Έκθεση – αφιέρωμα στον μετρ της φωτογραφίας Γιώργο Λανίτη στον Πολυχώρο Εκδόσεων «Εν Τύποις»

Φωτογραφίες του σπουδαίου φωτογράφου, πρωτοπόρου στην καλλιτεχνική φωτογραφία και τον κινηματογράφο, Γιώργου Λανίτη θα εκτίθενται από την Πέμπτη 22 Οκτωβρίου στον πολυχώρο των Εκδόσεων «Εν Τύποις» στη Λευκωσία.

Πολυτάλαντος και χαρισματικός ο Γιώργος Λανίτης έβαλε την υπογραφή του στην καλλιτεχνική φωτογραφία, τον κινηματογράφο, αλλά και τα γραφόμενά του.

Στα εγκαίνια της έκθεσης θα μιλήσουν επιφανείς καθηγητές, όπως η Θεοπίστη Στυλιανού – Lambert, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο τμήμα Πολυμέσων και Γραφικών Τεχνών του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου και ο κ.Νικόλας Λαμπούρης, επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Τεχνών και Επικοινωνίας του Πανεπιστημίου Frederick.

Η έκθεση θα διαρκέσει από τις 22 Οκτωβρίου έως τις 6 Νοεμβρίου 2020, από Δευτέρα ως Παρασκευή (9πμ – 1μμ και 4μμ-8μμ).

Ο άνθρωπος που φωτογράφισε από τον Μακάριο μέχρι τον Μάο Τσε Τούνγκ

Ο Γιώργος Λανίτης υπήρξε πρωτοπόρος στους τομείς της καλλιτεχνικής φωτογραφίας και του κινηματογράφου.

Σε ηλικία μόλις δεκαεφτά ετών, οργάνωσε φωτογραφική έκθεση, την πρώτη σχολική έκθεση που έγινε ποτέ στην Κύπρο. Στο Λονδίνο όπου σπούδαζε βοήθησε τον καθηγητή του και διάσημο καλλιτέχνη Dennis Bowen, να ιδρύσει την πρώτη πινακοθήκη αφηρημένης τέχνης και φωτογραφίας στο Λονδίνο, το New Vision Centre. Υπήρξε εκδότης του περιοδικού Cyprus Diplomatist.

Εντυπωσίασε τους συμπατριώτες του με την έκθεση φωτογραμμάτων, μια μορφή φωτογραφικής τέχνης που ήταν σχεδόν άγνωστη τη δεκαετία του ‘50 στον ελληνικό κόσμο.

Για πρώτη φορά δημοσιεύεται η φωτογραφία όπου ο Γιώργος Πολ. Γεωργίου ζωγραφίζει τον Γιώργο Λανίτη. Ο πίνακας αυτός έχει μεγάλη συναισθηματική και προσωπική αξία γιατί έμεινε στο Πελλαπαϊς όπου ζούσε ο ΓΛ μέχρι την εισβολή και χάθηκε με όλα του τα αρνητικά, φωτογραφίες, πίνακες, εικόνες και όλη την καλλιτεχνική του δημιουργία μέχρι το 1974.

Με τον Γιώργο Πολ. Γεωργίου, έναν από τους σημαντικότερους Κύπριους ζωγράφους, ο Γιώργος Λανίτης γύρισε ολόκληρη την Κύπρο και γνώρισαν το νησί βήμα προς βήμα. Ο Γεωργίου έκανε σκίτσα και ο Λανίτης φωτογράφιζε τόπους και ανθρώπους. Με το υλικό αυτό δημοσίευσε το 1965 το πρώτο του βιβλίο «Νάσος τας Αφροδίτας», που την εποχή εκείνη σημείωσε μια άνευ προηγουμένου κυκλοφοριακή επιτυχία.

Ο Γιώργος Λανίτης φωτογράφισε σημαντικές προσωπικότητες όπως είναι ο Μάο Τσε Τουνγκ, ο Ντεγκ Ξιάο Πιγκ, ο Γιαβαχάρλαλ Νεχρού, ο Στρατηγός Ντε Γκωλ, ο Γουίνστον Τσόρτσιλ, ο Λύντον Τζόνσον, ο Γκαμάλ Άμπτελ Νάσσερ, η Ιντίρα Γκάντι, ο Βίλλυ Μπραντ, ο Πάμπλο Πικάσο, η Μαργκό Φοντέιν, η Μέριλιν Μονρόε, ο Λόρενς Oλίβιε, ο Μιχάλης Κακογιάννης, ο Τζούλιους Νιερέρε, ο Κέννεθ Καούντα, η Βασίλισσα Ελισάβετ και, βεβαίως, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος.

Η ζωή και το έργο του

Γεννήθηκε στην Αμμόχωστο στις 23 Φεβρουαρίου του 1936 και μεγάλωσε και εργάστηκε στη Λευκωσία.

Φοίτησε στο Παγκύπριο Γυμνάσιο, σπούδασε Επικοινωνία και Τέχνες στο College of Printing του Λονδίνου, Δημιουργική Φωτογραφία στο Folkwangeschule für Gestaltung στο Essen Werden και Kινηματογράφο στην Deutche Film-und-Fernsehakademie στο Δυτικό Βερολίνο.

Εργάστηκε στην εφημερίδα Times of Cyprus και στο B.B.C.

Διορίστηκε Αρχικινηματογραφιστής και Τμηματάρχης Διεθνών και Δημοσίων Σχέσεων στο Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου.

Εργάστηκε ως Σύμβουλος Τύπου στην Κυπριακή Υπάτη Αρμοστεία στο Λονδίνο και εξελέγη Γενικός Γραμματέας του Οργανισμού Τεχνών της Κοινοπολιτείας.

Υπήρξε εκδότης του περιοδικού Cyprus Diplomatist και για 24 χρόνια διατηρούσε τακτική στήλη στην εβδομαδιαία εφημερίδα «The Cyprus Weekly».

Eνώ ήταν ακόμα σπουδαστής στο College of Printing στο Λονδίνο, του απονεμήθηκε η τιμητική διάκριση Associate of the Royal Photographic Society και Fellow of the Royal Society of Arts.

Το 1960 ίδρυσε τη Φωτογραφική Εταιρεία Κύπρου.

Το 1957 προσλήφθηκε στην τότε Κυπριακή Ραδιοφωνική Υπηρεσία, πριν να μεταδοθούν οι πρώτες εικόνες στον αέρα και εκπαίδευσε μια κινηματογραφική μονάδα νέων ανθρώπων που έγινε τελικά, σύμφωνα με το BBC, μια από τις καλύτερες κινηματογραφικές μονάδες της Ευρώπης.

Σκηνοθέτησε περίπου 15 ταινίες και υπήρξε διευθυντής φωτογραφίας σε άλλες τέσσερις. Παράλληλα, δημιούργησε το πρώτο αθλητικό πρόγραμμα στην κυπριακή τηλεόραση «Ο Κόσμος των Σπορ».

Η πρώτη μαυρόασπρη ταινία που παρουσίασε η κυπριακή τηλεόραση «Στα Βήματα του Αποστόλου Βαρνάβα», γυρίστηκε από τον Γιώργο Λανίτη.

Στην πρώτη έγχρωμη ταινία του ΡΙΚ «Το Νησί της Αφροδίτης» ήταν διευθυντής φωτογραφίας και έκανε το μοντάζ. Η ταινία αυτή έλαβε το Γ’ βραβείο καλύτερης ξένης ταινίας στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1965.

Η ταινία του, «Επικοινωνία», έλαβε δύο βραβεία στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1970, το βραβείο καλύτερης ταινίας μικρού μήκους ντοκιμαντέρ και το β’ βραβείο κριτικών καλύτερης ταινίας μικρού μήκους.

Ιππότης του Τάγαμτος της Αγίας Αικατερίνης

Για την ταινία του για το Σινά και την Αγία Αικατερίνη αναγορεύτηκε Ιππότης του Τάγματος της Αγίας Αικατερίνης.

Ξεχωριστή θέση κατέχουν και οι ταινίες του «Στα περίχωρα της Κερύνειας», βασισμένη στο ποίημα του Γιώργου Σεφέρη, «Ες Γην Εναλίαν Κύπρον», «Το Κάστρο της Κερύνειας», «Τρόοδος» και «Poèmes d’Amour».

Ως αρχικινηματογραφιστής, συνόδευσε τον Πρόεδρο Μακάριο σε πολλά από τα ταξίδια του.

Μέχρι τo 1974 ζούσε στο Μπελλαπάις σ’ ένα σπίτι που είχε διαμορφώσει με ιδιαίτερη αγάπη και γούστο ως κατοικία, εργαστήριο και χώρο τέχνης.

Συνεπεία της τουρκικής εισβολής, τον Ιούλιο του 1974, έχασε όλα του τα αρνητικά, τη συλλογή των φωτογραφιών του, τον εξοπλισμό του, τις αντίκες του, βιβλία, πίνακες και το σπίτι του.

Oι φωτογραφίες έχουν εκτεθεί στη δική του πινακοθήκη, την «L’Artiste Assoiffé», στο χωριό Ψευδάς, στην επαρχία Λάρνακας όπου ζούσε τα τελευταία 25 χρόνια.

Του απoνεμήθηκε η διάκριση Maître de la Fédération Internationale de l’Art Photοgraphique (MFIAP).

Το 2004 ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας του απένειμε την υψηλότερη πολιτιστική διάκριση για τη συμβολή του στις Τέχνες.

Ο Γιώργος Λανίτης πέθανε το 2005.

*Πολυχώρος Εκδόσεων «Εν Τύποις» (Χιλής 26, Παλλουριώτισσα, Λευκωσία)