Σε λίγες ημέρες, η Ελλάδα γιορτάζει την εθνική γιορτή της 25ης Μαρτίου και ο εθνικός της ύμνος θα ακουστεί δυνατά και υπερήφανα. Ένα κομμάτι υπερηφάνειας αυτή την ημέρα διαπερνά και τον κυπριακό λαό, τόσο λόγω της αδελφοσύνης με την Ελλάδα όσο και λόγω του γεγονότος ότι οι δύο χώρες μοιράζονται τον ίδιο εθνικό ύμνο. Η κοινή χρήση του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν» δεν είναι τυχαία. Προκύπτει από ιστορικούς, πολιτικούς και συμβολικούς λόγους που συνδέονται άμεσα με τη νεότερη πορεία της Κύπρου.
Εθνικός ύμνος Κύπρου: Ένας ύμνος με ισχυρό συμβολισμό
Ο ελληνικός εθνικός ύμνος, σε στίχους του Διονυσίου Σολωμού και μουσική του Νικόλαου Μάντζαρου, είναι άμεσα ταυτισμένος με την έννοια της ελευθερίας και την Ελληνική Επανάσταση. Αυτός ο συμβολισμός ξεπερνά τα σύνορα του ελληνικού κράτους και αγγίζει τον ευρύτερο ελληνισμό.
Μετά την ανεξαρτησία της το 1960, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν προχώρησε άμεσα σε επιλογή εθνικού ύμνου. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1966, αποφασίστηκε επίσημα η υιοθέτηση του ίδιου ύμνου με την Ελλάδα.
Οι λόγοι πίσω από την απόφαση
- Ιστορικοί και πολιτισμικοί δεσμοί: Η πλειοψηφία του πληθυσμού της Κύπρου είναι ελληνικής καταγωγής και ταυτίζεται με την ελληνική γλώσσα και παράδοση.
- Πολιτική συγκυρία: Τη δεκαετία του ’60 το αίτημα της ένωσης με την Ελλάδα ήταν ακόμη ισχυρό στο δημόσιο λόγο.
- Συμβολική επιλογή: Ο ύμνος εκφράζει την ιδέα της ελευθερίας, που είχε ιδιαίτερη βαρύτητα για μια νεοσύστατη χώρα με έντονες γεωπολιτικές πιέσεις.
- Πρακτικός λόγος: Δεν υπήρξε ευρεία συναίνεση γύρω από έναν διαφορετικό, «ουδέτερο» ύμνο που να εκπροσωπεί εξίσου όλες τις κοινότητες του νησιού.
Τι σημαίνει σήμερα
Η Κύπρος παραμένει το μοναδικό κράτος στον κόσμο που χρησιμοποιεί επίσημα τον ίδιο εθνικό ύμνο με άλλο κράτος. Παρά τις κατά καιρούς συζητήσεις για αλλαγή ή δημιουργία νέου ύμνου, η επιλογή διατηρείται, κυρίως λόγω του ισχυρού ιστορικού και συναισθηματικού της φορτίου.
Στην πράξη, οι δύο πρώτες στροφές του «Ύμνου εις την Ελευθερίαν» λειτουργούν ως κοινό σημείο αναφοράς για Ελλάδα και Κύπρο, υπογραμμίζοντας μια κοινή πολιτισμική ταυτότητα που παραμένει ενεργή μέχρι σήμερα.
Οι στίχοι του εθνικού ύμνου
Σε γνωρίζω από την κόψη
του σπαθιού την τρομερή,
σε γνωρίζω από την όψη
που με βία μετράει τη γη.
Απ’ τα κόκαλα βγαλμένη
των Ελλήνων τα ιερά,
και σαν πρώτα ανδρειωμένη,
χαίρε, ω χαίρε, Ελευθεριά.
