Συντάκτης: Σοφία Κωστάρα

«Αν και η σχολική χρονιά φτάνει στο τέλος της, με απασχολεί ένα θέμα με την 6χρονη κόρη μου και φαντάζομαι ότι θα το αντιμετωπίσω και του χρόνου και θα ήθελα τη γνώμη σας. Η κόρη μου περνάει πολλές ώρες μπροστά στην τηλεόραση όταν έχει τελειώσει από τα άλλα που πρέπει να κάνει μέσα στην ημέρα της. Δεν ακούει κανέναν σε αυτό και δεν ξέρω πώς να το χειριστώ». Κα. Μαίρη

Είτε μας αρέσει, είτε όχι η τηλεόραση έχει γίνει αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής μας και τα σημερινά παιδιά δεν μπορούν να φανταστούν την ζωή τους χωρίς αυτή (όπως και χωρίς κινητό, γιατί πολύ απλά δεν ξέρουν πώς είναι η ζωή χωρίς αυτά, είναι αυτονόητα!)

Από την άλλη πλευρά, ο ελεύθερος χρόνος στα παιδιά είναι απαραίτητος και επιβεβλημένος. Και όταν λέμε «ελεύθερο χρόνο» εννοούμε ακριβώς αυτό, δηλαδή το παιδί δεν έχει να κάνει τίποτα συγκεκριμένο και είναι ελεύθερο να επιλέξει το ίδιο τον τρόπο με τον οποίο θα περάσει αυτό τα διάστημα της ημέρας.

Οι γονείς συνήθως λένε: «Τώρα που είναι μικρό, μπορεί και πρέπει να αξιοποιήσει αποτελεσματικά τον χρόνο του». Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα το πρόγραμμα του παιδιού να επιβαρύνεται με μια σειρά από εξωσχολικές δραστηριότητες και έτσι το παιδί να κουράζεται, να εκνευρίζεται και να μην εκτονώνεται όπως πρέπει.

Χρήσιμο είναι μέσα στην εβδομάδα να υπάρχουν κάποιες ώρες, όπου το παιδί θα είναι αυτό που θα αποφασίζει για τον χρόνο του και πώς θα το «περάσει». Επιπλέον, είναι πολύ σημαντικό, το παιδί να (συν)αποφασίζει με το γονιό τις εξωσχολικές δραστηριότητες που θα λάβει μέρος. Αν και μερικές για τους γονείς είναι «αναπόφευκτες» όπως πχ. οι ξένες γλώσσες για το παιδί, κάποιες άλλες σίγουρα έχουν να κάνουν με τα ενδιαφέροντα και τις προτιμήσεις των παιδιών.

Για παράδειγμα ένα παιδί μπορεί να προτιμά ένα συλλογικό άθλημα, όπως το ποδόσφαιρο, ενώ κάποιο άλλο να του αρέσει να ζωγραφίζει, κτλ. Ακούστε και παρατηρήστε το παιδί σας για να ανιχνεύσετε αυτά τα ιδιαίτερα ενδιαφέροντα και έτσι να επιλέξετε από κοινού κάτι που θα το ευχαριστεί. Επίσης, είναι σημαντικό να δώσουμε στο παιδί τη δυνατότητα της επιλογής, αλλά και της δοκιμής. Μπορεί ένα παιδί να χρειαστεί να περάσει από μια σειρά δραστηριοτήτων προκειμένου να καταλήξει σε εκείνη που του ταιριάζει καλύτερα.

Στόχος των εξωσχολικών δραστηριοτήτων πρέπει να είναι:

– Η εκμάθηση κανόνων

– Η ανάπτυξη του πνεύματος συνεργασίας

– Η ενίσχυση των δυνατών σημείων και η τόνωση του αυτό-συναισθήματος

– Η κοινωνικοποίηση

Και όχι το «ξεφόρτωμα» των παιδιών προκειμένου να έχουν οι γονείς λίγο περισσότερο ελεύθερο χρόνο για εκείνους., ούτε η ανάγκη των γονιών να δείξουν πόσο «καλοί γονείς» είναι στο ευρύτερο κοινωνικό τους περιβάλλον.

Η τηλεόραση είναι ένα σημαντικό «μέσο αξιοποίησης» του ελεύθερου χρόνου για τα παιδιά. Για να κατανοήσουμε τη σχέση του παιδιού με την τηλεόραση, είναι πολύ βοηθητικό να τα παρατηρήσουμε και να καταγράψουμε τις συνήθειές τους, τα προγράμματα που παρακολουθούν, τον τρόπο που παρακολουθούν, κτλ.

Έχοντας παρατηρήσει όλα αυτά, αλλά και λαμβάνοντας υπόψη τα παρακάτω θα μπορέσετε να βοηθήσετε το παιδί σας να δώσει στην τηλεόραση το χώρο και το χρόνο που πρέπει στη ζωή του (πριν από αυτό όμως σκεφτείτε τον χρόνο που έχει στην δική σας ζωή…!).

Είναι σημαντικό να του δείξουμε και εμείς ότι δεν εξαρτόμαστε από την τηλεόραση. Όταν το παιδί μεγαλώνει σε ένα σπίτι όπου η τηλεόραση είναι ανοιχτή όλη μέρα, ακόμα και όταν δεν βλέπει κανείς κάτι συγκεκριμένο, είναι λογικό να της δώσει μεγαλύτερη σημασία απ’ ότι πρέπει. Δεν χρειάζεται η τηλεόραση να βρίσκεται στο κέντρο του χώρου, αλλά και της οικογενειακής ζωής.

Πάρτε λίγο χρόνο όταν τα παιδιά σας βλέπουν τηλεόραση και συζητήστε μαζί τους. Δεν χρειάζεται να γίνετε ενοχλητικοί, αλλά να σας δοθεί η αφορμή για συζήτηση μέσα από αυτό που βλέπει το παιδί.

Γενικότερα αφιερώστε χρόνο στα παιδιά σας, ανεξαρτήτως τηλεόρασης.

Μην κάνετε την τηλεόραση συνεχώς επίκεντρο της διαμάχης σας με τα παιδιά, συζητήστε το θέμα και (επιτέλους!) ακούστε και την δική τους άποψη.

Η απόλυτη διακοπή της τηλεόρασης, δεν θα φέρει κανένα αποτέλεσμα, μόνο εκνευρισμό και έντονες διαμάχες. Μειώστε την σταδιακά, δίνοντας εναλλακτικές στα παιδιά να κάνουν κάτι άλλο, αντί αυτού (το διάβασμα δεν είναι εναλλακτική!)

Όσο πιο μικρά είναι τα παιδιά, τόσο λιγότερο έχουν ανάγκη την τηλεόραση. Σκεφτείτε ότι ένα παιδί κάτω των 4 και 5 ετών δεν μπορεί να καταλάβει τη συνέχεια μια ταινίας. Είναι στο χέρι μας λοιπόν να εκπαιδεύσουμε τα παιδιά μας έτσι ώστε να μην εξαρτηθούν από αυτή.

Από τη στιγμή που η τηλεόραση επιτρέπεται, σημαίνει κυρίως διασκέδαση, χαλάρωση, κτλ. Δεν είναι ώρα για διδάγματα, όταν βλέπει το αγαπημένο του τηλεοπτικό προϊόν. Έχετε όλο το χρόνο να το κάνετε αργότερα.

Επίσης, να θυμόσαστε ότι, κανένα μέσο δεν είναι βλαβερό από μόνο του, ο ρόλος που το επιτρέπουμε να πάρει στη ζωή μας όμως, μπορεί να το κάνει.

Άλλωστε η τηλεόραση είναι (και πάλι θέλοντας και μη) μια από τις βασικότερες πηγές πληροφοριών (αν όχι η βασικότερη μαζί με τους υπολογιστές) τόσο για μας, όσο και για τα παιδιά μας. Και σίγουρα αν σας ρωτούσαν, αν θέλετε τα παιδιά σας να υστερούν σε πληροφόρηση, θα λέγατε ‘σίγουρα όχι’. Επιλέξτε σωστά και αναπτύξτε κριτική σκέψη στα παιδιά σας για να φτάσει σε σημείο να επιλέγει και το ίδιο.

Eυαγγελία Κλείτσα

Ψυχολόγος

Ο κύριος λόγος για τον οποίο τα παιδιά παθαίνουν περισσότερες λοιμώξεις του μέσου ωτός (μέση ωτίτιδα) σε σχέση με τους ενήλικες, είναι η κακή λειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας που συνδέει το μέσο αυτί με το πίσω μέρος της μύτης. Ο σωλήνας αυτός αναπτύχθηκε, ώστε να υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση του αέρα στο εξωτερικό του αυτιού και να απομακρύνεται το υγρό στην περίπτωση λοίμωξης. Η ευσταχιανή σάλπιγγα ενός παιδιού και ενός ενήλικου ατόμου δεν λειτουργούν με τον ίδιο τρόπο για διάφορους λόγους. Θα ήταν υπερβολικά απλουστευμένο να πούμε, ότι στα παιδιά η σάλπιγγα αυτή είναι πολύ στενότερη.

Εκτός από αυτό, υπάρχουν και πολλοί άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν τη λειτουργία της, όπως το μέγεθος, η γωνία, η δράση των μυών, υπεύθυνων για το άνοιγμα της σάλπιγγας και πολλά άλλα, αναφέρει ο Παύλος Τσολαρίδης, M.D. Ωτορινολαρυγγολόγος – Χειρουργός κεφαλής & τραχήλου.

Συμπερασματικά, τα αυτιά των παιδιών δεν αερίζονται τόσο καλά όσο τα αυτιά των ενηλίκων. Ακριβώς όπως και με όλες τις άλλες ιδιαιτερότητες της ανθρώπινης ανατομίας, η λειτουργία της ευσταχιανής σάλπιγγας διαφέρει από άτομο σε άτομο. Μερικά παιδιά παθαίνουν πολύ συχνά λοιμώξεις σε όλα τα μέρη του αυτιού, ενώ κάποια άλλα δεν τις παθαίνουν ποτέ. Συνολικά, τα μικρά παιδιά είναι πιο επιρρεπή σε μολύνσεις και συσσώρευση υγρού στα αυτιά. Η κατάσταση βελτιώνεται όταν τα περισσότερα παιδιά φτάνουν στην ηλικία των 4-6 ετών, επειδή η σάλπιγγα ωριμάζει αρκετά και λειτουργεί όπως και στους ενήλικες.

Εκτός από τα προβλήματα με την ευσταχιανή σάλπιγγα, τα μικρά παιδιά έχουν ανώριμο ανοσοποιητικό σύστημακαι συνέχεια βρίσκονται σε επαφή με άλλα άρρωστα παιδιά στο σχολείο ή στο νηπιαγωγείο. Οι λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού (όπως το κοινό κρυολόγημα) είναι πιο συχνές στα παιδιά, και αυτό μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργία της σάλπιγγας και άσχημες λοιμώξεις στο σωλήνα με έντονο πρήξιμο στους τοίχους.

Οι αλλεργίες είναι συχνές στα παιδιά, αλλά δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία που να δείχνουν ότι αποτελούν αιτία λοιμώξεων στα αυτιά. Παρά το γεγονός ότι οι αλλεργίες μπορούν και οπωσδήποτε πρέπει να αντιμετωπίζονται, η θεραπεία δεν φαίνεται να έχει μεγάλη επίδραση στις παθήσεις αυτιών. Πολλοί άνθρωποι υποθέτουν ότι το μπιμπερό, τα γαλακτοκομικά προϊόντα ή η χρήση πιπίλας μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη των ασθενειών του αυτιού, αλλά και πάλι δεν υπάρχουν πολλά στοιχεία που να υποστηρίζουν αυτές τις θεωρίες.

Πέρα από αυτό, τα μικρά παιδιά έχουν μεγαλύτερη ποσότητα των αδενοειδών εκβλαστήσεων, σε σύγκριση με τα μεγαλύτερα παιδιά και τους ενήλικους. Οι αδενοειδείς εκβλαστήσεις (κρεατάκια) είναι μικρά μαξιλαράκια του ιστού, που αναπτύσσονται στο ρινοφάρυγγα και εμποδίζουν ή προκαλούν μόλυνση στο ένα άκρο της ευσταχιανής σάλπιγγας. Ανήκουν επίσης στους παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση των ασθενειών στα αυτιά των παιδιών.