Σε περιόδους κρίσεων και συγκρούσεων, τα παιδιά εκτίθενται συχνά σε εικόνες και ειδήσεις που μπορεί να τα τρομάξουν ή να τα γεμίσουν άγχος. Η Επίτροπος του Παιδιού Έλενα Περικλέους τονίζει ότι σε τέτοιες στιγμές οι ενήλικες οφείλουν να προσφέρουν στα παιδιά ειλικρίνεια και αίσθημα ασφάλειας.
Οι πόλεμοι και οι διεθνείς εντάσεις επηρεάζουν εκατομμύρια παιδιά σε όλο τον κόσμο. Παιδιά που θα έπρεπε να ζουν ξέγνοιαστα, συχνά έρχονται αντιμέτωπα με φόβο και αβεβαιότητα, ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου οι εικόνες μεταδίδονται συνεχώς από τα μέσα ενημέρωσης και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Με αφορμή τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο στο Ιράν, η Επίτροπος μίλησε για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διαχειριζόμαστε τη συζήτηση με τα παιδιά.
«Τα παιδιά δεν πρέπει να ζουν στο σκοτάδι»
Όπως επισημαίνει η κ. Περικλέους, είναι σημαντικό τα παιδιά να ενημερώνονται για όσα συμβαίνουν γύρω τους.
«Τα παιδιά δεν πρέπει να ζουν στο σκοτάδι», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι το άγνωστο μπορεί να δημιουργήσει ακόμη μεγαλύτερο φόβο.
Όταν ένα παιδί κάνει ερωτήσεις για τον πόλεμο ή για γεγονότα που βλέπει στις ειδήσεις, οι γονείς και οι ενήλικες πρέπει να απαντούν με ειλικρίνεια αλλά και με τρόπο προσαρμοσμένο στην ηλικία και την ωριμότητά του.
Τα παιδιά μπορούν να κατανοήσουν πολλά περισσότερα απ’ όσα συχνά πιστεύουμε, αρκεί η πληροφορία να δοθεί με απλά λόγια και χωρίς υπερβολές.
Να απαντάμε χωρίς να προκαλούμε περισσότερο άγχος
Η Επίτροπος επισημαίνει ότι οι απαντήσεις πρέπει να είναι σαφείς αλλά περιορισμένες στο ερώτημα του παιδιού.
Δεν είναι απαραίτητο να επεκτείνουμε τη συζήτηση σε θέματα που δεν έχουν ρωτήσει, καθώς αυτό μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερη ανησυχία.
Παράλληλα, η υπερβολική έκθεση σε εικόνες πολέμου και συνεχείς ειδήσεις μπορεί να αυξήσει το άγχος των παιδιών. Γι’ αυτό είναι σημαντικό οι ενήλικες να φιλτράρουν τις πληροφορίες που φτάνουν σε αυτά.
Να ενισχύουμε το αίσθημα ασφάλειας
Ένα βασικό μήνυμα που πρέπει να λαμβάνουν τα παιδιά είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι που εργάζονται για την προστασία και την ειρήνη.
«Εξηγούμε ότι υπάρχουν οργανισμοί και άνθρωποι που προσπαθούν να διατηρήσουν την ασφάλεια», σημείωσε η κ. Περικλέους, ώστε τα παιδιά να αισθάνονται ότι υπάρχει ένα δίκτυ προστασίας.
Όταν χρειάζεται να ληφθούν προληπτικά μέτρα
Σε περιπτώσεις κρίσεων, όπως εκκενώσεις περιοχών ή μέτρα προστασίας, είναι σημαντικό τα παιδιά να ενημερώνονται με απλό τρόπο για το τι συμβαίνει.
Οι γονείς μπορούν, για παράδειγμα, να προετοιμάσουν μαζί με το παιδί ένα σακίδιο έκτακτης ανάγκης, ώστε να γνωρίζει τι περιλαμβάνει και γιατί χρειάζεται.
Η συμμετοχή του παιδιού στη διαδικασία το βοηθά να αισθάνεται ότι έχει έναν βαθμό ελέγχου και ασφάλειας.
Η σημασία της καθημερινής ρουτίνας
Σε δύσκολες περιόδους, η διατήρηση της καθημερινότητας είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Το σχολείο, το φαγητό, οι δραστηριότητες και οι ώρες ξεκούρασης βοηθούν τα παιδιά να νιώθουν ότι η ζωή συνεχίζεται κανονικά.
Όπως τονίζει η Επίτροπος, αυτές οι μικρές σταθερές λειτουργούν ως «άγκυρες ασφάλειας» για τα παιδιά σε περιόδους αβεβαιότητας.
Να ακούμε τα παιδιά
Η κ. Περικλέους υπογραμμίζει ότι τα παιδιά έχουν δικαίωμα να εκφράζουν τους φόβους, τις απορίες και τα συναισθήματά τους.
Οι ενήλικες πρέπει να δημιουργούν χώρο για ερωτήσεις, χωρίς να τις υποτιμούν ή να τις αποφεύγουν.
Οι δύσκολες καταστάσεις μπορούν επίσης να γίνουν ευκαιρία ώστε τα παιδιά να μάθουν να αναγνωρίζουν και να εκφράζουν συναισθήματα όπως φόβο, λύπη, θυμό ή ανησυχία.
Πότε χρειάζεται βοήθεια ειδικού
Αν το άγχος ή ο φόβος ενός παιδιού γίνει έντονος και δύσκολος στη διαχείριση, οι γονείς μπορούν να απευθυνθούν σε ειδικούς.
Υπάρχουν υπηρεσίες και επαγγελματίες ψυχικής υγείας που μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά να επεξεργαστούν τα συναισθήματά τους και να αισθανθούν ξανά ασφάλεια.
Η Επίτροπος του Παιδιού καταλήγει τονίζοντας ότι σε κάθε κρίση το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού πρέπει να βρίσκεται στο επίκεντρο.
«Τα παιδιά χρειάζονται ασφάλεια, ειλικρίνεια και φροντίδα, όχι μόνο για να ξεπεράσουν μια δύσκολη στιγμή, αλλά και για να διατηρήσουν την εμπιστοσύνη τους στον κόσμο γύρω τους».
