Φανταστείτε αυτό: Μια σωρός από πολύχρωμους κουβάδες, στιβαγμένους τον έναν πάνω στον άλλον, έτσι ώστε να σχηματίζουν μια γέφυρα αναρρίχησης. Ακατέργαστους ογκόλιθους να συγκρατούν μια ετοιμόρροπη τσουλήθρα και κομμάτια τσιμέντου να λειτουργούν ως παγκάκια, για ξεκούραση.
Και σε κάθε σημείο παιδιά να προσπαθούν να ισορροπήσουν, να τεντωθούν, να κρεμαστούν και τελικά να… επιβιώσουν! Θα αφήνατε τα παιδιά σας να παίξουν σε ένα τέτοιο μέρος; Πρόκειται για τον νέο παιδότοπο στο Southbank της Μελβούρνης, ο οποίος αποτελεί ένα έργο του καλλιτέχνη Mike Hewson που μπερδεύει τους γονείς. Πρόκειται πράγματι για παιδότοπο ή για ένα ατελές δημόσιο έργο;
View this post on Instagram
Τα νέα πάρκα του Hewson στο Σίδνεϊ και τη Μελβούρνη είναι γνωστά ως “επικίνδυνα” -όμως το ρίσκο ορίζεται διαφορετικά για τον καθένα. Και αυτός είναι ο λόγος που τα μέρη αυτή έχουν κερδίσει το ενδιαφέρον.
Το ρίσκο του μηδενικού ρίσκου
Το αστικό παιχνίδι έχει εδώ και χρόνια γίνει συνώνυμο με την πολιτιστική ζωής της τέχνης στην πόλη. Τις τελευταίες δεκαετίες όλο και περισσότερες παιδικές χαρές εμφανίζονται, επικεντρωμένες στο “ελεύθερο παιχνίδι” που… μόνο ελεύθερο δεν είναι. Καμία σχέση δεν έχουν με τον τρόπο που έπαιζαν τα παιδιά πριν την δεκαετία του ‘60, εντελώς ελεύθερα στις αλάνες.
Σταδιακά, βέβαια, εμφανίστηκαν και πάρκα με πιο πρωτότυπα και ελεύθερα παιχνίδια, π.χ. με παιχνίδια-έργα τέχνης, κατασκευασμένα όμως με αυτόν τον σκοπό, που επέτρεπαν στα παιδιά να τα εξερευνήσουν με τον δικό τους μοναδικό τρόπο, όπως το γλυπτό του καλλιτέχνη Egon Möller-Nielsen’s που τοποθετήθηκε το καλοκαίρι του 1949 στη Στοκχόλμη (φωτο κάτω).
Από την δεκαετία του 1980 και μετά, ωστόσο, άρχισε να δίνεται όλο και περισσότερη έμφαση στην ασφάλεια. Και όσο τα κράτη θέσπιζαν κανόνες και μέτρα που πρέπει να διέπουν τις παιδικές χαρές και τα πάρκα ψυχαγωγίας, τόσο αυτά άρχισαν να γίνονται όλο και πιο κοινότυπα -για κάποιους βαρετά- περιορίζοντας τις σωματικές κινήσεις των παιδιών σε πάνω, κάτω και κατά μήκος. Στη φύση, όμως, ποτέ δεν θα υπήρχαν αυτοί οι περιορισμοί…
Έχουμε φτάσει, λοιπόν, σήμερα να μπερδεύουμε τον κίνδυνο με το ρίσκο. Το ρίσκο είναι κάτι που το παιδί γνωρίζει, καλείται να το αναλύσει και να πάρει μια απόφαση πάνω σε αυτό. Ο κίνδυνος δημιουργεί σε κάποιον την πιθανότητα να έχει κάποιο ατύχημα, το οποίο δεν μπορεί να προβλέψει.
This @cityofmelbourne playground opens today – with boulders on skateboards and slides propped up by rocks. Ummmm – are you sure, @LordMayorMelb ? Sally Capp joins me this morning. And no way I’m going down that slide. @abcmelbourne pic.twitter.com/WJp6LSd6Ka
— Virginia Trioli (@LaTrioli) November 6, 2022
Και το ότι δεν μπορούμε να ξεχωρίσουμε αυτά τα δύο, μας κάνει να μεγαλώνουμε τα παιδιά μας με μία κουλτούρα μηδενικού ρίσκου. Και αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο, αφού έτσι μεγαλώνουμε παιδιά που μεγαλώνοντας δεν θα μπορούν να διαχειριστούν το στρες, την πίεση, την θλίψη και πιθανώς να κινδυνεύσουν από σωματικά προβλήματα, όπως η παχυσαρκία ή ο διαβήτης.
Το μηδενικό ρίσκο, το οποίο επιβάλλει η σημερινή κοινωνία υπερπροστατευτικών γονιών στα παιδιά βάζει σε πραγματικό κίνδυνο την ψυχική τους ανθεκτικότητα. Την ικανότητα να αντιμετωπίσουν μια τραγωδία, ένα τραύμα, μια απειλή. Την ικανότητα να επανέλθουν από μία δύσκολη ψυχικά εμπειρία.
Ο Hewson προσπαθεί με αυτό το γλυπτό παιχνίδι του να δημιουργήσει περιβάλλοντα που θα δώσουν στα παιδιά την ευκαιρία να ενισχύσουν και να αυξήσουν την ψυχική τους ανθεκτικότητα, καλώντας τα να ρισκάρουν παίζοντας.
Σε αντίθεση με τους συμβατικούς παιδότοπους, όπου η κίνηση του παιδιού είναι προκαθορισμένη, στα project του Hewson τα παιδιά καλούνται να δοκιμάσουν το άγνωστο, το ακαθόριστο, το καινοτόμο, αλλά και τον κόσμο των γλυπτών.
Όταν τους δίνεται αυτή η ευκαιρία όλα τα παιδιά δείχνουν ξεκάθαρες ικανότητες να διαπραγματεύονται με άγνωστους χώρους, να διαχειρίζονται τα ρίσκα και να καθορίζουν μόνα τους τα όριά τους.
Φυσικά, μπορεί οι κατασκευές του Hewson να δείχνουν ετοιμόρροπες, αλλά -καθώς ο καλλιτέχνης είναι και μηχανικός- τα πάντα είναι λεπτομερώς μελετημένα και ενσωματωμένα στο αστικό περιβάλλον.
Είναι η αίσθηση του κινδύνου που κάνει τα έργα του ελκυστικά, τόσο στους λάτρεις της τέχνης όσο και στα παιδιά. Τους δίνει, μάλιστα, και την ευκαιρία να γνωρίσουν την τέχνη “από μέσα”, ζώντας την!
Ελπίζουμε αντίστοιχα έργα να δούμε σύντομα και στη χώρα μας!
Πηγή: theconversation.com
Διαβάστε ακόμα:
Ένα μεγάλο υπαίθριο σκάκι σάς περιμένει για τις πιο επικές «μάχες»
Παραμυθούπολη: Από πότε θα μπορούμε να την επισκεπτόμαστε!
Πότε κλείνουν τα σχολεία για Χριστούγεννα στην Κύπρο – Τα τριήμερα και οι αργίες του 2023
