Τι είναι το ελέυθερο παιχνίδι και γιατί είναι τόσο σημαντικό για τα παιδιά;

Το παιχνίδι δεν είναι μόνο διασκέδαση. Έχει να κάνει και με τη μάθηση, επίσης. Όταν το μωρό σας τραγουδά έναν ρυθμό που έχει ακούσει στα παιχνίδια του, τότε αναπτύσσει τις γλωσσικές του ικανότητες.

Όταν πετά την μπάλα ψηλά και προσπαθεί να την πιάσει στον αέρα, χτίζει σημαντικές κινητικές δεξιότητες και μαθαίνει να συγχρονίζει το βλέμμα του με το σώμα του.

Στη διάρκεια της πανδημίας που συγκλόνισε τον κόσμο το 2020, πολλά παιδιά δεν είχαν τη δυνατότητα να παίξουν με τους φίλους και τους συμμαθητές τους. Πράγμα το οποίο, έπαιξε πολύ σημαντικό ρόλο στην συναισθηματική τους ανάπτυξη. Και ενώ το παιχνίδι με παιδιά της ηλικίας τους παίζει καίριο ρόλο στην ανάπτυξη ενός παιδιού, το να παίζει μόνο του έχει εξίσου σημαντικές επιπτώσεις.

Οι ειδικοί στην εκπαίδευση και ανάπτυξη των παιδιών του Εκπαιδευτικού Ινστιτούτου του πανεπιστημίου BRAC, αναλύουν τις θετικές συνέπειες που έχει το παιχνίδι στο παιδί και παρουσιάζουν πώς οι γονείς μπορούν να το ενθαρρύνουν να παίζει μόνο του.

Γιατί είναι σημαντικό τα παιδιά να παίζουν

Το παιχνίδι βρίσκεται στον πυρήνα της ανάπτυξης των παιδιών. Μέσω αυτού τα παιδιά μαθαίνουν τον κόσμο. Εξερευνούν το περιβάλλον τους, εκφράζουν τα συναισθήματά τους και χτίζουν ικανότητες.

Αποτελεί κάτι φυσικό για εκείνα και είναι κάτι πολύ σημαντικό για τη σωματική, την κοινωνική και συναισθηματική τους ανάπτυξη, όπως και για τη φαντασία και τη δημιουργικότητά τους.

Τι είναι το ελεύθερο παιχνίδι

Όταν τα παιδιά μπορούν να παίξουν ελεύθερα ό,τι θέλουν όπως θέλουν, τότε μιλάμε για “ελεύθερο παιχνίδι”. Μπορούν να διαλέξουν τα παιχνίδια που εκείνα επιθυμούν και έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν ανάμεσα σε υλικά, πλοκή, σενάριο, ενδιαφέροντα. Στη διάρκεια αυτού του παιχνιδιού το παιδί εκφράζει τον εαυτό του με βάση τα όσα έχει ζήσει εκείνη την ημέρα ή εκείνες τις ημέρες.

Κάθε παιδί είναι ξεχωριστό και έχει τον δικό του τρόπο να εκφράζεται. Μπορεί σε κάποιο να αρέσει η ζωγραφική, σε άλλα η μουσική. Σε κάποιο αρέσουν τα παζλ και θέλει να παίζουν μόνα. Κάθε παιδί εκφράζει διαφορετικά τη δημιουργικότητά του. Αυτή η ελευθερία συμβάλλει θετικά στην ψυχολογία του παιδιού.

Πώς το ελεύθερο παιχνίδι επηρεάζει το παιδί

Το παιδί πρέπει να παίζει και μόνο του, επειδή τότε μπορεί να είναι πιο δημιουργικό. Ασχολείται με τις δικές του σκέψεις και τη δική του φαντασία από νωρίς. Γίνεται ανεξάρτητο, πράγμα που το βοηθά σε όλους τους τομείς της ζωής του. Παράλληλα, προσπαθεί να βρει λύσεις μόνο του σε προβλήματα που ανακύπτουν την ώρα του παιχνιδιού.

Από ποια ηλικία μπορεί ένα παιδί να παίζει μόνο

Οι γονείς πρέπει να ενθαρρύνουν τα παιδιά να παίζουν μόνα τους από νωρίς. Αν υπάρχει η κατάλληλη επιτήρηση, ένα παιδί μπορεί να ασχολείται με τα παιχνίδια του – χωρίς παρέα- ήδη από τους 6 μήνες. Οι επιστήμονες συστήνουν στους γονείς να αφήνουν τα παιδιά να παίζουν μόνα πριν ξεκινήσουν τον παιδικό σταθμό ή το σχολείο και μάλιστα αρκετά συχνά.

Πώς μπορούν οι γονείς να ενισχύσουν το ελεύθερο παιχνίδι των παιδιών στο σπίτι

Αν και το ελεύθερο παιχνίδι έχει να κάνει με την ανεξαρτησία, υπάρχουν τρόποι οι γονείς να ενισχύσουν τη διασκέδαση των παιδιών στο σπίτι.

  • Βεβαιωθείτε ότι το παιδί έχει ένα ασφαλές μέρος για να παίζει: Όταν παίζουν μόνα και ελεύθερα τα παιδιά θα έπρεπε να έχουν τη δυνατότητα να εξερευνήσουν και να κινηθούν χωρίς περιορισμούς.Ωστόσο, η ασφάλειά τους παίζει πρωταρχικό ρόλο, οπότε καθαρίστε δωμάτια και σημεία του σπιτιού από αντικείμενα που μπορεί να προκαλέσουν τραυματισμούς και μην ξεχνάτε να ελέγχετε ανά τακτά χρονικά διαστήματα πώς πάει το παιδί.
  • Ακούστε το παιδί σας: Ρωτήστε το “τι θέλεις να κάνεις σήμερα;” και με βάση την απάντησή του, δημιουργήστε το αντίστοιχο περιβάλλον.Για παράδειγμα, αν το παιδί θέλει να χτίσει ένα σπίτι, μπορείτε να το βοηθήσετε δίνοντάς του τα κατάλληλα υλικά, τα οποία φυσικά θα βρείτε μέσα στο σπίτι. Αν από την άλλη θέλει να φτιάξει ένα παζλ, αλλά δεν έχετε στο σπίτι κόψτε σε μικρά κομμάτια μια φωτογραφία ή εικόνα και δώστε του να τη συναρμολογήσει.
  • Βοηθήστε με στοιχεία: Όταν το παιδί σας αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα, μπορείτε να το βοηθήσετε όχι δίνοντάς του τη λύση, αλλά κάνοντας ερωτήσεις και δίνοντας στοιχεία που θα μπορούσαν να το πάνε ένα βήμα παρακάτω.