Ύστερα από δύο συνεχόμενες εγκυμοσύνες και τρία χρόνια θηλασμού, πήρα την απόφαση τον Νοέμβριο του 2022 να σταματήσω. Ένιωθα πως είχε έρθει η στιγμή να ξαναβρώ το σώμα και την ισορροπία μου. Αυτό που δεν περίμενα, όμως, ήταν η απότομη και έντονη επιδείνωση της ψυχικής και σωματικής μου υγείας – και το γεγονός ότι κανείς δεν μπορούσε να μου εξηγήσει τι συνέβαινε.
Μέσα σε λίγες εβδομάδες εμφανίστηκαν έντονο άγχος και κρίσεις πανικού, κάτι εντελώς άγνωστο μέχρι τότε. Ο ύπνος μου διαλύθηκε: κάθε βράδυ ξυπνούσα γύρω στις 2 τα ξημερώματα. Δύο φορές κατέληξα στα επείγοντα, πεπεισμένη ότι πάθαινα έμφραγμα, εξαιτίας δυνατών ταχυπαλμιών – εμπειρίες που επιδείνωναν ακόμη περισσότερο το άγχος.
Ταυτόχρονα, άλλαξε και ο τρόπος που ήμουν ως μητέρα. Δεν άντεχα τίποτα. Κάθε ήχος, κάθε κίνηση, κάθε «μαμά» με εξόργιζε. Θεωρούσα πως πρόκειται για εξουθένωση. Τελικά, αποδείχθηκε ότι βρισκόμουν σε περιεμμηνόπαυση, ήδη στα τέλη της δεκαετίας των 30.
Η δύσκολη διαδρομή μέχρι τη διάγνωση
Για σχεδόν δύο χρόνια επισκεπτόμουν τον γιατρό μου σχεδόν κάθε δεκαπέντε ημέρες. Η απάντηση ήταν πάντα ίδια: «είσαι στρεσαρισμένη, έχεις δύο μικρά παιδιά και δουλεύεις πολύ». Οι λύσεις που προτείνονταν περιορίζονταν σε μελατονίνη, ασκήσεις χαλάρωσης και σωματική φυσικοθεραπεία.
Κάτι, όμως, δεν μου ταίριαζε. Άρχισα να ψάχνω μόνη μου και όσα διάβαζα οδηγούσαν ξεκάθαρα στην περιεμμηνόπαυση. Όταν το ανέφερα στη γιατρό μου, περίπου 60 ετών, η απάντηση ήταν καθησυχαστική αλλά απορριπτική: «Είσαι 39 και έχεις κανονικό κύκλο. Δεν γίνεται».
Για καιρό την πίστεψα, αγνοώντας ότι η περιεμμηνόπαυση μπορεί να ξεκινήσει ακόμη και από τα μέσα των 30. Όταν έφτασα στα όριά μου, άλλαξα γιατρό. Ένας νεότερος επαγγελματίας άκουσε προσεκτικά τα συμπτώματά μου και, έπειτα από συζήτηση, μου χορήγησε βιοϊσοδύναμη ορμονική θεραπεία υποκατάστασης (BHRT).
Η ορμονική αγωγή, σε συνδυασμό με αλλαγές στη διατροφή και τη φυσική άσκηση, μου επέστρεψαν σταδιακά τη χαρά, το γέλιο και την αίσθηση ελέγχου.
Πώς επηρέασε η περιεμμηνόπαυση τη μητρότητα
Η περιεμμηνόπαυση είναι η μεταβατική περίοδος πριν την εμμηνόπαυση και χαρακτηρίζεται από έντονες ορμονικές διακυμάνσεις, κυρίως λόγω της πτώσης των οιστρογόνων. Τα συμπτώματα ποικίλλουν: διαταραχές κύκλου, εναλλαγές διάθεσης, εξάψεις, νυχτερινές εφιδρώσεις, μειωμένη libido, κολπική ξηρότητα και σοβαρά προβλήματα ύπνου. Η διάρκειά της μπορεί να είναι από λίγα χρόνια έως και πάνω από μία δεκαετία, μέχρι να περάσουν 12 συνεχόμενοι μήνες χωρίς περίοδο.
Στη δική μου περίπτωση, οι συνέπειες ήταν καταλυτικές. Φώναζα στα παιδιά μου, κάποιες φορές για πολλές ημέρες στη σειρά. Έβλεπα τη λύπη στα πρόσωπά τους και ένιωθα ανίκανη να αντιδράσω διαφορετικά. Τα βράδια έκλαιγα, χωρίς να ξέρω πώς να αλλάξω αυτή την κατάσταση.
Κατά την περιεμμηνόπαυση, τα οιστρογόνα και η προγεστερόνη αυξομειώνονται απρόβλεπτα, επηρεάζοντας τους νευροδιαβιβαστές και τα συστήματα στρες του εγκεφάλου. Η ειδικός στην εμμηνόπαυση Betsy Greenleaf εξηγεί ότι η ορμονική ανισορροπία αυξάνει τη φλεγμονή και μειώνει τον έλεγχο παρορμήσεων. Αντίστοιχα, η ψυχολόγος Angela Kenzslowe τονίζει πως η διαταραχή του ύπνου ενισχύει την ευερεθιστότητα και δυσκολεύει τη συναισθηματική ρύθμιση.
Για μένα, τα ξεσπάσματα ήταν εντονότερα στη ωχρινική φάση του κύκλου, όταν τα επίπεδα οιστρογόνων και προγεστερόνης βρίσκονται στο χαμηλότερο σημείο.
Πέρα από τις φωνές, ένιωθα πως έχανα την ταυτότητά μου. Δεν αναγνώριζα τον εαυτό μου – ούτε και ο σύζυγός μου. Και αυτό με εμπόδιζε να απολαύσω ουσιαστικά τον χρόνο με τα παιδιά μου.
Πού να απευθυνθείς αν είσαι μητέρα σε περιεμμηνόπαυση
Η αναζήτηση βοήθειας δεν είναι πάντα εύκολη, καθώς η εκπαίδευση γύρω από την εμμηνόπαυση παραμένει περιορισμένη. Μελέτες δείχνουν ότι λιγότερο από το ένα τρίτο των ιατρικών προγραμμάτων διαθέτει ολοκληρωμένη κατάρτιση στο αντικείμενο.
Οι ειδικοί προτείνουν να ξεκινήσει κανείς από τον γυναικολόγο, ρωτώντας ξεκάθαρα αν έχει εμπειρία στη διαχείριση συμπτωμάτων περιεμμηνόπαυσης. Αν όχι, αξίζει να αναζητηθεί εξειδικευμένος επαγγελματίας ή ομάδες υποστήριξης.
Η μεγαλύτερη στήριξη για μένα ήταν ο σύζυγός μου. Για δύο χρόνια ήμουν απλώς η σκιά του εαυτού μου – και ακόμη πονάω για τον χρόνο που έχασα με τα παιδιά μου όταν ήταν τόσο μικρά. Ταυτόχρονα, νιώθω ευγνωμοσύνη για κάθε μέρα που μπορώ να είμαι πραγματικά παρούσα σήμερα.
Στο σπίτι μιλάμε ανοιχτά. Τα παιδιά μου γνωρίζουν ότι κάποιες μέρες δεν φταίνε εκείνα, αλλά οι ορμόνες μου. Θέλω η κόρη μου να μεγαλώσει γνωρίζοντας ότι αυτό είναι ένα φυσιολογικό κομμάτι της ζωής μιας γυναίκας – και ο γιος μου να μάθει πόσο σημαντικό είναι να είσαι υποστηρικτικός σύντροφος.
Πηγή: parents.com
