Αφορμή για το συγκεκριμένο κείμενο στάθηκε η δημοσία τοποθέτηση αξιωματούχου Ελληνοκυπριακής Εκπαιδευτικής Οργάνωσης για τους βομβαρδισμούς στην Κερύνεια, σε πρόσφατο δικοινοτικό συνέδριο, όπου συμμετείχαν οι ελληνοκυπριακές και τουρκοκυπριακές εκπαιδευτικές συντεχνίες (ΠΟΕΔ, ΟΕΛΜΕΚ, ΟΛΤΕΚ, ΚΤΟΣ, ΚΤΟΕΟΣ), αλλά και οι εκπρόσωποι της ETUCE (Ευρωπαϊκή Επιτροπή Συνδικάτων για την Εκπαίδευση).
Η Δρ. Άντρη Νεοφύτου, εκπαιδευτικός Δημοτικής Εκπαίδευσης και Προοδευτικής Κίνησης Δασκάλων και Νηπιαγωγών, γράφει τη δική της άποψη πάνω στο θέμα, ξεκαθαρίζοντας ότι η τοποθέτηση του αξιωματούχου της εκπαιδευτικής οργάνωσης έγινε μονόπλευρα και εξέφραζε τη μία όψη του νομίσματος.
Όπως σημειώνει η ίδια: «Η τοποθέτηση έβγαινε μόνο μέσα από τη μια πλευρά, εκπροσωπούσε μόνον την “Ελληνική Αλήθεια” και σαφώς αγνοούσε γεγονότα, τα οποία δυστυχώς δεν συναντούμε στα δικά μας βιβλία ή στην καλύτερη των περιπτώσεων υπάρχουν ελάχιστες αναφορές για αυτά».
Μέσα από μια διαφορετική, λοιπόν, σκοπιά, θέλησε να εκφράσει τη δική της γνώμη για τους βομβαρδισμούς της Κερύνειας μας.
“Τι θα πω στην κόρη μου για τους βομβαρδισμούς στην Κερύνεια”
«Ακόμα βλέπω τα τουρκικά αεροπλάνα να βομβαρδίζουν την Κερύνεια… Τι θα πω στην κόρη μου; Θα της πεις αυτά που νιώθεις… Θα της πεις ότι έχασες την περιουσία των γονιών σου, βασανίστηκες, ταλαιπωρήθηκες, έζησες στο αντίσκηνο, πεινούσες και δεν είχες φαγητό, έχασες τον θείο σου στον πόλεμο, η αδερφή σου έμεινε ανάπηρη, ψάχνεις τα λείψανα του αγνοούμενου σου πατέρα, γκρεμίστηκαν τα όνειρα σου. Κοιμάσαι και ξυπνάς με έναν Εφιάλτη. Έμεινες εγκλωβισμένος σ’ αυτόν.
Μην ξεχάσεις όμως να της πεις ότι και ο Τουρκοκύπριος ο Μεχμέτ έχασε και αυτός την περιουσία των γονιών του, βασανίστηκε, ταλαιπωρήθηκε, έζησε στο αντίσκηνο, πεινούσε και δεν είχε φαγητό, έχασε τον θείο του στον πόλεμο, η αδερφή του έμεινε ανάπηρη, ψάχνει τα λείψανα του αγνοούμενου του πατέρα, γκρεμίστηκαν τα όνειρα του…
Μην ξεχάσεις να της πεις και για τους σύγχρονους πρόσφυγες, που ακόμα ακούνε, βλέπουν αισθάνονται σήμερα αυτά που έζησες εσύ τότε. Μην ξεχάσεις να της εξηγήσεις ότι ΔΕΝ έρχονται στην πατρίδα μας οι πρόσφυγες και οι μετανάστες για ν’ αλλάξουν το δημογραφικό χαρακτήρα του νησιού μας. Έρχονται γιατί δεν αντέχουν να νιώθουν τις βόμβες και την αδικία να διαπερνούν τα σώματά τους όπως τα έζησες κι εσύ τότε.
Τέλος, μην ξεχάσεις να της πεις να μελετά… να διαβάζει κριτικά και ολοκληρωμένα. Η αφήγηση τις ιστορίας δεν είναι μια.
Και αν θέλεις να είσαι ειλικρινής με την κόρη σου θα της πεις να ψάξει για τουλάχιστον τέσσερις αφηγήσεις της σύγχρονης Κυπριακής ιστορίας και να φτιάξει το δικό της μυαλοκούτι.
Να είσαι ειλικρινής μαζί της και να της πεις ότι εσύ δεν κατάφερες να ξεφύγεις από τον Εφιάλτη. Έτσι ίσως λυτρωθείς και εσύ κάποτε και μπορέσουμε μονιασμένοι να βρούμε λύσεις ειρηνικής συμβίωσης.
Είμαστε η γενιά των Κυπρίων που μεγαλώσαμε με τις αφηγήσεις του πολέμου, του μίσους, της προσφυγιάς, των αγνοουμένων, του “Δεν Ξεχνώ”.
Ας επιτρέψουμε στα παιδιά μας να ζήσουν το όνειρο της Ειρήνης, της συμφιλίωσης, του «Δεν Ξεχνώ τον δικό μου πόνο, αλλά Δεν Ξεχνώ και τον πόνο των άλλων».
Είτε μας αρέσει είτε όχι, τον χρόνο πίσω δεν μπορούμε να τον γυρίσουμε. Το μέλλον όμως είναι στα χέρια μας! Στο κάτω-κάτω ποιος θα ήθελε να ζήσει η κόρη του ή ο γιος του τον ίδιο Εφιάλτη;
Πολλές φορές μερίδα Ελληνοκυπρίων, προκειμένου να δικαιολογήσει εθνικιστικές ή και ρατσιστικές συμπεριφορές φέρει το επιχείρημα ότι «εμείς ήρθαμε πρώτοι σ’ αυτό το νησί», «Αυτοί ήρθαν μετά ως κατακτητές».
Από την άλλη, μερίδα Τουρκοκυπρίων, προκειμένου να δικαιολογήσει δικές τους εθνικιστικές ή και ρατσιστικές συμπεριφορές, ανατρέχει σε παρόμοια επιχειρήματα, λέγοντας για παράδειγμα ότι η Κύπρος αρχικά ήταν κομμάτι της Τουρκίας που αποκόπηκε λόγω σεισμού.
Tέτοια ρητορική, χρησιμοποίησε και ο Ντεκτάς, όταν είπε ότι «…δεν υπάρχουν Κύπριοι, αλλά μόνο Έλληνες και Τούρκοι της Κύπρου, και το μόνο Κυπριακό που ξέρω είναι το Κυπριακό γαϊδούρι…».
Τέτοιου είδους επιχειρήματα, όχι μόνο δεν βοηθούν στο να βρεθεί λύση για το μέλλον, αλλά οδηγούν σε περαιτέρω διχασμό και φανατισμό. Υπάρχει ένα Σύνταγμα, με βάση το οποίο οι Ελληνοκύπριοι, οι Τουρκοκύπριοι, οι Μαρωνίτες, οι Λατίνοι και οι Αρμένιοι είναι Κύπριοι.
“Είμαστε πλέον συμπολίτες. Πρέπει να προχωρήσουμε μπροστά”
Είμαστε συμπολίτες και αυτό πλέον οφείλουμε όλοι να το σεβαστούμε, να το θεωρήσουμε ως δεδομένο και να προχωρήσουμε μπροστά, βρίσκοντας τρόπους ειρηνικής συμβίωσης.
Αποτελεί πάγια θέση της Προοδευτικής Κίνησης Δασκάλων και Νηπιαγωγών, ότι η διδασκαλία της σύγχρονης Κυπριακής Ιστορίας, θα πρέπει να γίνεται μέσα από τη χρήση πηγών που δείχνουν όλες τις πιθανές οπτικές γωνίες επεξήγησής τους.
Τα παιδιά θα πρέπει να μάθουν να προβληματίζονται, ν’ αναπτύσσουν την κριτική τους σκέψη, αλλά και την ενσυναίσθηση, πόσο μάλλον μέσα από το μάθημα της Ιστορίας. Η εκπαίδευση θα έπρεπε να κατέχει πρωταρχικό ρόλο στις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού προβλήματος.
Πολλές έρευνες (π.χ. Broome, 2004; Hadjipavlou, 2004; Hampson, 1996; Kanol, 2010; Lederach, 1997; Νeophytou, 2014; Niens and Cairns, 2005), που ασχολήθηκαν με χώρες που αντιμετωπίζουν, ή αντιμετώπιζαν παρόμοια με την Κύπρο προβλήματα (π.χ Ισραήλ/Παλαιστίνη, Βόρεια/Νότια Ιρλανδία), έδειξαν ότι καμία πολιτική λύση συμβίωσης δεν μπορεί να στεριώσει και να λειτουργήσει, εάν ο κόσμος δεν είναι σωστά προετοιμασμένος γι’ αυτήν.
Ως εκπαιδευτικοί, έχουμε τεράστια ευθύνη για το τι λέμε, το τι δεν λέμε, τις πηγές που επιλέγουμε να χρησιμοποιούμε.
Η μεγαλύτερη ευθύνη όμως βαραίνει το Υπουργείο Παιδείας, που οφείλει να επιμορφώνει και να καθοδηγεί τους/τις εκπαιδευτικούς προς αυτή την κατεύθυνση, εφοδιάζοντάς τους και με τα κατάλληλα μέσα.
Ίσως έφτασε ο καιρός να γράψουμε καινούριες σελίδες για τα βιβλία ιστορίας. Σελίδες που θα μιλούν για αυτούς και αυτές που αγωνίστηκαν για την Ειρήνη και την Επανένωση αυτού του τόπου…»
Γράφει η Δρ. Άντρη Νεοφύτου, Δασκάλα Δημοτικής Εκπαίδευσης, Μέλος Προοδευτικής Κίνησης Δασκάλων και Νηπιαγωγών.
