Μια 24χρονη γυναίκα από το Ντουμπάι είναι η πρώτη γυναίκα στον κόσμο που γέννησε μωρό, χρησιμοποιώντας την ωοθήκη της που της είχε αφαιρεθεί και είχε καταψυχθεί, όταν ήταν ακόμη παιδί. Ο τοκετός έγινε στο ιδιωτικό Νοσοκομείο Πόρτλαντ στο Λονδίνο.
Η Μοάζα Αλ Ματρούσι είχε γεννηθεί με β-θαλασσαιμία, μια κληρονομική πάθηση του αίματος, για την οποία, όταν ήταν παιδί εννέα ετών, χρειάσθηκε να υποβληθεί σε χημειοθεραπεία, προτού κάνει μεταμόσχευση μυελού από τον αδελφό της. Όμως καθώς ήταν εκ των προτέρων γνωστό ότι η χημειοθεραπεία μπορεί να κάνει ζημιά στις ωοθήκες της, λίγο πριν οι γιατροί είχαν αφαιρέσει τη δεξιά ωοθήκη της, πάλι με επέμβαση στη Βρετανία, και την είχαν καταψύξει σε θερμοκρασία μείον 196 βαθμών Κελσίου, προτού την αποθηκεύσουν για χρόνια σε υγρό άζωτο.
Πέρυσι γιατροί στη Δανία μεταμόσχευσαν τμήματα του κατεψυγμένου ωοθηκικού ιστού ξανά στη νέα πλέον γυναίκα, με αποτέλεσμα μετά από μερικούς μήνες η ορμονική λειτουργία της να επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα, να έχει ωορρηξία και η γονιμότητά της να αποκατασταθεί.
Για να αυξήσει τις πιθανότητές της να πιάσει παιδί, έκανε θεραπεία εξωσωματικής γονιμοποίησης, η οποία είχε επιτυχία, με αποτέλεσμα τρία γονιμοποιημένα ωάρια να εμφυτευθούν φέτος στη μήτρα της. Τελικά η γυναίκα μόλις γέννησε ένα υγιές αγοράκι και όπως είπε, σύμφωνα με το BBC, «πρόκειται για θαύμα. Περιμέναμε τόσο πολύ για ένα υγιές μωρό».
Η γυναικολόγος της Σάρα Μάθιους δήλωσε: «Είναι ένα τεράστιο βήμα προς τα εμπρός. Γνωρίζουμε ότι η μεταμόσχευση ωοθηκικού ιστού δουλεύει σε μεγαλύτερες γυναίκες, αλλά ποτέ έως τώρα δεν ξέραμε αν μπορούσαμε να πάρουμε κατεψυγμένο ιστό ενός κοριτσιού, να το καταψύξουμε και να τον κάνουμε να λειτουργήσει ξανά».
Το επίτευγμα δίνει ελπίδες σε πολλά άλλα κορίτσια και νεαρές γυναίκες που κινδυνεύουν να μείνουν χωρίς παιδί εξαιτίας θεραπειών για καρκίνο ή για αυτοάνοσες παθήσεις, που έχουν ως συνέπεια να χάνουν τη γονιμότητά τους. Ήδη στην Ευρώπη χιλιάδες κορίτσια και νέες έχουν καταψύξει τμήματα των ωοθηκών τους, προτού κάνουν χημειοθεραπεία ή ακτινοβολίες.
Μέχρι σήμερα πάνω από 60 μωρά έχουν γεννηθεί από γυναίκες των οποίων αποκαταστάθηκε η γονιμότητα με μεταμόσχευση των κατεψυγμένων ωοθηκών τους, αλλά η 24χρονη Μοάζα ήταν η πρώτη της οποίας η ωοθήκη είχε καταψυχθεί προτού καν μπει στην εφηβεία. Μέχρι σήμερα το ρεκόρ κατείχε μια Βελγίδα, στην οποία η κατάψυξη της ωοθήκης είχε γίνει στην αρχή της εφηβείας, σε ηλικία 13 ετών. Η πρώτη γυναίκα στον κόσμο που γέννησε μωρό μετά από μεταμόσχευση της δικής της ωοθήκης, ήταν μια άλλη γυναίκα στο Βέλγιο το 2004.
Η τεχνική κατάψυξης ωοθηκικού ιστού
Η κατάψυξη ωοθηκικού ιστού και η κρυοσυντήρηση με στόχο τη μακροπρόθεσμη επάρκεια γονιμότητας είναι μια τεχνική διατήρησης άωρων ωαρίων μέσα στον ιστό. Ο ιστός αυτός μπορεί να παράγει ωοθυλάκια και οιστρογόνα. Η μέθοδος αυτή μπορεί να εφαρμοστεί σε γυναίκες, στις οποίες η πιθανότητα στειρότητας μετά από την κυτταροτοξική θεραπεία είναι υψηλή, με στόχο τη μακροπρόθεσμη επαναμεταμόσχευση του ιστού, σε περίπτωση που η εναπομείνασα ωοθήκη χάσει τη λειτουργία της. Αν και νέα, η μέθοδος αυτή έχει ήδη οδηγήσει στον τοκετό έξι παιδιών παγκοσμίως και μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο σε γυναίκες που χρειάζονται χημειοθεραπεία όσο και σε γυναίκες με καριέρα, οι οποίες μεταθέτουν την απόκτηση παιδιών στο απώτερο μέλλον.
Ο χειρουργός αφαιρεί λαπαροσκοπικά ένα μέρος ή ακόμη και ολόκληρη την ωοθήκη. Ο ιστός θα καταψυχθεί μέσα σε κρυοπροστατευτικό μέσο στους -196°C. Η αποθήκευση του ιστού αυτού σε υγρό άζωτο είναι δυνατή για πολλά χρόνια. Σε περίπτωση επιθυμίας κύησης και αμηνόρροιας μετά τη θεραπεία, ο ιστός επανα-μεταμοσχεύεται στη θέση της ωοθήκης.
Η εγχείρηση που απαιτείται για την αφαίρεση του ιστού μπορεί να συνδυαστεί με την ογκολογική εγχείρηση αυτή καθεαυτή ή με τη μετατόπιση των ωοθηκών, σε περίπτωση που εφαρμοστεί ακτινοβολία. Τη στιγμή της αφαίρεσης του ιστού πραγματοποιείται ιστολογική εξέταση, για να αποκλειστεί η πιθανότητα μετάστασης.
