14. Φρούτα και λαχανικά με διαφορετικά χρώματα
Η ποικιλία έχει ιδιαίτερη σημασία. Τα φρούτα και τα λαχανικά διαφορετικού χρώματος παρέχουν διαφορετικά θρεπτικά συστατικά, ενώ η κατανάλωσή τους μπορεί να συμβάλει και στη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους.
Τα περιττά κιλά συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο για αρκετές μορφές καρκίνου, μεταξύ άλλων του παχέος εντέρου, του οισοφάγου και των νεφρών. Ιδιαίτερη θέση στη διατροφή μπορούν να έχουν τα σκούρα πράσινα, κόκκινα και πορτοκαλί λαχανικά.
Οι 5 επιλογές που είναι προτιμότερο να περιορίζουμε
1. Επεξεργασμένα κρέατα
Πάριζα, ζαμπόν, λουκάνικα και χοτ ντογκ είναι παραδείγματα επεξεργασμένων κρεάτων που καλό είναι να καταναλώνονται περιορισμένα.
Η μείωση της κατανάλωσής τους μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου καρκίνου του παχέος εντέρου και του στομάχου. Παράλληλα, η συντήρηση κρέατος με κάπνισμα ή αλάτι αυξάνει την έκθεση σε χημικές ουσίες που ενδέχεται να προκαλούν καρκίνο.
2. Αλκοόλ
Η κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με καρκίνους του στόματος, του λαιμού, του λάρυγγα, του οισοφάγου, του ήπατος και του μαστού. Μπορεί επίσης να αυξήσει τον κίνδυνο για καρκίνο του παχέος εντέρου και του ορθού.
Η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία συνιστά την αποφυγή του αλκοόλ. Εάν κάποιος επιλέξει να πιει, η σύσταση που αναφέρεται στο αρχικό υλικό είναι έως δύο ποτά ημερησίως για τους άνδρες και έως ένα για τις γυναίκες. Για γυναίκες με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού, συνιστάται συζήτηση με γιατρό σχετικά με την προσωπική τους περίπτωση.
3. Κρέας μαγειρεμένο σε πολύ υψηλή θερμοκρασία
Ο τρόπος μαγειρέματος του κρέατος έχει σημασία. Το τηγάνισμα, το ψήσιμο στη σχάρα και το ψήσιμο σε πολύ υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να οδηγήσουν στον σχηματισμό χημικών ουσιών που ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο καρκίνου.
Το βράσιμο, το μαγείρεμα σε χαμηλή θερμοκρασία και το μαγείρεμα στον ατμό φαίνεται να δημιουργούν μικρότερες ποσότητες αυτών των ουσιών.
4. Πρόσθετη ζάχαρη
Η ζάχαρη δεν θεωρείται ότι προκαλεί άμεσα καρκίνο. Μπορεί όμως να καταλαμβάνει στη διατροφή τη θέση τροφών με περισσότερα θρεπτικά συστατικά και να αυξάνει την πρόσληψη θερμίδων.
Η υπερβολική πρόσληψη θερμίδων μπορεί να συμβάλει στο υπερβολικό βάρος και την παχυσαρκία, παράγοντες που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου. Τα φρούτα μπορούν να αποτελέσουν μια πιο θρεπτική επιλογή όταν υπάρχει επιθυμία για κάτι γλυκό.
5. Συμπληρώματα αντί για πραγματικές τροφές
Τα συμπληρώματα διατροφής δεν αποτελούν υποκατάστατο μιας ισορροπημένης διατροφής. Η Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία και το Αμερικανικό Ινστιτούτο Έρευνας για τον Καρκίνο τονίζουν τη σημασία της πρόσληψης θρεπτικών συστατικών από τρόφιμα, όπως οι ξηροί καρποί, τα φρούτα και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά.
Με άλλα λόγια, ο στόχος δεν είναι να αναζητούμε ένα «μαγικό» τρόφιμο ή ένα χάπι με αντικαρκινικές ιδιότητες, αλλά να δημιουργούμε συνολικά καλύτερες διατροφικές συνήθειες.
Και τα υγρά έχουν τον ρόλο τους
Το νερό δεν αποτελεί τροφή, όμως αξίζει να βρίσκεται στην καθημερινή εικόνα. Η επαρκής κατανάλωση υγρών μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο καρκίνου της ουροδόχου κύστης, καθώς το νερό αραιώνει πιθανές καρκινογόνες ουσίες και η συχνότερη ούρηση μειώνει τον χρόνο κατά τον οποίο αυτές παραμένουν σε επαφή με το εσωτερικό τοίχωμα της ουροδόχου κύστης.
Το βασικό συμπέρασμα
Δεν υπάρχει μία τροφή που να «πολεμά» μόνη της τον καρκίνο. Η εικόνα που προκύπτει είναι διαφορετική: περισσότερα φυτικά τρόφιμα, ποικιλία στο πιάτο, περιορισμός των επεξεργασμένων κρεάτων και του αλκοόλ και προσοχή στον τρόπο μαγειρέματος του κρέατος.
Οι πιθανές αντικαρκινικές ιδιότητες αρκετών τροφών που αναφέρονται παραπάνω εξακολουθούν να ερευνώνται, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις τα εργαστηριακά ευρήματα δεν έχουν επιβεβαιωθεί επαρκώς σε ανθρώπους. Επομένως, δεν πρέπει να παρουσιάζονται ως θεραπεία ή εγγυημένη πρόληψη του καρκίνου.
Πηγή: WebMD
