Τα παιδιά που παρουσιάζουν απραξία λόγου [2] αντιμετωπίζουν προβλήματα στην παραγωγή ήχων, συλλαβών, λέξεων. Βέβαια αυτό δεν ευθύνεται σε μυϊκή αδυναμία ή παράλυση αλλά λόγω αδυναμίας στην ακρίβεια, τον προγραμματισμό και την εκτέλεση των αρθρωτικών κινήσεων.
Όπως αναφέρει η λογοπαθολόγος / λογοθεραπεύτρια Άντρη Χαραλάμπους, [3] το κύριο χαρακτηριστικό της συγκεκριμένης διαταραχής είναι η δυσκολία του παιδιού στο να αναφέρει αυτό που σκέφτεται ενώ ξέρει τι θέλει να πει δεν γνωρίζει πως θα το πει. [2] Αυτό αποδεικνύει τη δυσκολία του παιδιού στο να συντονίσει τις κινήσεις των μυών της στοματικής κοιλότητας που απαιτούνται, για την παραγωγή της κάθε λέξης.
H απραξία επηρεάζει το 2% με 6% του πληθυσμού και το 70% αφορά αγόρια που είτε γεννήθηκαν πρόωρα είτε είχαν δυσκολίες στον τοκετό.
Τα κυρία συμπτώματα των παιδιών αυτών είναι τα εξής:
- Δεν παρουσιάζουν το στάδιο του βαβίσματος (πα, πα, τα, τα, μα, μα) 4-6 μηνών
- Καθυστερούν στην παράγωγη των πρώτων λέξεων
- Παραμένουν αρκετή ώρα σκεφτικά όταν τους ζητάμε να μας πουν μια λέξη! Αυτό συμβαίνει διότι ενώ γνωρίζουν τη λέξη παρουσιάζουν δυσκολία στην εκτέλεση του κινητικού προγραμματισμού και όχι γιατί δεν κατανοούν ή δεν ξέρουν τι θέλουν να πουν
- Χρησιμοποιούν λίγα σύμφωνα και φωνήεντα στον λόγο τους
- Κάνουν λάθη όχι λόγω ανωριμότητα.
- Προσπαθούν να εκφραστούν, εντούτοις δεν τα καταφέρνουν και σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να παρουσιάσουν και τρέμουλο στη σιαγόνα
- Κατανοούν καλύτερα τον λόγο από το να κάνουν παραγωγή λόγου
- Παρουσιάζουν δυσκολία στις πολυσύλλαβες λέξεις
- Ο λόγος τους δύσκολα γίνεται κατανοητός
- Παρουσιάζουν υπερευαισθησία ή το αντίθετο υποευαισθησία στην στοματική κοιλότητα (π.χ.αντιδράσεις στο βούρτσισμα των δοντιών ή επιλογή συγκεκριμένων φαγητών)
Υπήρξε περίπτωση που η μητέρα του παιδιού είχε αναφέρει ότι «της μιλάω και δεν μου απαντάει, με κοιτάζει και δεν μου λέει αυτό που θέλει. Στο σχολείο ρίχνει συνεχώς το σάντουιτς της κάτω και υπήρξε περίπτωση που αγόρασε 3 φορές φαγητό και δεν το έφαγε γιατί της έπεσε. Γενικότερα της πέφτουν πολλά πράγματα και δεν ελέγχει τις κινήσεις της»
Προσοχή: Το παιδί δεν έριξε το φαγητό του γιατί δεν το ήθελε. Αγόρασε ξανά και ξανά μέχρι να καταφέρει να φάει κάτι! Αυτά τα παιδιά παρουσιάζουν δυσκολίες στη σταθερότητα των άκρων!
Όταν η μητέρα ρωτήθηκε, γιατί δεν πήγαν σε κάποιο ειδικό από πριν η μητέρα του παιδιού μου είχε πει ότι την πήγαν σε 3 και κανείς δεν κατάλαβε κάτι. «Μου είπαν ότι παρουσιάζει κάποια φωνολογικά», όπως μου ανέφερε.
Η συγκεκριμένη διαταραχή μπορεί να συγχέεται με τραυλισμό ή φωνολογικές διεργασίες.
Ο λογοπαθολόγος καλείται να είναι προσεκτικός και να αξιολογήσει όλους τους τομείς της γλώσσας! Στόχος είναι να γίνει ορθή διαφοροδιάγνωση, μία διαγνωστική διαδικασία μέσω της οποίας αποκλείουμε παθήσεις με παρόμοια συμπτώματα ώστε να καταλήξουμε στην επικρατέστερη διάγνωση.
Κάθε πρόγραμμα θα πρέπει να είναι εξατομικευμένο στις απαιτήσεις και τις ανάγκες του κάθε παιδιού.