Οικογένειες αναζητούν απαντήσεις μετά τα αποτελέσματα τεστ DNA – Τι αποκαλύπτει νέα έρευνα του BBC
Μια υπόθεση που εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τις θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στα Κατεχόμενα παίρνει νέες διαστάσεις, καθώς τουλάχιστον 30 παιδιά, στην πλειονότητά τους με Βρετανούς γονείς, ενδέχεται να έχουν γεννηθεί έπειτα από χρήση διαφορετικών δοτών σπέρματος ή ωαρίων από εκείνους που είχαν επιλέξει οι οικογένειές τους.
Νέα έρευνα του BBC φέρνει στο φως τις καταγγελίες οικογενειών, οι οποίες σήμερα αναζητούν απαντήσεις όχι μόνο για το τι συνέβη κατά τη διάρκεια των θεραπειών γονιμότητας, αλλά και για την πραγματική βιολογική προέλευση των παιδιών τους.
Τα τεστ DNA ενισχύουν τις υποψίες
Οι περισσότερες από τις υποθέσεις συνδέονται με την κλινική Dogus IVF Centre στα Κατεχόμενα. Από τα 30 παιδιά που έχουν εντοπιστεί, τα 11 έχουν ήδη υποβληθεί σε τεστ DNA.
Τα αποτελέσματα φέρεται να έδειξαν γενετική καταγωγή από την Τουρκία ή γειτονικές περιοχές, γεγονός που ενίσχυσε τις υποψίες των γονέων ότι δεν χρησιμοποιήθηκαν οι δότες που είχαν επιλέξει.
Οι οικογένειες είχαν επιλέξει τους δότες με βάση πληροφορίες για το ιατρικό ιστορικό, την εμφάνιση, την εκπαίδευση, την προσωπικότητα και τα ενδιαφέροντά τους. Τώρα, όμως, αναζητούν στοιχεία για τους πραγματικούς βιολογικούς πατέρες ή μητέρες των παιδιών τους, αλλά και για το οικογενειακό και ιατρικό τους ιστορικό.
Η ιστορία μιας μητέρας
Το BBC μίλησε με τη Ρέιτσελ, η οποία απέκτησε τον γιο της Τζόνα έπειτα από θεραπεία στην Dogus το 2012.
Η ίδια είχε επιλέξει έναν ανώνυμο Δανό δότη, γνωστό στο προφίλ του ως «Ντίτο», καθώς είχε ενημερωθεί ότι το σπέρμα προερχόταν από τη μεγάλη διεθνή τράπεζα σπέρματος Cryos International.
Μετά τη γέννηση του γιου της, η Ρέιτσελ άρχισε να έχει αμφιβολίες, καθώς, όπως υποστηρίζει, η κλινική δεν της έδωσε την ιατρική τεκμηρίωση που ζητούσε για τον συγκεκριμένο δότη.
Δεκατρία χρόνια αργότερα, ένα τεστ DNA έδειξε ότι ο Τζόνα είναι βιολογικός γιος της, αλλά δεν έχει γενετική σχέση με τον δότη που εκείνη είχε επιλέξει.
Η αποκάλυψη προκάλεσε σοκ στην οικογένεια και δημιούργησε ακόμη ένα ερώτημα: ποιος είναι ο πραγματικός βιολογικός πατέρας του παιδιού και αν μπορεί να υπάρχουν άλλα παιδιά που έχουν τον ίδιο βιολογικό πατέρα.
Η Cryos αρνείται ότι προμήθευσε την κλινική
Ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο της έρευνας είναι η θέση της Cryos International.
Η εταιρεία δήλωσε στο BBC ότι δεν έχει καταγεγραμμένη παράδοση σπέρματος στην κλινική Dogus, παρά το γεγονός ότι η κλινική φέρεται να παρουσίαζε τη συνεργασία με τη συγκεκριμένη τράπεζα ως πλεονέκτημα για τους ασθενείς.
Η Cryos ανέφερε επίσης ότι είχε θέσει την Dogus σε «μαύρη λίστα» από το 2016, λόγω προηγούμενων ανησυχιών σχετικά με παραγγελία σπέρματος για ασθενή.
«Σοβαρή αμέλεια ή εξαπάτηση;»
Οι ειδικοί που εξέτασαν την υπόθεση χαρακτηρίζουν ιδιαίτερα ανησυχητικό τον αριθμό των οικογενειών που εμφανίζονται να αντιμετωπίζουν παρόμοιο πρόβλημα.
Η χρήση λάθος δότη σε μια διαδικασία εξωσωματικής θεωρείται εξαιρετικά σπάνιο περιστατικό. Για τον λόγο αυτό, η ύπαρξη πολλών παρόμοιων υποθέσεων εγείρει ερωτήματα για πιθανή σοβαρή αμέλεια ή ακόμη και σκόπιμη παραπλάνηση.
Η Βρετανική Εταιρεία Γονιμότητας έχει κάνει λόγο για πιθανό «συστημικό πρόβλημα», το οποίο ενδέχεται να μην περιορίζεται σε ένα μόνο πρόσωπο ή μία κλινική.
Προειδοποίηση προς όσους αναζητούν θεραπεία στα Κατεχόμενα
Η υπόθεση έχει προκαλέσει ανησυχία και στη Βρετανία. Το βρετανικό υπουργείο Εξωτερικών έχει επικαιροποιήσει τις ταξιδιωτικές του οδηγίες, προειδοποιώντας ότι η αναζήτηση θεραπείας γονιμότητας στη βόρεια Κύπρο ενέχει κινδύνους λόγω της έλλειψης ρύθμισης.
Η περιοχή αποτελεί τα τελευταία χρόνια δημοφιλή προορισμό για ανθρώπους που αναζητούν θεραπείες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, μεταξύ άλλων λόγω του χαμηλότερου κόστους και της μεγάλης διαθεσιμότητας δοτών.
Ωστόσο, στη βόρεια Κύπρο δεν εφαρμόζεται το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο για τις υπηρεσίες υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Έρευνα από τις αρχές
Η υπόθεση είχε γίνει γνωστή από το BBC τον περασμένο Μάρτιο, όταν είχαν εντοπιστεί επτά οικογένειες που εξέφραζαν ανάλογες υποψίες.
Μετά τις αρχικές αποκαλύψεις, το υπουργείο Υγείας της βόρειας Κύπρου ανακοίνωσε ότι ξεκίνησε επίσημη έρευνα. Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με το BBC, δεν έχουν δοθεί αναλυτικές πληροφορίες για την πορεία της.
Την ίδια ώρα, η Cryos έχει αναστείλει τη συνεργασία της με τη γιατρό Φιρντέβς Ουγκούζ Τιπ και την κλινική Miracle IVF μέχρι να ολοκληρωθεί η έρευνα.
Για τις οικογένειες, ωστόσο, το ζήτημα είναι πολύ μεγαλύτερο από μια διαφωνία γύρω από μια ιατρική διαδικασία. Αφορά την ταυτότητα των παιδιών τους, το γενετικό και ιατρικό τους ιστορικό και την πιθανότητα να υπάρχουν άγνωστες βιολογικές συγγένειες που μπορεί να αποκαλυφθούν ακόμη και πολλά χρόνια αργότερα.
Διαβάστε επίσης
Λιποίδημα: Γιατί τα πόδια δεν αδυνατίζουν όσο κι αν προσπαθείς – Τα σημάδια που αξίζει να γνωρίζεις
