Γιώργος Δημοσθένους: «Τα Πανεπιστήμια της Κύπρου δεν έχουν πλέον τίποτα να ζηλέψουν από τα ευρωπαϊκά»

Δύο περίπου μήνες απομένουν μέχρι την έναρξη των Παγκύπριων Εξετάσεων και λογικό είναι οι μαθητές λυκείου και οι οικογένειές τους να βρίσκονται αυτές τις μέρες σε διαδικασία αναζήτησης πανεπιστημιακών προγραμμάτων που θα οδηγήσουν τα παιδιά στις πολυπόθητες σπουδές και στο να ανοίξουν τα φτερά τους προς την κατεύθυνση που ονειρεύονται.

Η Κύπρος τα τελευταία χρόνια έχει κάθε δικαίωμα να καυχιέται για τα δημόσια και ιδιωτικά Πανεπιστήμιά της, τα οποία τίποτα δεν έχουν να ζηλέψουν από τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά, καθώς και για ένα γενικότερο περιβάλλον σπουδών εξαιρετικά υψηλού επιπέδου που προσφέρει στους φοιτητές της.

Το γεγονός αυτό επισφραγίσαμε σε συζήτηση που είχαμε πριν από μερικές ημέρες, με τον Πρόεδρο της Συνόδου των Πρυτάνεων των Κυπριακών Πανεπιστημίων, Πρύτανη του Πανεπιστημίου Frederick και πρώην Υπουργό Παιδείας και Πολιτισμού, Καθηγητή κ. Γιώργο Δημοσθένους (να σημειωθεί, πως την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές η σκυτάλη της Προεδρίας έχει περάσει στον Πρύτανη του Πανεπιστημίου Νεάπολις Πάφου, Καθηγητή Παντελή Σκλιά).

Ο κ. Δημοσθένους μίλησε διεξοδικά και άκρως πρακτικά για τις σπουδές στα Κυπριακά Πανεπιστήμια και γιατί να τα επιλέξουν οι μελλοντικοί σπουδαστές από Κύπρο, Ελλάδα και εξωτερικό. Δεν παρέλειψε, μάλιστα, να μας μιλήσει για την δική του, προσωπική εμπειρία ως φοιτητής στην Ελλάδα: «Για 11 χρόνια ήμουν υπότροφος της Κυπριακής Δημοκρατίας και του ΙΚΥ, έμενα στη φοιτητική εστία ως σπουδαστής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, οπότε αυτή η δωρεάν Παιδεία στην Ελλάδα με κάνει να έχω μια ιδιαίτερη ευαισθησία, μια έγνοια να προσφέρω σε όλα τα παιδιά που θέλουν να σπουδάσουν, αλλά και για τα παιδιά της Ελλάδας ειδικότερα».

Τα ιδιωτικά πανεπιστήμια της Κύπρου φαίνεται πως κερδίζουν τη μάχη του ανταγωνισμού και γίνονται από τα πιο ελκυστικά πανευρωπαϊκώς. Πού πιστεύετε ότι οφείλεται αυτό;

Όπως γνωρίζετε, η Κύπρος έχει 3 δημόσια και 5 ιδιωτικά Πανεπιστήμια. Η άδεια λειτουργίας των πρώτων δόθηκε το 2007, ενώ το 2012 και μετά δόθηκαν οι τελικές άδειες. Όλα αυτά τα χρόνια, τα πανεπιστήμιά μας πέρασαν από διάφορα στάδια αξιολογήσεων από την αρμόδια Αρχή Διασφάλισης και Πιστοποίησης Ποιότητας, η οποία, βέβαια, έχει την αντίστοιχη αναγνώριση από τους αρμόδιους Ευρωπαϊκούς Φορείς.

Η μάχη, λοιπόν, κερδίζεται όχι μόνο στα λόγια, αλλά και στην πράξη, χάρη στην διαρκή, σοβαρή και επίπονη διαδικασία αξιολόγησης που φέρνει και την αναγνώριση.

Πέρα από τους Κύπριους φοιτητές, από ποιες άλλες χώρες προσελκύετε νέους που θέλουν να σπουδάσουν στην Κύπρο;

Ο μεγαλύτερος αριθμός φοιτητών μετά τους Κυπρίους είναι οι Ελλαδίτες, οι οποίοι επιλέγουν ιδιαίτερα τα ιδιωτικά πανεπιστήμια, είτε δια ζώσης προγράμματα σπουδών είτε και εξ αποστάσεως προγράμματα. Και είναι οι ίδιοι αυτοί φοιτητές που θα διαβεβαιώσουν την ποιότητα των σπουδών και τις άρτια οργανωμένες διαδικασίες. Μεγάλος αριθμός φοιτητών έρχεται, επίσης, από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και από τρίτες χώρες.

Γίνεται μεγάλη προσπάθεια από μεριάς μας και από την ίδια την Πολιτεία για να επιτευχθεί ο διαχρονικός στόχος να καταστεί η Κύπρος κέντρο αριστείας, γνώσης και έρευνας, ενώ γίνονται συστηματικές προσπάθειες για προβολή των πανεπιστημίων της Κύπρου στο εξωτερικό, με ιδιαίτερη έμφαση στην προσέλκυση ποιοτικών φοιτητών.

Γιατί να έρθει ένας νέος που θέλει να σπουδάσει σε ένα κυπριακό πανεπιστήμιο; Ποια είναι τα πλεονεκτήματα;

Αν μιλάμε για φοιτητές τρίτων χωρών, η Κύπρος αποτελεί πόλο έλξης, καθώς είναι ένα κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο ανατολικότερο άκρο της Ευρώπης, με πολύ εύκολη επικοινωνία με την Ασία, την Αφρική, τη Μέση Ανατολή. Βρίσκεται, δηλαδή, σε ένα εξαιρετικά πλεονεκτικό γεωγραφικό σημείο.

Από εκεί και πέρα, η διεθνής αναγνώριση των Πανεπιστημίων, το σημαντικό έργο που επιτελείται σε επίπεδο έρευνας και διδασκαλίας, δημιουργούν μια εικόνα ότι γίνεται πραγματικά σοβαρή δουλειά και αυτό αποτελεί από μόνο του εγγύηση, ότι ο απόφοιτος του κυπριακού Πανεπιστημίου θα έχει ένα πτυχίο με διεθνή αναγνώριση και αξία.

Ως προς τους Ελλαδίτες, υπάρχει και το πρόσθετο πλεονέκτημα της εθνικής ταυτότητας, της γλώσσας και της κοινής κουλτούρας, με αποτέλεσμα τα παιδιά να αισθάνονται, ότι βρίσκονται σε οικείο περιβάλλον.

Η Κύπρος, εξάλλου, παρά το πρόβλημα με την Τουρκία, είναι ένας χώρος ειρήνης, συνεργασίας, είναι ένας ασφαλής χώρος για να επιλέξει κανείς για να σπουδάσει και να εργαστεί.

Τέλος, κάτι που διαπιστώνουμε με τους συναδέλφους μου τα τελευταία χρόνια, είναι οι ιδιαίτεροι εσωτερικοί μηχανισμοί που υπάρχουν για την παρακολούθηση και στήριξη των φοιτητών σε όλα τα επίπεδα, τόσο ακαδημαϊκά, όσο και ψυχο-συναισθηματικά και οικονομικά, π.χ. κάθε φοιτητής έχει τον δικό του ακαδημαϊκό σύμβουλο και μέντορα, και αυτό κάνει τους γονείς να αισθάνονται ιδιαίτερα καθησυχασμένοι και σίγουροι για την επιτυχία των παιδιών τους.

Οι φοιτητές που θα έρθουν από το εξωτερικό πώς θα διευκολυνθούν στη στέγαση και τη σίτισή τους;

Καταρχάς, αναφορικά με τις επίσημες αρχές, είχαμε πάρει επί υπουργίας μου (και το συνέχισαν και οι επόμενοι υπουργοί) την πρωτοβουλία για εφαρμογή ειδικού μέτρου που χορηγεί ειδικό επίδομα σε παιδιά-φοιτητές από την Ελλάδα.

Από εκεί και πέρα, τα Πανεπιστήμιά μας διαθέτουν εστίες ή έχουν προγραμματισμένη την άμεση ανέγερση φοιτητικών εστιών, για φοιτητές κυρίως από το εξωτερικό. Επιπλέον, σε όλες τις πανεπιστημιουπόλεις υπάρχουν χώροι εστίασης.

Επιλέγουν οι Έλληνες τα κυπριακά πανεπιστήμια για τις σπουδές τους; Ποιες σχολές έχουν τη μεγαλύτερη ζήτηση;

Είναι πολύ υψηλή η ζήτηση των κυπριακών Πανεπιστημίων από Ελλαδίτες φοιτητές. Μεγαλύτερο ενδιαφέρον δείχνουν σε Σχολές όπως η Νομική (οι φοιτητές έχουν τη δυνατότητα επιλογής ειδικών μαθημάτων με έμφαση στο ελληνικό δίκαιο, δεδομένου ότι το κυπριακό δίκαιο διαφέρει από το ελληνικό), η Φαρμακευτική, η Αρχιτεκτονική… Το ότι είναι τόσο υψηλή η ζήτηση δεν σημαίνει, ότι τα παιδιά αυτά δεν κατάφεραν να μπουν σε μια σχολή στην Ελλάδα, απλά μπορεί η σχολή που πέτυχαν να μην ήταν αυτό ακριβώς που ονειρεύονταν ή που ανταποκρινόταν 100% στη μελλοντική τους καριέρα (π.χ. μπορεί οι γονείς τους να είναι επαγγελματίες με δική τους εργασία στους τομείς αυτούς).

Επιπλέον, οι Μηχανικοί, για παράδειγμα, με τις σπουδές τους εδώ (4 χρόνια για Πτυχίο και 1.5 έτος για Μάστερ) αποκτούν όλα τα επαγγελματικά δικαιώματα που έχει ένας απόφοιτος Μηχανικής 5ετούς φοίτησης. Τα Ναυτιλιακά είναι, επίσης, ένας τομέας που παρουσιάζει ιδιαίτερη ζήτηση, αλλά και οι Σχολές Τεχνών και τα Προγράμματα Ψυχολογίας.

Τι αναγνώριση υπάρχει στα πτυχία από τα ιδιωτικά πανεπιστήμια τόσο μέσα στη χώρα όσο και στην Ευρώπη. Θα μπορέσει ένας νέος με πτυχίο από ιδιωτικό πανεπιστημιακό ίδρυμα να βρει δουλειά σχετική με το πτυχίο του και τα προσόντα του; Είναι ισότιμα με τα πτυχία των δημοσίων;

Δεν υπάρχει θέμα συζήτησης: Τα πτυχία των ιδιωτικών Πανεπιστημίων είναι απόλυτα ισότιμα με τα πτυχία των δημόσιων Πανεπιστημίων και χαίρουν της ανάλογης αναγνώρισης από την Ε.Ε. Έτσι, οι απόφοιτοί μας μπορούν να ασκήσουν το επάγγελμά τους σε οποιαδήποτε χώρα της Ε.Ε.

Ποια η διαδικασία εισαγωγής σε ένα ιδιωτικό Πανεπιστήμιο στην Κύπρο;

Είναι γνωστό, ότι τα ιδιωτικά Πανεπιστήμια δεν υπάγονται στο λεγόμενο μηχανογραφικό και στις Παγκύπριες εξετάσεις. Το κάθε Πανεπιστήμιο, λοιπόν, έχει τα δικά του κριτήρια εισδοχής, τα οποία εξαρτώνται από τα προγράμματά του. Με το απολυτήριο στο χέρι, λοιπόν, μπορεί ένα παιδί να σπεύσει οποιαδήποτε στιγμή στα γραφεία εγγραφών. Εκεί που υπάρχουν πρόσθετες απαιτήσεις, υπάρχουν και πρόσθετα κριτήρια.

Ενδεικτικά, στη Φαρμακευτική για παράδειγμα πρέπει να υπάρχει ένας γενικός βαθμός 17 στο απολυτήριο και τουλάχιστον στα τρία από τα τέσσερα μαθήματα: Μαθηματικά – Φυσική  – Χημεία – Βιολογία να υπάρχει επίσης ελάχιστος βαθμός 17.

Το κόστος αναφέρεται σε ένα μέσο- ανώτερο οικονομικά κομμάτι του πληθυσμού;

Καταρχάς, ειδικά για τα παιδιά από την Ελλάδα πάντα υπάρχουν ειδικά δίδακτρα. Ενδεικτικά στο Πανεπιστήμιο Frederick, για το οποίο μπορώ να έχω εικόνα, για την Νομική τα δίδακτρα είναι 8.200 ευρώ για τους Κύπριους, ενώ για τους Ελλαδίτες είναι 6.000 ευρώ. Όλα τα παιδιά, πάντως, μπορούν να διεκδικήσουν και υποτροφίες είτε ακαδημαϊκής επίδοσης είτε με κοινωνικο-οικονομικά κριτήρια, καθώς και το ειδικό επίδομα που παρέχει το Υπουργείο Παιδείας.

Σε τι υπερέχει το ιδιωτικό κυπριακό πανεπιστήμιο από εκείνα του εξωτερικού;

Το βασικό σημείο είναι, ότι τα κυπριακά Πανεπιστήμια βρίσκονται σε μία συνεχή, σοβαρή και επίπονη διαδικασία ελέγχου και επαναξιολόγησης από έναν φορέα που έχει πιστοποιηθεί από όλους τους αρμόδιους Ευρωπαϊκούς Φορείς.

Εξάλλου, στην Κύπρο υπάρχουν προγράμματα σπουδών είτε αγγλόφωνα είτε ελληνόφωνα είτε και στις 2 γλώσσες, οπότε δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από ένα πανεπιστήμιο του εξωτερικού.

Τέλος, ειδικά για τα παιδιά από την Ελλάδα, η Κύπρος αποτελεί έναν ασφαλή προορισμό, ενώ οι γονείς μπορούν να είναι πολύ ήσυχοι για την ποιότητα σπουδών των παιδιών τους, αλλά και για το περιβάλλον στο οποίο βρίσκονται.

Προσφέρονται προγράμματα, όπως το Erasmus, στη διάρκεια των σπουδών; Υπάρχουν συνεργασίες με άλλα πανεπιστήμια;

Προφανώς και υπάρχουν συνεργασίες όλων των Πανεπιστημίων με ξένα Πανεπιστήμια. Όλα τα Πανεπιστήμια είναι συνδεδεμένα με το πρόγραμμα Erasmus, όλα χρησιμοποιούν αυτή την ευκαιρία, οπότε μπορούν παιδιά από ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια να έρθουν και να φοιτήσουν στην Κύπρο ή φοιτητές από Κύπρο να βρεθούν στο εξωτερικό και να μείνουν εκεί κατ’ελάχιστον για ένα εξάμηνο, και η φοίτηση τους αυτή να συνεκτιμηθεί στο σύνολο των σπουδών τους για την απόκτηση του Πτυχίου τους.