Άρθρα

Η εσωτερική ατμόσφαιρα των κατοικιών μπορεί να φέρει 2 έως 5 φορές περισσότερους ρύπους και μολυσματικούς παράγοντες από ό,τι η εξωτερική, ανεξάρτητα από το αν το σπίτι βρίσκεται στο κέντρο της πόλης ή σε ένα προάστιο. Το χειμώνα, μάλιστα, το πρόβλημα αυτό επιδεινώνεται, καθώς οι χώροι δεν αερίζονται αρκετά. Έρευνες έχουν δείξει ότι η κούραση, η ζαλάδα, οι ναυτίες και οι πονοκέφαλοι είναι μερικά μόνο από τα χαρακτηριστικά του «συνδρόμου του άρρωστου κτιρίου», που αποδίδονται στην εσωτερική ρύπανση του αέρα του κτιρίου. Εκτός αυτού, αερίζοντας το σπίτι, ο αέρας ανανεώνεται και έτσι απομακρύνονται σκόνη και μικρόβια που μπορεί να απειλήσουν τον οργανισμό μας.

Πώς είναι συνήθως η ατμόσφαιρα μέσα στο σπίτι μας

Πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs), ραδόνιο, μύκητες, ακάρεα είναι ουσίες που κυκλοφορούν εν αγνοία μας στο σπίτι και μπορεί να προκαλέσουν πονοκεφάλους, κόπωση, αναπνευστικά προβλήματα. Πιο συγκεκριμένα, οι ρύποι μεταφέρονται συνήθως στο σπίτι από έξω με τον αέρα και τα ρούχα (εκπομπές αυτοκινήτων, σκόνη, γύρη) ή παράγονται μέσα στο σπίτι από τα δομικά υλικά (μονωτικά, σοβάδες, χρώματα), τα απορρυπαντικά, απολυμαντικά, εντομοκτόνα, τα χημικά με τα οποία είναι εμποτισμένα τα υφάσματα, τα έπιπλα (φορμαλδεΰδη κ.ά), αλλά και από το κάπνισμα, το μαγείρεμα, ακόμη και από το μεταβολισμό μας, δηλαδή την αναπνοή μας.

Τι μας προξενούν οι ρύποι

Όταν βρίσκονται σε υψηλές συγκεντρώσεις, οι ρύποι αυτοί μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό στο δέρμα, τα μάτια και τη μύτη, πονοκέφαλο, ζαλάδες, ταχυκαρδία, κόπωση, ναυτία, ενώ η μακροχρόνια έκθεση μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στο καρδιαγγειακό και στο νευρικό σύστημα, ακόμη και να αυξήσει τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου.

Πώς θα αλλάξετε την ατμόσφαιρα στο σπίτι εύκολα και οικονομικά:

•  Ανοίξτε τα παράθυρα.

Βάλτε στο πρωινό καθημερινό σας πρόγραμμα τον αερισμό του σπιτιού για 10 λεπτά την ημέρα. Ο σημαντικότερος τρόπος να βελτιώσετε τον αέρα του σπιτιού είναι να ανοίγετε τα παράθυρα οπωσδήποτε 1-2 φορές την ημέρα -τις ώρες που η κίνηση στους γύρω δρόμους δεν είναι αυξημένη- για να ανανεώνεται ο αέρας. Μόνη επιφύλαξη την εποχή που κυκλοφορεί γύρη ή όταν έχει πολλή υγρασία, η οποία μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη μούχλας, αλλά και αν βρίσκεστε κοντά σε εργοστάσιο.

•  Τα φυτά στην υπηρεσία καθαρισμού του αέρα.

Κατά τη διάρκεια της ημέρας δεσμεύουν διοξείδιο του άνθρακα και απελευθερώνουν οξυγόνο, ενώ ταυτόχρονα ρυθμίζουν την υγρασία. Μάλιστα, έρευνες που διεξήγαγε η NASA έδειξαν ότι κάποια είδη οικιακών φυτών έχουν την ικανότητα να φιλτράρουν τον αέρα, απομακρύνοντας σκόνη και άλλες ουσίες. Για παράδειγμα, το χρυσάνθεμο, το μπαμπού, οι μαργαρίτες απορροφούν καλύτερα το βενζόλιο, η αζαλέα, η αλόη, τα κρίνα τη φορμαλδεΰδη και το φιλόδεντρο, ο πόθος, η ποϊνσέτια το τριχλωροαιθυλένιο (μελάνια, βερνίκια, μπογιές).

•  Καθαριότητα με την ηλεκτρική σκούπα.

Η σκόνη μέσα στο σπίτι συχνά ισοδυναμεί με κοκτέιλ επικίνδυνων ρύπων, αφού απορροφά τοξικά αέρια, αλλά και πτητικές οργανικές ενώσεις και ραδόνιο. Για να είναι αποτελεσματικός ο καθαρισμός με την ηλεκτρική σκούπα, εξαφανίζοντας όλη αυτή την επικίνδυνη σκόνη, προσπάθησε να περνάς τη σκούπα από το πάτωμα αργά. Αν κινείς το πέλμα της σκούπας πολύ γρήγορα, τότε το πιο πιθανόν είναι να σκορπάς δεξιά και αριστερά ένα μέρος της σκόνης. Το πιο ασφαλές είναι να βάζεις σκούπα τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, αλλά και να αλλάζεις τακτικά τη σακούλα.

• Μην ξεχνάτε να αερίζετε το μπάνιο.

Κάνατε το ντους σας, πήρατε το μπάνιο σας μέσα σε αχνιστό νερό, αισθάνεστε φρέσκοι και αναζωογονημένοι, παρ’ όλα αυτά, μην παραμελήσετε μια τελευταία δουλειά. Να αερίσετε καλά το χώρο του μπάνιου σας. Επίσης, το ίδιο πρέπει να κάνετε κάθε φορά που βάφετε τα μαλλιά και τα νύχια σας, γιατί η υγρασία ενισχύει την ανάπτυξη μυκήτων των οποίων τα σπόρια μπορεί να εισβάλουν στην αναπνευστική οδό και να προκαλέσουν βήχα, πόνους στο στήθος ή ερεθισμούς στα μάτια.

Προτιµήστε «αγνά» υλικά, που δεν απελευθερώνουν τοξικές ουσίες:
● Χαλιά από οργανικές ίνες (µαλλί, βαµβάκι, γιούτα).
● Υλικά και ρούχα που δεν έχουν υποστεί µεγάλη χηµική επεξεργασία.
● Φυσικά αρωµατικά χώρου και είδη καθαρισµού χωρίς τεχνητές αρωµατικές ύλες.
● Οικολογικές μπογιές, βερνίκια και κόλλες, που έχουν ως βάση το νερό.
● Αντικείµενα από οικολογικά υλικά.
● Έπιπλα από µασίφ ξύλο.
● Φυσικά «σπιτικά» εντοµοαπωθητικά και παρασιτοκτόνα.

Η μητέρα είναι αδιαμφησβήτητα το πιο σημαντικό πρόσωπο για ένα παιδί. Είναι αυτή που πρώτα αντικρύζει αμέσως μόλις έρθει στον κόσμο, αυτή που το τρέφει, αυτή που φροντίζει όλες τις βασικές του ανάγκες, αυτή που φροντίζει για την ασφάλειά του. Κατά πόσο επηρεάζει αυτός ο δεσμός την ανάπτυξη του παιδιού και τη διαμόρφωση της προσωπικότητάς του;

 
Μητέρα και παιδί στην αρχή της ζωής του παιδιού είναι ένα. Η ζωή του παιδιού εξαρτάται από τη μητέρα και η μητέρα είναι συνεχώς δίπλα του, από τη στιγμή που ξυπνά μέχρι τη στιγμή που θα κοιμηθεί ξανά. Το βρέφος αρχικά αδυνατεί να ξεχωρίσει τα όρια του εαυτού του από εκείνα της μητέρας του. Για το βρέφος, η μητέρα είναι η προέκταση του εαυτού του. Από την πρώτες στιγμές της ζωής ενός παιδιού, λοιπόν, δημιουργείται ένας ιδιαίτερος δεσμός ανάμεσα σε εκείνο και τη μητέρα του.

 
Αυτός ο δεσμός με τον καιρό αλλάζει. Η μητέρα σταματά να είναι η αποκλειστική τροφός του παιδιού, στη ζωή του παιδιού μπαίνουν και άλλοι “σημαντικοί άλλοι”, η μητέρα απομακρύνεται επιστρέφοντας στην εργασία της κτλ. Ο ρόλος της όμως παραμένει πολύ σημαντικός και καθοριστικός για την ανάπτυξη του παιδιού.

 
Το παιδί καθώς μεγαλώνει αυτό που αναζητά είναι να ικανοποιεί τις ανάγκες του. Αρχικά αυτές οι ανάγκες είναι οι βασικές ανάγκες επιβίωσης (ύπνος, τροφή κ.λπ.) και στη συνέχεια εξελίσσονται. Συνειδητοποιώντας το παιδί πως η μητέρα είναι εκεί για να φροντίζει τις ανάγκες του, αναζητά την αποδοχή της. Το παιδί ψάχνει τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να ικανοποιήσει τη μητέρα του ώστε να έχει την αποδοχή της και έτσι να ικανοποιηθούν και οι δικές του ανάγκες.

 
Συχνά όμως, η μητέρα δεν αποδέχεται το παιδί της έτσι ακριβώς όπως είναι (με τα ταλέντα αλλά και με τις αδυναμίες του), αλλά κάτω από συγκεκριμένους όρους (δε σ΄ αγαπάω όταν γκρινιάζεις, αν δε φας το φαγητό σου, θα είσαι πολύ κακό παιδί, αν πάρεις 10 στο τεστ θα είμαι πολύ περήφανη για σένα). Αυτό δημιουργεί ένταση στο παιδί και αξιολογεί τον εαυτό του ως ανεπαρκή. Το αποτέλεσμα είναι το παιδί να μην εμπιστεύεται τη δική του αυτοαξιολόγηση, να μαθαίνει να αξιολογεί τον εαυτό του μέσα από την κριτική των άλλων και η αυτοεκτίμησή του να είναι χαμηλή.

 
Μια μητέρα μπορεί να ενισχύσει την αυτοεκτίμηση του παιδιού της απλά και μόνο με το να αποδεχτεί το παιδί της. Αυτό σε καμία περίπτωση δε σημαίνει ότι παρακάμπτονται τα όρια. Τα όρια είναι πολύ βοηθητικά για την ανάπτυξη και διαπαιδαγώγηση του παιδιού. Η αποδοχή όμως του συναισθήματος και των δυσκολιών που μπορεί να βιώνει το παιδί από τη μητέρα του, βοηθά το παιδί να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του, να αποδεχτεί τις δυσκολίες του και να κινητοποιηθεί ώστε να αναπτύξει όλες του τις δεξιότητες.

 
Αξίζει λοιπόν μια μητέρα να αναγνωρίσει το φυσικό “εργαλείο” που διαθέτει σχετικά με τη διαπαιδαγώγηση του παιδιού της. Αυτό το εργαλείο είναι η ίδια της η ύπαρξη και ο τρόπος με τον οποίο σχετίζεται με το παιδί. Ο δεσμός που αναπτύσσει με το παιδί της είναι αυτό που βοηθά το παιδί να αναπτύξει όλα του τα ταλέντα και να επεξεργαστεί όλες του τις δυσκολίες.

Από την Κλεοπάτρα Τσουχνικά, Ψυχολόγος – Σύμβουλος Ψυχικής Υγείας
στη Γραμμή 11525 και το Συμβουλευτικό κέντρο για γονείς, παιδιά και εφήβους της Ένωσης “Μαζί για το παιδί”