«Στο Άουσβιτς ήσουν απλά ένας αριθμός. Ήμουν κατά 90% νεκρός, σκελετός, περπατούσα με σπασμένα πόδια»

Ο Χένρι Κίσκα γνωρίζει ότι θα υπάρξει ένα τίμημα λέγοντας την ιστορία του: άγρυπνες νύχτες, όπου ο τρόμος επιστρέφει από το παρελθόν στο παρόν.

Όμως, γνωρίζει επίσης, ότι η ιστορία του πρέπει να ειπωθεί. Ο Χένρι είναι ένας από τους επιζήσαντες Εβραίους του στρατοπέδου συγκέντρωσης του Άουσβιτς.

Ο στρατόπεδο μαζικής εξόντωσης των Ναζί δημιουργήθηκε στην κατεχόμενη νότια Πολωνία κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο σαν μία ρωγμή στην επιφάνεια της Γης, όπου από μέσα φαινόταν ξεκάθαρα η Κόλαση.

«Δεν μπορούσες να επιβιώσεις στο Άουσβιτς. Το μέρος από μόνο του ήταν ο ίδιος ο θάνατος», λέει ο Χένρι, 76 χρόνια αφότου απελευθερώθηκε. 

«Στο στρατόπεδο δεν είχες όνομα. Ήσουν απλά ένας αριθμός γραμμένος πάνω στο μπράτσο σου», συνεχίζει.

Θυμάται εκείνη την ανατριχιαστική στιγμή, όταν προσπαθεί μετά βίας να φωνάξει στα γερμανικά τον αριθμό του, καθώς έτσι απαιτούσαν οι φρουροί: 177789 

«Χουντερτζιμπενουντιζιμπτσιγκταουζεντζιμπενχονυντερτνοινουντάχτσιγκ»: Ναι όλο αυτό στα γερμανικά!

Ο Χένρι γεννήθηκε στις Βρυξέλλες από γονείς Εβραίους που εκδιώχθηκαν και κατέφυγαν στη δυτική Ευρώπη, προκειμένου να αναζητήσουν μία καλύτερη ζωή. Όταν η Ναζιστική Γερμανία εισέβαλε και υπέταξε το Βέλγιο, έφυγαν χωρίς να έχουν πουθενά να κρυφτούν.

Την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου του 1942, τους έβγαλαν από το σπίτι τους στην Rue Coenraets. Οι Γερμανοί στρατιώτες που βρίσκονταν παραταγμένοι στο δρόμο, στη μέση της νύχτας πήγαιναν από κτήριο σε κτήριο φωνάζωντας: «Alle Juden raus!» (Όλοι οι Εβραίοι έξω!). Ήταν 16 ετών.

Μέσα σε μία εβδομάδα, η οικογένεια βρισκόταν μέσα ένα κονβόι από βαγόνια τρένου, καθ’ οδόν για την Πολωνία. Ο Χένρι και ο πατέρας του αποβιβάστηκαν μαζί με άλλους άνδρες στην μικρή πόλη Kosel. Θα δούλευαν ως κρατούμενοι εργάτες, που η μοίρα τους θα ήταν οι θάλαμοι αερίων, αν το Τρίτο Ράιχ δεν θα τους χρειαζόταν πια. 

Οι γυναίκες της οικογένειας, η μητέρα του Χένρι, οι αδελφές του και η θεία το μεταφέρθηκαν στο Άουσβιτς και με το που έφτασαν εκτελέστηκαν στους θαλάμους αερίους και τα κρεματόρια.

«Ήταν το μόνο στρατόπεδο συγκέντρωσης της ιστορίας του κόσμου, όπου πέθαναν εκατομμύρια άνθρωποι. Το μόνο, το Άουσβιτς. Ήταν τρομακτικό και τώρα είμαι ένας από τους τελευταίους επιζήσαντες», λέει ο Χένρι.

Ο κυνισμός των Ναζί στη διαχείριση αυτών των στρατοπέδων ήταν υποδειγματικός. Για να διευκολυνθεί ο χειρισμός των εισερχόμενων μεταφορών, η μυθοπλασία (για το πού μεταφέρονται) διαρκούσε μέχρι την τελευταία στιγμή, ότι τα βαγόνια με τους στοιβαγμένους Εβραίους θα κατέληγαν σε κοινά ντους για να ξεψειριστούν έπειτα από τα μακρά ταξίδια χωρίς νερό ή τουαλέτα. Ούτε καν. Δεν υπήρχε νερό στα ντους. Οι αρχές του στρατοπέδου τα είχαν γεμίσει με το φονικό αέριο Zyklon B, το οποίο ήταν παρασιτοκτόνο.

Στην πιο «πολυάσχολη»ημέρα του στρατοπέδου το 1944, 24.000 Ούγγροι Εβραίοι δολοφονήθηκαν και τα σώματά τους κάηκαν σε ειδικά χτισμένους φούρνους.  Όταν έφτασαν οι πρώτες μονάδες του Σοβιετικού Στρατού, το Άουσβιτς ήταν σχεδόν ερημωμένο.

Οι Ναζί είχαν εξαναγκάσει τους εξαθλιωμένους από την πείνα κρατουμένους σε «πορείες θανάτου» προς τα στρατόπεδα της Γερμανίας.

Απελευθερώθηκε από το Buchenwald το 1945. Τότε, ο Χένρι ήταν ένας ψηλός 19χρονος που ζύγιζε μόλις 39 κιλά και υπέφερε από τα τα τραύματα της μακράς αυτής πορείας με σπασμένα και ματωμένα πόδια μέσα στα χιόνια του Ιανουαρίου της Ανατολικής Ευρώπης.

«Ήμουν κατά 90% νεκρός.  Ένας σκελετός. Έμεινα πολλούς μήνες στο σανατόριο και σε νοσοκομείο», θυμάται ο Χένρι.

Για χρόνια αφότου τελείωσε ο πόλεμος, ο Χένρι δεν μπορούσε να ξεχάσει αυτόν τον πόνο που τράβηξε. Παντρεύτηκε, άνοιξε κατάστημα με τη σύζυγό τους και απέκτησαν τέσσερα παιδιά, εννέα εγγόνια και 14 δισέγγονα.

Ο άνθρωπος που κοίταξε κατάματα τον θάνατο βρήκε τη δύναμη να δημιουργήσει μία νέα ζωή. Άρχισε να δίνει διαλέξεις σε σχολεία, νιώθοντας την ανάγκη να μοιραστεί τον πόνο που έζησε ο ίδιος προκειμένου να διασφαλίσει ότι κανείς στο μέλλον δεν θα ξεχάσει.

Η κόρη του, η οποία τον βοήθησε να γράψει το δικό του βιβλίο, επισημαίνει αυτήν την τεράστια σημασία του να ακούς από επιζώντες σαν τον Χένρι το σκοτεινό αυτό κεφάλαιο της Ιστορίας.

Ο Χένρι νιώθει απογοήτευση για τον τρόπο που έχει επιβιώσει ο αντισημιτισμός στον σύγχρονο κόσμο, παρά το Ολοκαύτωμα.  «Γιατί κάνουν εχθρούς τους Εβραίους; Δεν έχουμε όπλα, είμαστε αθώοι. Γιατί μας μισούν τόσο», λέει ο ίδιος.

Όμως ταυτόχρονα, νιώθει και χαρούμενος να μιλά για πράγματα που εκείνος θα προτιμούσε να ξεχάσει, αλλά να θυμηθούμε όλοι εμείς.

Η 27η Ιανουαρίου ανακηρύχθηκε από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ως η Διεθνή Ημέρα μνήμης για τα θύματα του Ολοκαυτώματος από το ναζιστικό καθεστώς κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Επιλέχθηκε αυτή η ημέρα καθώς ήταν 27 Ιανουαρίου 1944, όταν απελευθερώθηκε το Άουσβιτς.