Απάντηση στην Επίτροπο Διοικήσεως, Μαρία Στυλιανού-Λοττίδη, αναφορικά με την πρόσφατη εκδήλωσή της για επανεξέταση άμεσα της απόφασης του ΥΠΑΝΝ για τα παιδιά με αναπηρία που φοιτούν στις Ειδικές Μονάδες των σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης, απέστειλε ο Υπουργός Παιδείας Πρόδρομος Προδρόμου.
Συγκεκριμένα, ο Πρόδρομος Προδρόμου, στην επιστολή του αναφέρει πως έχουν ληφθεί υπόψη τα ιδιαίτερα δεδομένα της ειδικής εκπαίδευσης και έχει καταρτιστεί ειδικό πρόγραμμα για τα παιδιά που είναι εντεταγμένα στις μονάδες ειδικής εκπαίδευσης των σχολείων. Ο κ. Προδρόμου, μάλιστα, υπέδειξε πως οι ανάγκες των παιδιών αυτών, που αφορούν στην ειδική εκπαίδευση ή στη λογοθεραπεία, μπορούν να εξυπηρετούνται με σύγχρονη και ασύγχρονη εξ αποστάσεως διδασκαλία, αφού είναι εφικτό να παρακολουθούν τα μαθήματα με τους συμμαθητές τους, ενώ συνεχίζουν και την τηλεκπαίδευση, σε ατομικό ή ομαδικό επίπεδο, με τον εκπαιδευτικό της ειδικής μονάδας. Αυτή η εκπαίδευση, στηρίζεται στις ανάγκες τους.
Αδύνατο να φοιτήσουν 11,000 παιδιά με φυσική παρουσία στα σχολεία
Ο κ. Προδρόμου έδωσε και αριθμούς για τους μαθητές που λαμβάνουν ειδική εκπαίδευση στα γενικά σχολεία. Όπως ανέφερε ο αριθμός αυτός ξεπερνά τις 11,000 παιδιά και από μόνος του καθιστά πρακτικά αδύνατο να φοιτήσουν αυτά τα παιδιά στα σχολεία με φυσική παρουσία, δεδομένου και των μέτρων υγειονομικής προστασίας. Μάλιστα, σημείωσε πως αν τα παιδιά της ειδικής εκπαίδευσης φοιτούσαν με φυσική παρουσία στα σχολεία, θα έπρεπε να αποκοπούν από το πρόγραμμα της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης της γενικής τάξης.
Στις ανάγκες των παιδιών βασισμένη η εκπαίδευση που λαμβάνουν
«Το Υπουργείο Παιδείας έχει εξ αρχής λάβει υπόψη τα ιδιαίτερα και εξειδικευμένα δεδομένα της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης. Συγκεκριμένα έχει καταρτίσει ειδικό πρόγραμμα για τα παιδιά που είναι ενταγμένα στις Μονάδες Ειδικής Εκπαίδευσης των σχολείων. Οι ιδιαίτερες ανάγκες των παιδιών αυτών (ειδική εκπαίδευση / λογοθεραπεία) προβλέπεται να εξυπηρετούνται με σύγχρονη και ασύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Συγκεκριμένα, τα παιδιά αυτά παρακολουθούν μαθήματα μαζί με τα υπόλοιπα παιδιά της γενικής τάξης στην οποία είναι εγγεγραμμένα και στη βάση των πραγματικών αναγκών τους και δυνατοτήτων.
Επιπρόσθετα, συνεχίζουν την εξ αποστάσεως εκπαίδευσή τους, σε ομαδικό ή ατομικό επίπεδο, με τον/την ειδικό/ή εκπαιδευτικό της Ειδικής Μονάδας. Η εκπαίδευση που λαμβάνουν στηρίζεται στις εξατομικευμένες τους ανάγκες και πηγάζουν από τους στόχους που τίθενται στο Ατομικό Πρόγραμμα Εκπαίδευσής τους.
Το ΥΠΠΑΝ για να στηρίξει περαιτέρω την εκπαίδευση των παιδιών για σκοπούς λογοθεραπείας, έχει δώσει εξαίρεση από τον γενικό κανόνα και μπορεί, εφ’ όσον υπάρχει συγκατάθεση των γονέων/κηδεμόνων (των οποίων απαιτείται και η φυσική παρουσία δίπλα στα παιδιά), να εξασφαλίζεται και η απαραίτητη αμφίδρομη οπτική επαφή στη διαδικασία της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης. Αυτό αντικατοπτρίζει και τη φροντίδα του ΥΠΠΑΝ για να εφαρμοσθεί η αρχή της επιεικέστερης δυνατής λύσης προκειμένου να εξυπηρετηθεί η ανάγκη παροχής εκπαίδευσης σε αυτά τα παιδιά».
Δεν τίθεται θέμα διάκρισης μαθητών
«Δεν τίθεται θέμα διάκρισης των μαθητών/-τριών των Μονάδων Ειδικής Εκπαίδευσης σε σχέση με τους μαθητές/-τριες στα Ειδικά Σχολεία. Πρέπει να ληφθεί υπόψη ότι τα Ειδικά Σχολεία είναι ξεχωριστές οντότητες για τις οποίες μπορεί να ληφθούν αυτοτελώς αποφάσεις ως προς τη λειτουργία τους χωρίς να εξαρτώνται από τα γενικά σχολεία.
Αποφασιστικός παράγοντας από υγειονομικής πλευράς για τη λήψη απόφασης για τη συνέχιση της φοίτησης με φυσική παρουσία στα Ειδικά Σχολεία ήταν ότι παρέχουν σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό εξειδικευμένη θεραπευτική αγωγή η οποία επρόκειτο να συνεχιστεί και στην περίπτωση που θα λειτουργούσαν με εξ αποστάσεως εκπαίδευση. Αντίθετα, οι Μονάδες Ειδικής Εκπαίδευσης είναι ενταγμένες στα σχολεία Δημοτικής και Μέσης Εκπαίδευσης και εξαρτώνται ως προς τη λειτουργία τους από αυτά.
Με κριτήρια η επιστροφή στα σχολεία
Εκείνο που ίσως θα πρέπει να εξεταστεί με το πνεύμα της έκθεσης σας είναι η επιστροφή παιδιών της Ειδικής Αγωγής και Εκπαίδευσης κάποιες περιόδους στα σχολεία με κριτήρια και πλαίσιο που θα καθοριστεί από το ΥΠΠΑΝ:
- Τα παιδιά, όμως, που τυγχάνουν Ειδικής Εκπαίδευσης είναι ταυτόχρονα ενταγμένα στις γενικές τάξεις και παρακολουθούν εκεί κατά το μεγαλύτερο μέρος της την εκπαίδευση που παρέχεται στα άλλα παιδιά. Από τη στιγμή που τα σχολεία λειτουργούν με εξ αποστάσεως εκπαίδευση δε μπορεί να έχει πρακτική εφαρμογή κάποια διαφοροποίηση των παιδιών της Ειδικής Εκπαίδευσης, διότι κάτι τέτοιο θα σήμαινε -αν τυχόν μετέβαιναν στο σχολείο- ότι δεν θα μπορούσε να παρακολουθήσουν την εξ αποστάσεως εκπαίδευση που γίνεται στη γενική τάξη που παραμένει κατ’ οίκον.
- Στην Ειδική Εκπαίδευση που παρέχεται στα γενικά σχολεία εντάσσονται συνολικά περισσότερα από έντεκα χιλιάδες παιδιά. Θα ήταν πρακτικά αδύνατο με τα μέτρα υγειονομικής προστασίας που βρίσκονται σε ισχύ να υιοθετηθεί ως γενικός κανόνας η φοίτηση αυτών των παιδιών με φυσική παρουσία. Εκτός του ότι σε μια τέτοια περίπτωση θα έπρεπε να αποκοπούν από το πρόγραμμα της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης της γενικής τάξης στην οποία είναι ενταγμένα, εάν συνυπολογισθούν οι εκπαιδευτικοί και οι σχολικοί βοηθοί/συνοδοί, θα χρειαζόταν καθημερινή διακίνηση ενός πληθυσμού περίπου δεκατριών χιλιάδων προσώπων (και πρόσθετα οι γονείς/κηδεμόνες τους).
Η βασική οδηγία που προβλέπει ότι παρέχεται εξ αποστάσεως εκπαίδευση με έδρα το σχολείο δεν σημαίνει ότι το σύνολο των εκπαιδευτικών και οι σχολικοί βοηθοί/συνοδοί παρευρίσκονται στο σχολείο. Οι σχετικές οδηγίες υγειονομικής ασφάλειας προνοούν ότι στα σχολεία λειτουργεί μια ‘ομάδα ασφαλείας’, που συμπεριλαμβάνει συνήθως τη διευθυντική ομάδα ή μέρος αυτής και μικρό αριθμό εκπαιδευτικών. Ειδικά οι σχολικοί βοηθοί/συνοδοί δεν παρευρίσκονται αυτό το διάστημα στο σχολείο, διότι δεν έχουν αντικείμενο απασχόλησης.
Δεν μπορεί να συγκριθεί η κατάσταση στα Ειδικά Σχολεία με τα Δημοτικά και τα Γυμνάσια
Τέλος ο υπουργός Παιδείας σημειώνει πως, «η απόφαση για τη λειτουργία σχολείων με φοίτηση με φυσική παρουσία ή με εξ αποστάσεως εκπαίδευση προκύπτει από το Διάταγμα που εκδόθηκε από τον Υπουργό Υγείας δυνάμει του περί Λοιμοκαθάρσεως Νόμου και δεν αποτελεί ξεχωριστή επιλογή του ΥΠΠΑΝ. Επομένως δεν τίθεται θέμα σύγκρισης των όσων ισχύουν για τα νηπιαγωγεία ή τα Ειδικά Σχολεία με τα όσα ισχύουν για τα Δημοτικά Σχολεία και τα Γυμνάσια.
Κατά συνέπεια, εκείνο που θα μπορούσε να εξετασθεί, στο πνεύμα της Έκθεσής σας, θα ήταν η κατ’ εξαίρεση μετάβαση των παιδιών της Ειδικής Αγωγής για μικρό χρονικό διάστημα στα σχολεία, με εξειδικευμένο πρόγραμμα, ανάλογα με τις ανάγκες τους και σε χρόνο διαφορετικό από τη διάρκεια του προγράμματος εξ αποστάσεως εκπαίδευσης που παρέχεται στην αντίστοιχη γενική τάξη στην οποία μετέχουν. Αυτό θα μπορούσε να γίνει με ειδικές προσαρμογές σε κάθε σχολείο και αναλόγως των ιδιαίτερων αναγκών που παρουσιάζονται και πάντοτε με τη συγκατάθεση των γονέων/κηδεμόνων.
Τα σχολεία θα κληθούν από το ΥΠΠΑΝ να αναφέρουν περιπτώσεις παιδιών της Ειδικής Εκπαίδευσης που δεν μπορούν να παρακολουθήσουν ικανοποιητικά το εξ αποστάσεως πρόγραμμα και κατά πόσο υπάρχει ενδιαφέρον από γονείς/κηδεμόνες για να συμμετέχουν τα παιδιά τους, με φυσική παρουσία, μετά το τέλος του εξ αποστάσεως προγράμματος του σχολείου, σε συναντήσεις με τους εκπαιδευτικούς της Ειδικής Εκπαίδευσης. Αναλόγως της εκδήλωσης ενδιαφέροντος, θα πρέπει να διερευνηθεί με το Υπουργείο Υγείας κατά πόσο μπορεί να εγκριθούν οι ανάλογες εξαιρέσεις στα μέτρα του Διατάγματος.
Υπενθυμίζεται ότι η Επίτροπος Διοικήσεως είχε κάνει την εισηγησή της βάσει των αρμοδιοτήτων της ως Ανεξάρτητου Μηχανισμού Προώθησης, Προστασίας και Παρακολούθησης της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες και ως Φορέα Ισότητας και Καταπολέμησης των Διακρίσεων.
Συγκεκριμένα, η κα. Λοττίδη ζήτησε επανεξέταση άμεσα και δη εντός των επόμενων ημερών, της απόφασης του ΥΠΑΝΝ για τα παιδιά με αναπηρία που φοιτούν στις Ειδικές Μονάδες των σχολείων Δημοτικής Εκπαίδευσης, ζητεί η Επίτροπος Διοικήσεως, ώστε «με την λήψη εξατομικευμένων μέτρων να συνεχίσουν απρόσκοπτα τη εκπαίδευσή τους, και να αρθεί η οποιαδήποτε διάκριση που συντελείται βάρος τους εν συγκρίσει με τα υπόλοιπα παιδιά της ηλικίας τους, που βρίσκονται στην ίδια θέση με αυτά».
