Μια τραγική είδηση από τη Λουιζιάνα επαναφέρει στο προσκήνιο τους κινδύνους που μπορεί να κρύβει η κολύμβηση σε ζεστά γλυκά νερά, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Η 8χρονη Lillian Smart, από το Ruston της βόρειας Λουιζιάνα, πέθανε στις 22 Αυγούστου, μία ημέρα μετά τα όγδοα γενέθλιά της, σύμφωνα με την οικογένειά της. Η μικρή είχε νοσηλευτεί με λοίμωξη από Naegleria fowleri, μια εξαιρετικά σπάνια αμοιβάδα που μπορεί να προκαλέσει τη λεγόμενη πρωτοπαθή αμοιβαδική μηνιγγοεγκεφαλίτιδα (PAM).
Το υπουργείο Υγείας της Λουιζιάνα είχε ανακοινώσει στις 19 Αυγούστου περιστατικό λοίμωξης από Naegleria fowleri και είχε εκτιμήσει ότι η έκθεση πιθανότατα συνέβη κατά τη διάρκεια κολύμβησης στη Lake Claiborne, περίπου 48 χιλιόμετρα από το Ruston.
Τι είναι η «αμοιβάδα που τρώει τον εγκέφαλο»
Η Naegleria fowleri είναι ένας μικροσκοπικός μονοκύτταρος οργανισμός που ζει κυρίως σε ζεστά γλυκά νερά, όπως λίμνες, ποτάμια και θερμές πηγές.
Το σημαντικό είναι ότι η λοίμωξη δεν προκαλείται απλώς επειδή κάποιος κολύμπησε σε τέτοιο νερό. Η αμοιβάδα πρέπει να εισέλθει από τη μύτη και στη συνέχεια να μετακινηθεί προς τον εγκέφαλο, όπου μπορεί να προκαλέσει την εξαιρετικά σοβαρή λοίμωξη PAM.
Η ονομασία «αμοιβάδα που τρώει τον εγκέφαλο» είναι δημοσιογραφικός όρος που χρησιμοποιείται ευρέως, επειδή η λοίμωξη προκαλεί καταστροφή εγκεφαλικού ιστού. Η επιστημονική ονομασία της λοίμωξης είναι πρωτοπαθής αμοιβαδική μηνιγγοεγκεφαλίτιδα.
Δεν κολλάει με το να πιούμε το νερό
Αυτό είναι ένα σημαντικό σημείο που πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς.
Σύμφωνα με το CDC, η Naegleria fowleri δεν προκαλεί λοίμωξη όταν καταπιούμε μολυσμένο νερό. Ο κίνδυνος αφορά κυρίως την περίπτωση που το νερό εισέλθει στη μύτη.
Επίσης, η λοίμωξη δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Πόσο συχνή είναι;
Παρά τη σοβαρότητά της, η λοίμωξη είναι εξαιρετικά σπάνια.
Τα στοιχεία του CDC καταγράφουν 173 περιστατικά στις ΗΠΑ από το 1937 έως και το 2025.
Επομένως, οι γονείς δεν χρειάζεται να θεωρούν ότι κάθε κολύμπι σε λίμνη ή ποτάμι αποτελεί πιθανή έκθεση. Ωστόσο, επειδή η λοίμωξη είναι πολύ σοβαρή, οι ειδικοί συστήνουν συγκεκριμένα μέτρα προφύλαξης όταν κάποιος κολυμπά σε ζεστά γλυκά νερά.
Ποια συμπτώματα πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς
Τα πρώτα συμπτώματα της PAM μπορεί να μοιάζουν με εκείνα μιας κοινής λοίμωξης.
Σύμφωνα με το CDC, μπορεί να περιλαμβάνουν:
- έντονο πονοκέφαλο
- πυρετό
- ναυτία
- εμετούς
Καθώς η νόσος εξελίσσεται, μπορεί να εμφανιστούν σοβαρότερα νευρολογικά συμπτώματα. Η εξέλιξη μπορεί να είναι γρήγορη, γι’ αυτό το CDC συνιστά άμεση αναζήτηση ιατρικής βοήθειας όταν υπάρχουν σχετικά συμπτώματα μετά από πιθανή έκθεση.
Εάν ένα παιδί εμφανίσει ξαφνικά έντονο πονοκέφαλο, πυρετό, ναυτία ή εμετούς μετά από κολύμπι σε ζεστό γλυκό νερό, οι γονείς πρέπει να επικοινωνήσουν άμεσα με γιατρό και να αναφέρουν την πιθανή έκθεση στο νερό.
Πώς μπορούν να προστατευτούν τα παιδιά
Το CDC συστήνει συγκεκριμένες προφυλάξεις για όσους κολυμπούν ή κάνουν δραστηριότητες σε ζεστά γλυκά νερά.
Αποφύγετε την κατάδυση σε ζεστά γλυκά νερά
Η κατάδυση και γενικότερα δραστηριότητες που κάνουν το νερό να εισέρχεται στη μύτη αυξάνουν την πιθανότητα έκθεσης.
Χρησιμοποιήστε κλιπ μύτης
Εάν ένα παιδί πρόκειται να κολυμπήσει σε ζεστό γλυκό νερό, το nose clip, δηλαδή το ειδικό κλιπ που κλείνει τα ρουθούνια, μπορεί να περιορίσει την είσοδο νερού στη μύτη.
Μην ανακατεύετε τον βυθό
Το CDC συνιστά να αποφεύγεται η ανατάραξη του ιζήματος σε ρηχές περιοχές ζεστού γλυκού νερού, καθώς η αμοιβάδα μπορεί να βρίσκεται στο ίζημα.
Ιδιαίτερη προσοχή όταν το νερό είναι πολύ ζεστό
Η Naegleria fowleri ευνοείται από τις υψηλές θερμοκρασίες του γλυκού νερού. Οι περισσότερες λοιμώξεις έχουν συνδεθεί με κολύμβηση ή άλλες δραστηριότητες σε ζεστά γλυκά νερά, όπως λίμνες και ποτάμια.
Τι ισχύει για τις πισίνες;
Μια σωστά συντηρημένη και επαρκώς απολυμασμένη πισίνα δεν αποτελεί τον ίδιο κίνδυνο.
Το CDC αναφέρει ότι δεν μπορεί να προκληθεί PAM από κολύμπι ή παιχνίδι σε πισίνα που έχει καθαριστεί, συντηρείται και απολυμαίνεται σωστά.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλες οι πισίνες είναι αυτομάτως ασφαλείς. Η σωστή συντήρηση και απολύμανση του νερού είναι καθοριστικής σημασίας.
Τι πρέπει να κρατήσουν οι γονείς
Η τραγική περίπτωση της 8χρονης στη Λουιζιάνα είναι μια υπενθύμιση ότι οι γονείς χρειάζεται να γνωρίζουν τους πιθανούς κινδύνους χωρίς όμως να δημιουργείται αδικαιολόγητος φόβος.
Η λοίμωξη από Naegleria fowleri είναι εξαιρετικά σπάνια, αλλά μπορεί να είναι θανατηφόρα. Ο βασικός κίνδυνος αφορά την είσοδο μολυσμένου ζεστού γλυκού νερού στη μύτη.
Γι’ αυτό, όταν η οικογένεια επιλέγει λίμνες, ποτάμια ή άλλους φυσικούς υδάτινους χώρους για κολύμπι, αξίζει να ακολουθεί τις τοπικές οδηγίες και να λαμβάνει απλά μέτρα προστασίας.
Το ζητούμενο δεν είναι να φοβίσουμε τα παιδιά για το νερό. Είναι να γνωρίζουμε πότε χρειάζεται περισσότερη προσοχή.
