«To ξύλο στα παιδιά δεν είναι μόνο αναποτελεσματικό αλλά και άκρως επιβλαβές….»

Έχοντας ως αφορμή ένα παιδικό της βίωμα, η blogger Annie Reneau, γράφει ένα κείμενο αναφορικά με το γεγονός ότι  οι έρευνες έχουν δείξει ότι η σωματική τιμωρία επιφέρει περισσότερα αρνητικά παρά θετικά αποτελέσματα. Μερικά από αυτά είναι ο μειωμένος εσωτερικός έλεγχος, η ανάπτυξη της επιθετικότητας, λόγω αντιγραφής των γονέων, και οικειότητας, η αρνητική σχέση μεταξύ γονέα και παιδιού και τα ψυχολογικά προβλήματα.

Πολλοί γονείς δεν ξέρουν τον ορισμό της σωματικής τιμωρίας, ούτε τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει ως τρόπος διαπαιδαγώγησης, με αποτέλεσμα να τη χρησιμοποιούν νομίζοντας ότι πράττουν σωστά. Συνήθως τείνουμε να αντιδρούμε με τον τρόπο που μας έχουν μάθει και εμάς οι γονείς μας, και επειδή αυτός ο τρόπος είναι οικείος και πολύ συνηθισμένος σε εμάς, τότε αυτόματα θεωρείται και σωστός. Το ίδιο ισχύει και στον τρόπο διαπαιδαγώγησης. Η διεθνής βιβλιογραφία βρίσκει ότι μεγάλο ποσοστό των γονέων, παγκόσμια, χρησιμοποιούν τη σωματική τιμωρία ως τρόπο διαπαιδαγώγησης.  Η διαπαιδαγώγηση των παιδιών μπορεί να επιτευχθεί με θετικά αποτελέσματα, ως προς την ανάπτυξή τους, με τη συζήτηση, την επεξήγηση, την ενθάρρυνση της αυτονομίας τους και της επιλογής.

Τι είναι η σωματική τιμωρία

Σωματική τιμωρία είναι η σκόπιμη επιβολή πόνου ή σωματικής δυσφορίας σε ανήλικο, όπου ο σκοπός είναι ο έλεγχος συμπεριφοράς ή ο τερματισμός μιας πράξης και όχι ο τραυματισμός. Υπάρχουν πολλές μορφές σωματικής τιμωρίας οι οποίες κυμαίνονται από σοβαρές σε πιο ήπιες.

«Δεν θα το ξεχάσω ποτέ. Ήμουν 8 ή 9 ετών και κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης μου στο σπίτι της φίλης μου, συνέβη κάτι τρομερό. Η φίλη μου έκανε μια αταξία, οι γονείς της την πήραν σε ένα άλλο δωμάτιο του σπιτιού και αφού της έδωσαν ξύλο στο ποπό, την έστειλαν να έρθει να παίξει μαζί μου κλαίγοντας και σπαράζοντας για την τιμωρία που υπέστη.

Οι γονείς της αντιμετώπισαν το όλο συμβάν με μια περίεργη ψυχραιμία. Ούτε φώναξαν στη φίλη μου για την αταξία που έκανε ούτε είχαν ξεσπάσματα θυμού.

Προσπαθώ να θυμηθώ τι ήταν αυτό που έκανε η φίλη μου και οι γονείς της επέλεξαν να την χτυπήσουν αλλά μάταια. Το μόνο που θυμάμαι είναι ότι σίγουρα θα ήταν κάποια συνήθη παιδική αταξία.

Όλη αυτή η αντιμετώπιση με ξένισε καθώς οι γονείς μου ουδέποτε είχαν σηκώσει χέρι εναντίον μου. Δεν μπορούσα στιγμή να τους φανταστώ να με χτυπάνε προς “συμμόρφωση” για κάτι που δεν ήταν κάτι τόσο τρομερό.

Οι σκέψεις που έκανα τότε αν και ήμουν μικρή, δεν με εγκατέλειψαν ακόμα και τώρα που μεγάλωσα. Όχι μόνο δεν μεγάλωσα με την νοοτροπία οι γονείς να χτυπάνε τα παιδιά αλλά δεν βλέπω και καμία απολύτως ανάγκη για τέτοιου είδους συμπεριφορές.

Να σημειώσω ότι καταδικάζω κάθε μορφή βίας όχι μόνο στα παιδιά αλλά και στους ενήλικες.

Είναι δυστυχώς γεγονός ότι αρκετοί θεωρούν ότι το να χτυπάς τα παιδιά στο ποπό είναι κατά κάποιο τρόπο πιο αποδεκτό από το να τα χαστουκίζεις.

Κι όμως όλη αυτή αντίληψη μου φαίνεται όχι μόνο αδιανόητη αλλά και αυθαίρετη.

Από τη μια διδάσκουμε στα παιδιά ότι δεν πρέπει να επιτρέπουν σε κανέναν να αγγίζει τα απόκρυφά τους σήμεια όπως ο πωπός αλλά από την όμως τους δείχνουμε ότι είναι αποδεκτό να τα χτυπάμε εκεί ως ένα μέσο τιμωρίας.

Η αντίληψη της σωματικής τιμωρίας έχει μεγαλώσει γενιές και γενιές παιδιών. Παιδιά μάλιστα που έπεσαν θύματα σωματικής τιμωρίας κάθε άλλο παρά ότι έχουν βλαφθεί νιώθουν γεγονός που αποδεικνύει ότι το ξύλο στα παιδιά για ένα μεγάλο ποσοστό της κοινωνίας θεωρείται όχι μόνο ως αποδεκτός αλλά και φυσιολογικός τρόπος για να τιμωρηθεί ένα παιδί.

Οι επιστημονικές έρευνες κατακεραυνώνουν τη πρακτική της σωματικής τιμωρίας

Κι όμως τα επιστημονικά ευρήματα των τελευταίων χρόνων κάθε άλλο παρά συμμερίζονται τις αντιλήψεις περί χρηισμότητας της άσκησης σωματικής βίας στα παιδιά. Ειδικότερα, σύμφωνα με έρευνα του 2016 που δημοσιεύτηκε στον Οδηγό της Οικογενειακής Ψυχολογίας και εκπόνησαν οι μελετητές του Πανεπιστημίου του Τέξας στηριζόμενοι σε μαρτυρίες και καταγραφές περισσότερων από 160.000 παιιδών που καλύπτουν μια περίοδο σχεδόν 5 δεκαετιών, η σωματική τιμωρία στα παιδιά είναι στην καλύτερη περίπτωση αναποτελεσματική και στη χειρότερο άκρως επιβλαβής για το παιδί που θα την υποστεί.

Όσο περισσότερο ξύλο “ρίχνουν” οι γονείς στα παιδιά τόσο αυτά συμπεριφέρονται άσχημα, εμφανίζουν αντικοινωνική συμπεριφορά και είναι σχεδόν βέβαιο ότι έχουν ψυχολογικά προβλήματα. Τα παιδιά που “τρώνε” ξύλο είναι πιο επιθετικά σε σύγκρισει με παιδιά που δεν υφίστανται τη σωματική τιμωρία και παρουσιάζουν πολλές γνωστικές δυσκολίες.

Το ξύλο ΔΕΝ είναι μια αποτελεσματική μορφή πειθαρχίας.

Στο σημείο αυτό αξίζει να διευκρινιστεί ότι είναι πολύ λεπτή η γραμμή που χωρίζει τη σωματική τιμωρία από την κακοποίηση.

Μάλιστα σύμφωνα και με την ερευνήτρια Elizabeth Gershoff που συμμετείχε στην σχετική έρευνα του 2016 για την επίδραση της σωματικής τιμωρίας στα παιδιά ” Επιστημονικά τουλάχιστον βάσει ευρημάτων καταγράφεται ότι το ξύλο προκαλεί στα παιδιά τις ίδιες ακριβώς αρνητικές επιπτώσεις που παρουσιάζουν τα παιδιά που έχουν κακοποιηθεί. Με τη μόνη διαφορά ότι στις περιπτώσεις σωματικής τιμωρίας, η επίδραση τελείται σε μικρότερη κλίμακα”.

Οι υπέρμαχοι της σωματικής τιμωρίας επιστρατεύουν επιχειρήματα του τύπου “Έφαγα ξύλο και μεγάλωσα μια χαρά ” ή “Άλλο να χτυπάς το παιδί σου στο ποπό και άλλο να το κακοποιείς” ή ” Χτυπάμε τα παιδιά μας στο ποπό μόλις κάνουν κάτι κακό, αυτά έχουν πάρει το “μάθημά” τους και ξέρουν πώς να συμπεριφέρονται, κι όλες αυτές οι έρευνες δεν έχουν λόγο ύπαρξης”.

Όλα τα παιδιά που έχουν υποστεί σωματική τιμωρία θα εμφανίσουν προβληματική συμπεριφορά;

Όχι.

Έχουν όμως τη τάση να εμφανίσουν τέτοιου είδους προβλήματα σε σχέση με παιδιά που δεν έχουν “φάει” ποτέ ξύλο;

Ναι.

Είναι εφικτό να μεγαλώσουμε υπεύθυνα και με σεβασμό παιδιά χωρίς να τους ασκούμε σωματική βία;

Ναι.

Υπάρχουν παιδιά που ομολογουμένως είναι πιο δύσκολα και δύστροπα στο να υιοθετήσουν κανόνες και να μάθουν πώς να συμπεριφέρονται σωστά;

Φυσικά.

Μια τέτοια παραδοχή οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το ξύλο είναι απαραίτητο;

Φυσικά όχι.

Στο παρελθόν, οι άνθρωποι χτυπούσαν τα παιδιά στο πωπόn ως ένα μέσο να τα συνετίσουν για όσα λάθη και ζημιές έκαναν. Τότε είχαν ως άλλοθι ότι δεν γνώριζαν πως τέτοιου είδους πρακτικές είχαν βλαπτική συνέπεια για την ψυχοσυναισθηματική ανάπτυξη των παιδιών. Από τη στιγμή που η επιστήμη απέδειξε εμπράκτως τα δεινά της φαινομενικά μόνο “αθώας” ξυλιάς στο ποπό των παιδιών δεν υπάρχουν δικαιολογίες για να συνεχίζουν οι νέοι γονείς να διαιωνίζουν τέτοιους αναχρονιστικούς τρόπους πειθαρχίας των παιδιών.»

 Πηγή: scarymommy.com