Η Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή η οποία γιορτάζεται στις 15 Μαρτίου κάθε έτους,
καθιερώθηκε το 1983 με απόφαση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, εις ανάμνηση μιας ομιλίας του Αμερικανού προέδρου Τζον Κένεντι το 1962 στο Κογκρέσο, θέτοντας έτσι τις βάσεις του καταναλωτικού κινήματος. Από τότε μέχρι σήμερα, έχει υιοθετηθεί ένα λεπτομερές νομικό πλαίσιο για την προστασία των δικαιωμάτων των καταναλωτών και έχει βελτιωθεί η εκπροσώπησή τους μέσω των καταναλωτικών οργανώσεων οι οποίες έχουν ουσιαστικό ρόλο να επιτελέσουν.
Η ημέρα αυτή αποτελεί ευκαιρία για την ανάδειξη των δικαιωμάτων των καταναλωτών, τα οποία ωστόσο πρέπει διαρκώς να βρίσκονται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Φέτος, το θέμα που έχει επιλεγεί από το Παγκόσμιο φόρουμ για τα δικαιώματα του καταναλωτή (Consumers International), με ομόφωνη απόφαση όλων των μελών του, επικεντρώνεται στην «Τεχνητή νοημοσύνη και τους κινδύνους που ελλοχεύει η νέα αυτή μορφή τεχνολογίας για τους καταναλωτές».
- Η τεχνητή νοημοσύνη έχει εισβάλει στη ζωή του σύγχρονου κόσμου και μαζί με τις
εντυπωσιακές της ικανότητες αναδεικνύονται μια σειρά από υπαρκτούς αλλά και
δυνητικούς κινδύνους που υπάρχουν από τη συνεχή και ανεξέλεγκτη μέχρι στιγμής
ανάπτυξη των τεχνολογιών ΑΙ. - Τα chatbots AI αποτελούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης τα οποία είναι σε θέση να παράγουν απαντήσεις σε φυσική γλώσσα που μοιάζει πολύ με κείμενο γραμμένο από άνθρωπο, ενώ στο άμεσο μέλλον θα συμπληρώσουν – και, τελικά, θα αντικαταστήσουν – τις παραδοσιακές μηχανές αναζήτησης.
- Έκθεση του Νορβηγικού οργανισμού καταναλωτών Forbrukerrådet, αναδεικνύει ότι τα chatbots παράγουν συχνά εσφαλμένες πληροφορίες που μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο τους καταναλωτές. Ανάμεσα στους κινδύνους που προκύπτουν από τη χρήση αυτής της τεχνολογίας συμπεριλαμβάνονται:
➢ Έλλειψη διαφάνειας και λογοδοσίας από τις εταιρείες που δημιουργούν τα
chatbots
➢ Λανθασμένα ή ανακριβή αποτελέσματα από μη αξιόπιστες πηγές για την
υποστήριξη του περιεχομένου που δημιουργείται. Για παράδειγμα, εάν ένα chatbot
AI παρέχει λανθασμένες ιατρικές συμβουλές σε έναν καταναλωτή, θα μπορούσε να
οδηγήσει σε πραγματική βλάβη.
➢ Χρήση τεχνολογίας για χειραγώγηση ή παραπλάνηση των καταναλωτών. Για
παράδειγμα, μιμούμενοι μοτίβα ανθρώπινης ομιλίας και χρησιμοποιώντας
συναισθηματική γλώσσα, τα chatbots AI μπορούν να εξαπατήσουν τους
καταναλωτές ώστε να αλληλοεπιδράσουν μαζί τους και να τους χειραγωγούν ώστε
να αγοράσουν ένα προϊόν ή να πληρώσουν για μια υπηρεσία.
➢ Μεροληψία και διακρίσεις ή προκαταλήψεις. Επειδή τα μοντέλα γενετικής
τεχνητής νοημοσύνης αντλούν μεγάλες ποσότητες πληροφοριών από το Διαδίκτυο,
τα αποτελέσματα τους μπορεί να περιέχουν, να διαιωνίζουν ή να δημιουργούν νέες
προκαταλήψεις.
➢ Ιδιωτικότητα και προσωπική ακεραιότητα. Για παράδειγμα, τα προσωπικά
στοιχεία ή και φωτογραφικό υλικό που λαμβάνονται από τις μηχανές αναζήτησης ή
τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορεί να χρησιμοποιηθούν παράνομα, χωρίς τη
γνώση των ατόμων στα οποία ανήκουν.
➢ Τρωτά σημεία ασφαλείας. Τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που
δημιουργούνται μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη δημιουργία κειμένου με
πειστική εμφάνιση και περιεχόμενο, με σκοπό να εξαπατήσουν τους καταναλωτές.
Λαμβάνοντας υπόψη τα πιο πάνω σημεία, ο Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών ως
βασικό μέλος του Παγκόσμιου φόρουμ για τα δικαιώματα των καταναλωτών και σε
συνεργασία με πέραν των 200 οργανώσεων καταναλωτών από 100+ χώρες,
διοργανώνουν διεθνή καμπάνια για την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τα
chatbots τεχνητής νοημοσύνης και τους κινδύνους που πιθανόν να προκύψουν με τη
καθημερινή χρήση αυτής της νέας τεχνολογίας.
Παράλληλα σε εθνικό επίπεδο, ο Σύνδεσμος θα συμμετάσχει στη συζήτηση στρογγυλής τραπέζης που διοργανώνει το Υπουργείο Ενέργειας Εμπορίου και Βιομηχανίας στις 15 Μαρτίου 2024 με θέματα που αφορούν την ακρίβεια και την τεχνητή νοημοσύνη. Επιπρόσθετα, μέλη του ΚΣΚ θα βρίσκονται σε σχετικές εκδηλώσεις που θα λάβουν χώρα σε σχολεία της Κύπρου για σκοπούς ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των μαθητών και εκπαιδευτικών για το πιο πάνω θέμα.
Διαβάστε επίσης:
Ημερίδα με θέμα «Ενεργειακή αναβάθμιση σχολικών κτιρίων» στη βιβλιοθήκη του Πανεπιστημίου Κύπρου
